Nỗi ám ảnh đi vào "vết xe đổ" Libya của Triều Tiên

Dân trí Những gì từng xảy ra với Libya liên quan tới chương trình vũ khí hạt nhân gây tranh cãi khiến Triều Tiên không khỏi lo ngại rằng một ngày nào đó lịch sử sẽ lặp lại với chính nước này.
>>Ông Trump trấn an Triều Tiên: Mỹ sẽ không áp dụng mô hình Libya
>>Mối quan hệ phức tạp giữa cựu Tổng thống Sarkozy và cố lãnh đạo Libya
>>Mỹ “tung” hàng loạt lời hứa với Triều Tiên trước thềm hội nghị thượng đỉnh

Các nhà báo Mỹ ghi hình tại lò phản ứng hạt nhân Tajura của Libya sau khi ông Gaddafi thông báo ý định hủy chương trình vũ khí hạt nhân năm 2004 (Ảnh: AP)
Các nhà báo Mỹ ghi hình tại lò phản ứng hạt nhân Tajura của Libya sau khi ông Gaddafi thông báo ý định hủy chương trình vũ khí hạt nhân năm 2004 (Ảnh: AP)

Khi Triều Tiên bất ngờ đưa ra tuyên bố dọa hủy hội nghị thượng đỉnh lịch sử với Mỹ hôm 16/5, nước này 5 lần nhắc tới số phận của một quốc gia và một nhà lãnh đạo ở cách Triều Tiên nửa vòng Trái Đất. Bình Nhưỡng xem quốc gia này như một hình mẫu cho sự mất niềm tin vào Mỹ trên con đường phi hạt nhân hóa.

Đất nước đó là Libya và nhà lãnh đạo đó là Đại tá Muammar el-Qaddafi - người từng đưa ra quyết định đánh cược sai lầm rằng, có thể đổi chương trình hạt nhân vừa mới manh nha để lấy viễn cảnh hội nhập kinh tế với phương Tây. Thỏa thuận giữa Libya với Mỹ cách đây 15 năm gắn liền với chính quyền cựu Tổng thống George W. Bush và bây giờ đang lặp lại với Triều Tiên dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Cuộc gặp lịch sử giữa Tổng thống Donald Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong-un, dự kiến diễn ra vào ngày 12/6 tại Singapore về vấn đề phi hạt nhân hóa, được xem là cơ hội hiếm có để chấm dứt hàng chục năm đối đầu giữa Mỹ và Triều Tiên. Theo suy tính của ông John R. Bolton, tân Cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Trump đồng thời là “kiến trúc sư” của thỏa thuận Libya, cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ - Triều sẽ phải đạt được một thỏa thuận tương tự thỏa thuận Libya. Theo thỏa thuận này, Triều Tiên sẽ từ bỏ hoàn toàn vũ khí hạt nhân để đổi lấy cam kết hội nhập kinh tế.

Trong tuyên bố dọa hủy hội nghị thượng đỉnh với Mỹ, Triều Tiên đã chỉ trích những bình luận của ông Bolton và mô tả ý tưởng của cố vấn an ninh quốc gia Mỹ là “mô hình từ bỏ vũ khí kiểu Libya”.

Câu chuyện tại Libya

Cố lãnh đạo Gaddafi, người nắm quyền tại Libya hơn 40 năm trước khi bị lật đổ và sát hại (Ảnh: SMH)
Cố lãnh đạo Gaddafi, người nắm quyền tại Libya hơn 40 năm trước khi bị lật đổ và sát hại (Ảnh: SMH)

Năm 2003, Đại tá Qaddafi chứng kiến cảnh Mỹ mang quân tới Iraq và lật đổ nhà lãnh đạo Saddam Hussein. Khi đó, ông Qaddafi hiểu rằng rất có thể ông sẽ là nhân vật tiếp theo bị lật đổ theo tính toán của Mỹ.

Sau một loạt cuộc đàm phán kéo dài và bí mật với Anh và Mỹ, ông Qaddafi đồng ý tự nguyện giao nộp trang thiết bị từng mua của A.Q. Khan - “cha đẻ” của chương trình hạt nhân Pakistan. Theo New York Times, Triều Tiên và Iran cũng từng là “khách hàng” của Khan - người bị chính quyền Pakistan quản thúc sau khi các hoạt động liên quan tới chương trình hạt nhân của ông này bị bại lộ.

