Nguy cơ "thảm họa" từ chiến dịch của Tổng thống Trump ở eo biển Hormuz

Bước ngoặt mới ở eo biển Hormuz

Tổng thống Donald Trump thông báo Mỹ sẽ bắt đầu chiến dịch giúp giải phóng các tàu đang bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz từ ngày 4/5 (theo giờ Trung Đông).

Tổng thống Trump cho biết Mỹ đã thông báo với các quốc gia rằng Mỹ sẽ “hướng dẫn tàu của họ ra khỏi tuyến đường thủy đang bị hạn chế này một cách an toàn, để họ có thể tự do và thuận tiện tiếp tục công việc kinh doanh của mình".

Ông Trump nói rằng “các quốc gia từ khắp nơi trên thế giới” đã đề nghị sự hỗ trợ của Mỹ trong việc điều hướng đi qua eo biển Hormuz để ra khỏi Vùng Vịnh.

Harlan Ullman, chuyên gia tại tổ chức Killowen Group và là cựu sĩ quan Hải quân Mỹ, cảnh báo nếu kế hoạch của Tổng thống Trump tại eo biển Hormuz “chỉ được lên kế hoạch sơ sài”, nó có thể dẫn đến “thảm họa”.

Ông cho biết rủi ro của chiến dịch là rất lớn và có thể dẫn đến leo thang nguy hiểm nếu Iran chọn cách phản kháng và đáp trả, đồng thời cảnh báo: “Iran có số lượng lớn máy bay không người lái và tàu nhỏ có thể khiến việc này trở nên rất khó khăn. Tôi không muốn thấy một cuộc đối đầu mà trong đó một tàu chiến Mỹ bị tấn công, bởi vì khi đó Mỹ sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc trả đũa”.

Cựu sĩ quan hải quân Mỹ bày tỏ hy vọng rằng tuyên bố của Tổng thống Trump đánh dấu “bước đột phá” ngoại giao được thực hiện với sự phối hợp của Iran và các bên trung gian trong các cuộc đàm phán.

Ông Ullman cho biết thành công cuối cùng đòi hỏi cách tiếp cận ngoại giao.

“Giải pháp duy nhất cho cuộc khủng hoảng này là mở lại eo biển, tiếp theo là một cuộc đàm phán ngoại giao lâu dài với Iran để giải quyết tham vọng hạt nhân của nước này. Nếu đây là bước đi đầu tiên được cân nhắc kỹ lưỡng, thì chính quyền Tổng thống Trump đã làm rất tốt. Nhưng nếu nó chỉ được chuẩn bị sơ sài và dẫn đến leo thang căng thẳng, thì đó có thể là một thảm họa”, chuyên gia cảnh báo.

Theo ông Ullman, “đàm phán, chứ không phải ném bom, là cách duy nhất để giải quyết vấn đề này mà không làm xáo trộn trật tự kinh tế quốc tế”.

Jonathan Hackett, chuyên gia về tác chiến đặc nhiệm thuộc Thủy quân lục chiến Mỹ đã nghỉ hưu, cũng cảnh báo nếu chiến dịch của Tổng thống Trump gặp phải sự phản đối từ Iran, tình hình có thể xấu đi nhanh chóng.

“Nếu chúng ta bắt đầu có những cuộc đối đầu, Mỹ sẽ rất nhanh chóng cạn kiệt nguồn lực. Họ sẽ không chỉ hộ tống các tàu; họ sẽ phải bảo vệ chúng. Và điều đó tạo ra một bài toán rủi ro mới cho các công ty bảo hiểm”, chuyên gia cho biết.

Theo ông Hackett, Hải quân Mỹ không có đủ phương tiện để hộ tống hàng trăm tàu ​​thuyền đang mắc kẹt ở eo biển Hormuz.

Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) cho biết có tới 20.000 thủy thủ đã bị mắc kẹt trên khoảng 2.000 tàu thuyền ở eo biển Hormuz kể từ khi xung đột Iran bắt đầu nổ ra từ cuối tháng 2.

Chuyên gia Hackett khẳng định "hải quân Iran không bị xóa sổ, bất chấp những gì quân đội và chính quyền Mỹ đã tuyên bố". Theo ông, hải quân Iran có "hàng chục, nếu không muốn nói là hàng trăm, tàu tấn công nhanh cỡ nhỏ mà có thể được sử dụng quấy rối hoặc đẩy lùi các tàu tìm cách đi qua eo biển Hormuz".

Phản ứng của Iran

Sau khi Mỹ công bố chiến dịch ở eo biển Hormuz, Thiếu tướng Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, cảnh báo Lực lượng Vũ trang Iran sẽ nhắm mục tiêu vào bất kỳ lực lượng nước ngoài nào, đặc biệt là quân đội Mỹ, nếu cố gắng tiếp cận hoặc đi vào eo biển Hormuz chiến lược.

Ông nhấn mạnh rằng mọi hoạt động đi lại an toàn qua tuyến đường thủy chiến lược này phải được phối hợp với lực lượng quân sự Iran. Ông khẳng định Iran sẽ duy trì và quản lý an ninh eo biển Hormuz một cách mạnh mẽ.

Ông cũng cảnh báo Mỹ và các đồng minh cần hiểu rằng Iran sẽ đáp trả bất kỳ mối đe dọa hay hành động khiêu khích nào ở bất kỳ cấp độ và tại bất kỳ khu vực nào của Iran bằng phản ứng “nghiêm khắc và khiến đối thủ phải hối hận”.

Theo tướng Iran, bất kỳ hành động nào của Mỹ nhằm làm gián đoạn tình hình hiện tại sẽ chỉ khiến tình hình thêm phức tạp và gây nguy hiểm cho an toàn tàu thuyền trong khu vực.

Tổ chức Tình báo thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết Tổng thống Trump đang đối mặt với sự lựa chọn vô cùng khó khăn giữa một “chiến dịch quân sự bất khả thi” chống lại Iran và một “thỏa thuận tồi tệ” với nước này.

Tuyên bố của tình báo IRGC được đưa ra sau khi Iran đệ trình một đề xuất toàn diện nhằm chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột với Mỹ và Israel.

Theo tình báo IRGC, “không gian để Mỹ đưa ra quyết định đã bị thu hẹp”. Tổng thống Trump tuần trước đã gửi thư cho Quốc hội Mỹ tuyên bố chiến dịch tấn công Iran "đã kết thúc", nhưng tình hình thực tế cho thấy cuộc chiến này dường như đang rẽ sang một hướng khác, đặc biệt là ở eo biển Hormuz.