Năm năm sau thảm họa kép tại Nhật Bản, khó khăn vẫn chồng chất

Người dân ba tỉnh Đông Bắc Nhật Bản gồm Fukushima, Miyaghi và Iwate vẫn còn nhớ thời khắc kinh hoàng khi trận sóng thần ập vào các thị trấn ven biển, tàn phá một khu vực rộng lớn, làm hơn 18.000 người chết và mất tích.
>>[ĐỒ HOẠ] Nhìn lại 4 năm thảm họa sóng thần ở Nhật Bản
>>Nhìn lại thảm họa kép động đất sóng thần Nhật Bản năm 2011

Trung tâm thị trấn Otsuchi bị san phẳng trong thảm họa sóng thần. (Ảnh: Nguyễn Tuyến-Gia Quân/Vietnam+)
Trung tâm thị trấn Otsuchi bị san phẳng trong thảm họa sóng thần. (Ảnh: Nguyễn Tuyến-Gia Quân/Vietnam+)

​5 năm đã trôi qua kể từ ngày xảy ra thảm họa, người dân nơi đây vẫn đang tiếp tục những nỗ lực tái thiết cộng đồng, hồi sinh cuộc sống tại những mảnh đất này.

Chúng tôi đến Otsuchi, một thị trấn ven biển của tỉnh Iwate vào dịp người dân nơi đây đang chuẩn bị tổ chức lễ tưởng niệm ​5 năm thảm họa động đất sóng thần. Trước thảm họa năm 2011, hai ngành kinh tế quan trọng của thị trấn là khai thác, kinh doanh hải sản và du lịch. Thị trấn nổi tiếng với các cảng cá lớn, biển xanh hiền hòa, khí hậu trong lành. Thế nhưng, trong một chớp mắt, tất cả đã bị san phẳng.

Ký ức đau thương

Ngày 11/3/2011, đợt sóng thần cao tới 22,2m tràn vào thị trấn, làm 1.285 người thiệt mạng và mất tích, chiếm gần 10% dân số.

Đây là thị trấn có số nạn nhân cao nhất nếu tính theo tỷ lệ dân cư. Khoảng 60% nhà cửa tại Otsuchi bị hư hại. Tòa thị chính của Otsuchi nằm sát bờ biển cũng bị cuốn trôi và thị trưởng thời đó cũng thiệt mạng trong thảm họa.

Hầu hết các tài sản của thị trấn đều bị phá hủy. Chính vì vậy, chính quyền địa phương Otsuchi mất nhiều thời gian hơn các địa phương khác trong công việc tái thiết sau thảm họa.

Trước mắt chúng tôi, nơi từng là trung tâm của Otsuchi với tòa thị chính, các cửa hàng, các điểm vui chơi, giải trí, khu dân cư, giờ đây là một bãi đất trống. Tòa thị chính đổ nát và đền thờ nhỏ là những chứng tích về thời khắc kinh hoàng mà vùng đất này đã trải qua.

Những hình ảnh đau thương vẫn chưa phai nhạt trong ký ức của những người dân nơi đây. Nhắc lại khoảnh khắc sóng thần ập đến, cụ Masayoshi Nakasato, 70 tuổi, không nén được cảm xúc. Gia đình cụ vốn sống tại trung tâm thị trấn Otsuchi. Thế rồi, trận sóng thần ập đến đã cướp mất đi chồng và cả ngôi nhà của cụ.

Dấu tích còn lại của tòa thị chính cũ của Otsuchi sau thảm họa. (Ảnh: Nguyễn Tuyến-Gia Quân/Vietnam+)
Dấu tích còn lại của tòa thị chính cũ của Otsuchi sau thảm họa. (Ảnh: Nguyễn Tuyến-Gia Quân/Vietnam+)

Cụ Shigeo Tsuda (75 tuổi), chủ hiệu ảnh Fuji nằm trên con đường ven biển thị trấn Taro của thành phố Miyako, đã nhắc đi nhắc lại với tôi cảm xúc của cụ về thời khắc kinh hoàng đó. Khuôn mặt cụ đầy thảng thốt khi nói: “Cháu có tưởng tượng được không, chỉ trong chớp mắt, không còn bất cứ thứ gì. Nhà cửa, đồ đạc, tất cả bị cuốn trôi. Khi chứng kiến cảnh đó, ông không thể tin vào mắt mình."