Các vật liệu chế tạo vũ khí hạt nhân của Libya sau đó được đưa ra khỏi lãnh thổ và phần lớn trong số đó được chuyển tới một phòng thí nghiệm vũ khí của Mỹ tại Oak Ridge, Tennessee. Khi cựu Tổng thống Bush thông báo về thỏa thuận hạt nhân với Libya, ông bày tỏ hy vọng rằng “các nhà lãnh đạo khác sẽ lấy trường hợp của Libya làm gương”. Tuyên bố này của nhà lãnh đạo Mỹ dường như gửi thông điệp tới hai quốc gia khác bị nghi nuôi tham vọng hạt nhân là Triều Tiên và Iran.

Năm 2011, Mỹ và các đồng minh châu Âu bắt đầu chiến dịch quân sự nhằm vào Libya với cớ là ngăn nhà lãnh đạo Gaddafi gây ra một cuộc thảm sát nhằm vào dân thường. Khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đã thuyết phục Tổng thống Barack Obama đồng ý tham gia vào sứ mệnh quân sự do châu Âu dẫn đầu tại Libya.

Theo thông tin từ các cuộc phỏng vấn được thực hiện với hơn 6 người từng tham gia vào các cuộc thảo luận về vấn đề Libya, không ai trong Phòng Tình huống khi đó tranh luận về việc liệu quyết định can thiệp quân sự tại Libya sẽ gửi thông điệp gì đến những nước mà Mỹ đang cố gắng thuyết phục từ bỏ vũ khí hạt nhân.

Các động thái can thiệp quân sự tại Libya đã tạo điều kiện cho phiến quân chống chính phủ truy đuổi nhà lãnh đạo Gaddafi. Nhiều tháng sau đó, phiến quân đã kéo ông Gaddafi ra khỏi một rãnh hào và giết chết ông. Kể từ đó, Libya trở thành một quốc gia hỗn loạn và chìm trong bạo lực.

Những gì xảy ra tại Libya chắc hẳn đã gửi thông điệp nhất định tới Triều Tiên.

Nỗi sợ “vết xe đổ” Libya

Nhà lãnh đạo Kim Jong-un (Ảnh: Reuters)
Nhà lãnh đạo Kim Jong-un (Ảnh: Reuters)

Trong suốt nhiều năm qua, Triều Tiên dường như bị ám ảnh bởi nỗi sợ lặp lại số phận như Libya, hoặc lo ngại rằng nhà lãnh đạo Triều Tiên có thể chịu chung cảnh ngộ với Đại tá Gaddafi. “Tấm gương” Libya cũng là nhân tố tác động tới tính toán của Triều Tiên trong chương trình phát triển vũ khí.

Năm 2011, sau khi Mỹ và các đồng minh tiến hành các cuộc không kích tại Libya, Ngoại trưởng Triều Tiên tuyên bố việc phi hạt nhân hóa quốc gia Bắc Phi là một “chiến thuật xâm lược” nhằm “tước bỏ vũ khí”. Sau khi Đại tá Qaddafi bị sát hại, Triều Tiên càng nhận thức rõ hơn một điều rằng: Nếu không từ bỏ chương trình hạt nhân thì nhà lãnh đạo Libya có lẽ vẫn còn sống.

Năm 2016, ngay sau khi Triều Tiên tiến hành một vụ thử hạt nhân, hãng thông tấn quốc gia Triều Tiên (KCNA) đã đề cập trực tiếp tới Libya và Iraq trong tuyên bố công khai.

“Lịch sử đã chứng minh rằng năng lực răn đe hạt nhân hùng mạnh là thanh gươm báu quyền lực nhất để đập tan mưu đồ xâm lược của các thế lực bên ngoài. Chính quyền Saddam Hussein ở Iraq và chính quyền Qaddafi ở Libya không thể thoát khỏi số phận bị hủy diệt sau khi bị lấy đi nền tảng phát triển hạt nhân và từ bỏ chương trình hạt nhân”, KCNA nhấn mạnh.

Tuy nhiên, Triều Tiên cũng vạch rõ ranh giới giữa nước này với Iraq và Libya. Thông báo ngày 16/5 của Bình Nhưỡng khẳng định, một quốc gia “có phẩm giá” như Triều Tiên sẽ không thể chịu chung số phận với Libya hay Iraq - những nước “bị sụp đổ do nhún mình trước các cường quốc”.

“Thế giới hiểu rõ rằng đất nước chúng ta sẽ không thể như Libya hay Iraq - hai quốc gia chịu chung số phận đau khổ”, thông báo của Triều Tiên nêu rõ. Thông báo cũng nhắc tới một thành tựu của Bình Nhưỡng mà nhà lãnh đạo Gaddafi chưa bao giờ đạt được: đó là việc Triều Tiên đã trở thành một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân.

Khác với Triều Tiên, Libya thực sự chưa phải là một quốc gia có trong tay vũ khí hạt nhân. Trong đợt thanh tra năm 2003, người Mỹ đã phát hiện Libya sở hữu các máy ly tâm có thể được sử dụng để sản xuất uranium làm giàu ở mức độ cao và đây chính là nhiên liệu để chế tạo bom hạt nhân.

“Thật nực cười khi dám so sánh Triều Tiên - một quốc gia hạt nhân với Libya - quốc gia mới chỉ đang ở giai đoạn manh nha phát triển hạt nhân”, thông báo của Triều Tiên nhấn mạnh.

Tính đến nay, Triều Tiên đã tiến hành 6 vụ thử hạt nhân. Giới tình báo Mỹ tin rằng Bình Nhưỡng hiện có trong tay từ 20-60 vũ khí hạt nhân cùng các tên lửa đạn đạo liên lục địa có khả năng bắn tới Mỹ.

Thành Đạt

Theo New York Times

MỚI NHẤT
Rơi máy bay chở khách ở Cuba, hơn 100 người thiệt mạng
Rơi máy bay chở khách ở Cuba, hơn 100 người thiệt mạng

(Dân trí) - Hơn 100 người thiệt mạng sau khi một máy bay chở khách Boeing 737 rơi ở Cuba ngày 18/5, đài truyền hình Cuba cho biết.

Thứ bảy, 19/05/2018 - 04:54

Trung Quốc bác tin "tặng quà" 200 tỷ USD để tránh chiến tranh thương mại với Mỹ
Trung Quốc bác tin "tặng quà" 200 tỷ USD để tránh chiến tranh thương mại với Mỹ

(Dân trí) - Bắc Kinh phủ nhận đã đưa ra gói đề xuất nhằm giúp Mỹ cắt giảm khoảng 200 tỷ USD thâm hụt thương mại với Trung Quốc để tránh xảy ra chiến tranh thương mại giữa 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 09:59

Nga có thể "ra tay" cứu vãn hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều thế nào?
Nga có thể "ra tay" cứu vãn hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều thế nào?

(Dân trí) - Triển vọng hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều đang trở nên mong manh hơn sau khi Bình Nhưỡng cảnh báo hủy cuộc họp này để phản đối cuộc tập trận chung giữa Mỹ và Hàn Quốc. Trong bối cảnh đó, giới chuyên gia cho rằng, Nga có thể sẽ "ra tay" cứu vãn.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 09:48

Nổ súng tại khu nghỉ dưỡng sang trọng của Tổng thống Trump
Nổ súng tại khu nghỉ dưỡng sang trọng của Tổng thống Trump

(Dân trí) - Một người đàn ông đã nổ súng tại khu nghỉ dưỡng cao cấp ở Miami của Tổng thống Mỹ Donald Trump sau khi hét lớn và nói một số điều về nhà lãnh đạo Mỹ.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 09:40

Nổ lớn rung chuyển căn cứ quân sự của Syria
Nổ lớn rung chuyển căn cứ quân sự của Syria

(Dân trí) - Hàng loạt tiếng nổ lớn đã vang lên ở bên trong sân bay quân sự Hama ở miền tây Syria hôm nay 18/5, hãng tin RT cho biết.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 08:25

Bị Mỹ đổ lỗi “xúi” Triều Tiên hủy họp, Trung Quốc phản pháo
Bị Mỹ đổ lỗi “xúi” Triều Tiên hủy họp, Trung Quốc phản pháo

(Dân trí) - Bắc Kinh bác bỏ cáo buộc của Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có thể đã tác động khiến Triều Tiên trong tuần này bất ngờ cảnh báo hủy họp thượng đỉnh Mỹ-Triều dự kiến vào tháng 6.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 07:48

Công ty Trung Quốc vào "danh sách đen" vì liên quan chương trình vũ khí của Syria
Công ty Trung Quốc vào "danh sách đen" vì liên quan chương trình vũ khí của Syria

(Dân trí) - Pháp hôm nay đã đóng băng tài sản của 6 công ty đóng tại Trung Quốc, Syria và Lebanon vì bị cáo buộc có liên quan tới một “chương trình vũ khí hóa học” tại Syria.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 05:21

Cựu điệp viên Nga nghi bị đầu độc ở Anh được xuất viện
Cựu điệp viên Nga nghi bị đầu độc ở Anh được xuất viện

(Dân trí) - Cựu điệp viên hai mang của Nga Sergei Skripal đã được xuất viện Salisbury sau hơn 2 tháng điều trị do nghi ngờ bị đầu độc bằng chất độc thần kinh ở Anh hồi tháng 3, Cơ quan Dịch vụ Y tế Anh (NHS) cho biết hôm nay 18/5.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 05:08

Ukraine "tố" Nga làm chết đội quân cá heo trung thành
Ukraine "tố" Nga làm chết đội quân cá heo trung thành

(Dân trí) - Đội quân cá heo từng được Ukraine huấn luyện và nuôi dưỡng tại Crimea để thực hiện các chiến dịch quân sự được cho là đã “tuyệt thực” và chết phần lớn sau quyết định sáp nhập của Nga năm 2014.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 04:56

Phát hiện thêm nhiều của cải giấu trong nhà cựu Thủ tướng Malaysia
Phát hiện thêm nhiều của cải giấu trong nhà cựu Thủ tướng Malaysia

(Dân trí) - Ngoài gần 300 túi hàng hiệu và 72 vali tiền, kim cương, cảnh sát Malaysia cũng tịch thu 52 túi xách, 10 đồng hồ hàng hiệu và hơn 200.000 USD tiền mặt tại nhà riêng của cựu Thủ tướng Najib Razak trong các cuộc khám xét bắt đầu từ ngày 16/5.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 04:18

Vỏ bọc của "cha đẻ" Hội chứng tự kỷ thiên tài trong cuộc thảm sát thời Quốc xã
Vỏ bọc của "cha đẻ" Hội chứng tự kỷ thiên tài trong cuộc thảm sát thời Quốc xã

Một ngày tháng 4-2002, tại khu tưởng niệm tập thể ở Nghĩa trang trung tâm Thủ đô Vienna (Áo), 2 phần thân thể cuối cùng của gần 800 nạn nhân bị Đức quốc xã giết hại trong chiến dịch “Cái chết nhân đạo” đã được chôn cất.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 04:11

"Người đưa tin từ địa ngục" trong cuộc họp giữa ông Kim Jong-un và Ngoại trưởng Mỹ
"Người đưa tin từ địa ngục" trong cuộc họp giữa ông Kim Jong-un và Ngoại trưởng Mỹ

(Dân trí) - Hình ảnh người đàn ông với mái tóc bạc trắng trong cuộc họp kín giữa nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un và Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo hôm 9/5 được đăng tải trên báo và truyền hình quốc gia của Triều Tiên đang gây sự chú ý đặc biệt.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 03:24

ĐÁNG QUAN TÂM
Ông Trump dọa "xử lý" các đồng minh NATO không đóng góp đủ tiền
Ông Trump dọa "xử lý" các đồng minh NATO không đóng góp đủ tiền

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo những quốc gia thành viên NATO không làm tròn nghĩa vụ tài chính sẽ bị “xử lý”, nhấn mạnh rằng Đức là quốc gia không đóng góp đủ tiền cho khối liên minh quân sự này.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 02:55

Ông Kim Jong-un chủ trì họp cải tổ quân đội
Ông Kim Jong-un chủ trì họp cải tổ quân đội

(Dân trí) - Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un mới đây đã chủ trì một cuộc họp của Quân ủy trung ương để bàn về các vấn đề tổ chức và tái cơ cấu nhân sự nhằm nâng cao năng lực phòng vệ quốc gia cả về mặt quân sự và chính trị.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 02:17

Thủ tướng 92 tuổi của Malaysia gây "sốt" với đôi dép bình dân
Thủ tướng 92 tuổi của Malaysia gây "sốt" với đôi dép bình dân

(Dân trí) - Hình ảnh tân Thủ tướng Malaysia Tun Dr Mahathir Mohamad đi một đôi dép Bata giản dị mới đây đã được lan truyền chóng mặt trên các mạng xã hội ở Malaysia.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 01:35

Hai mặt của chính sách ông Trump
Hai mặt của chính sách ông Trump

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa thể hiện 2 mặt tương phản trong chính sách đối ngoại của mình.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 01:30

Con gái ông Trump từng ngồi thử ghế của Tổng thống Putin ở Điện Kremlin?
Con gái ông Trump từng ngồi thử ghế của Tổng thống Putin ở Điện Kremlin?

(Dân trí) - Một nguồn tin cho biết, cô Ivanka Trump được cho là từng tới thăm Điện Kremlin hơn 10 năm trước và được phép ngồi thử ghế của Tổng thống Nga Vladimir Putin trong phòng làm việc của ông.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 01:28

10 bộ váy cưới lộng lẫy của các cô dâu hoàng gia châu Âu
10 bộ váy cưới lộng lẫy của các cô dâu hoàng gia châu Âu

(Dân trí) - Váy cưới của cô dâu trong các đám cưới Hoàng gia luôn là đề tài thu hút sự chú ý của công chúng vì vẻ đẹp lộng lẫy và sự đầu tư công phu của các nhà thiết kế.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 12:58

Góc ảnh mới về cuộc sống tại đất nước bí ẩn Triều Tiên
Góc ảnh mới về cuộc sống tại đất nước bí ẩn Triều Tiên

(Dân trí) - Nhiếp ảnh gia người Pháp Stephan Gladieu đã tới thăm Triều Tiên năm 2017 và ghi lại chân dung của những người Triều Tiên mà ông có dịp gặp mặt trong chuyến đi này.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 12:56

Cảnh vệ Nga nói về việc ông Putin không thắt dây an toàn ở cầu Crimea
Cảnh vệ Nga nói về việc ông Putin không thắt dây an toàn ở cầu Crimea

Trước dư luận về “nghi án” Tổng thống Putin vi phạm luật giao thông khi không thắt dây an toàn ở cầu Crimea, cảnh vệ Nga đã lên tiếng bảo vệ ông.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 11:58

Hoàng gia Anh tất bật chuẩn bị cho đám cưới cổ tích
Hoàng gia Anh tất bật chuẩn bị cho đám cưới cổ tích

(Dân trí) - Lễ cưới của Hoàng tử Harry và bạn gái Meghan Markle sắp tới gần cũng là lúc mọi công tác chuẩn bị cho sự kiện trọng đại này diễn ra tất bật.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 11:00

"Món quà" 200 tỷ USD Trung Quốc thương lượng để tránh chiến tranh thương mại với Mỹ
"Món quà" 200 tỷ USD Trung Quốc thương lượng để tránh chiến tranh thương mại với Mỹ

(Dân trí) - Trung Quốc đề nghị cắt giảm 200 tỷ USD thặng dư thương mại với Mỹ để tránh nguy cơ xảy ra chiến tranh thương mại, Bloomberg dẫn nguồn thạo tin đàm phán cho biết ngày 18/5.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 10:51

Thái tử Ả rập Xê út vắng bóng bí ẩn
Thái tử Ả rập Xê út vắng bóng bí ẩn

(Dân trí) - Việc Thái tử Ả rập Xê út Mohammed bin Salman vắng bóng bí ẩn 1 tháng qua làm dấy lên đồn đoán ông có thể đã thiệt mạng sau một cuộc đảo chính hồi tháng trước, truyền thông Iran cho biết.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 09:38

Hé lộ cách giới chức Triều Tiên “đọc vị” Tổng thống Trump
Hé lộ cách giới chức Triều Tiên “đọc vị” Tổng thống Trump

(Dân trí) - Giới chức Triều Tiên được cho là đã tìm cách hiểu thêm về Tổng thống Mỹ Donald Trump trước khi lãnh đạo hai nước dự kiến có cuộc gặp đầu tiên tại Singapore vào tháng 6 tới.

Thứ sáu, 18/05/2018 - 09:13