Chủ tịch Hợp tác xã chế biến hải sản Domannaka Otsuchi, ông Masazaku Haga, đã không khỏi bàng hoàng khi chứng kiến nhà xưởng, cửa hàng đã thành số không chỉ trong nháy mắt. Trong giờ phút đó ông cảm thấy mình như gục ngã khi thấy toàn bộ cơ nghiệp đã trở thành một đống đổ nát, tan hoang.

Thế nhưng, không thể để cho những cảm xúc đau thương quật ngã, người dân tại Otsuchi, Miyako cũng như nhiều địa phương khác ở vùng Đông Bắc Nhật Bản bị sóng thần tàn phá đã đứng lên.

Cuộc sống tạm thời

Trận sóng thần đã khiến cho nhiều người dân nơi đây không muốn sống gần biển. Các dự án xây dựng các khu dân cư vào sâu đất liền, cách xa biển, hoặc nâng nền các công trình xây dựng đang được xúc tiến. Trong khi chờ đợi các dự án hoàn thành, hàng loạt các khu nhà tạm được dựng lên dành cho những người mất sạch nhà cửa trong thảm họa.

Theo thống kê của địa phương, toàn thị trấn Otsuchi có 48 khu nhà tạm, với khoảng 3.000 người sinh sống, tức là khoảng 1/4 dân số thị trấn. Khu nhà tạm Kozuchi Daihachi có 120 căn hộ với 101 căn có người sống và tổng số dân cư của khu vực này là 193 người.

Những căn nhà tạm chật hẹp vốn được xác định là chỉ sử dụng trong thời gian chính phủ đang xây dựng các khu định cư mới. Theo kế hoạch, đến năm 2018, Otsuchi sẽ giảm số khu nhà tạm xuống còn 12 điểm.

Tuy nhiên, ​5 năm sau động đất, nhiều vấn đề mới đã nảy sinh khiến cho những kế hoạch ban đầu có nhiều thay đổi. Trước hết, đó là ý kiến của người dân về các kế hoạch xây dựng các khu định cư trên nền các khu vực bị sóng thần tàn phá năm 2011. Trong khi có những cư dân bày tỏ mong muốn được quay trở về nơi mình từng sống thì cũng có tỷ lệ tương tự từ chối về nơi khiến họ nhớ lại khoảnh khắc đau thương, mất mát.

Tại các khu nhà tạm, sau 5 năm sinh sống, những người cao tuổi, chiếm một tỷ lệ đáng kể, đã hình thành được quan hệ láng giềng thân thuộc. Vì vậy họ không muốn chuyển đến những khu định cư mới. Việc giữ hay không giữ khu nhà tạm như Kozuchi Daihachi và duy trì đến thời điểm nào đang là vấn đề gây nhiều tranh cãi.


Khu nhà tạm Kozuchi Daihachi. (Ảnh: Nguyễn Tuyến-Gia Quân/Vietnam+)

Khu nhà tạm Kozuchi Daihachi. (Ảnh: Nguyễn Tuyến-Gia Quân/Vietnam+)

Theo chính quyền Otsuchi, nhanh nhất là tháng 3/2021, họ mới có thể đóng cửa toàn bộ các khu nhà tạm tại thị trấn. Chính quyền đang xúc tiến kế hoạch tái định cư dân lên những khu vực cao hơn, song hiện nay việc tìm ra đủ diện tích đất phù hợp để xây dựng các khu định cư là một vấn đề khó.

Tại Green Pier Sanriku Miyako, khu nhà tạm lớn nhất thị trấn ven biển Taro, thành phố Miyako, chính quyền đã xây dựng một khu phố mua sắm dành cho cư dân ở đây với tổng cộng 22 cửa hàng.

5 năm sau thảm họa, số cư dân ở khu nhà tạm này đã giảm đáng kể, khiến cho doanh số của các cửa hàng tại khu vực này giảm mạnh. Nhiều chủ cửa hàng ở đây vốn đã có kế hoạch họat động trở lại tại các khu định cư mới, song khi đề cập đến việc rời khu nhà tạm, đa số đều tỏ ra ngần ngại.

Ông Washichi Tanaka, chủ cửa hàng bánh kẹo nói: “Chúng tôi cảm thấy có lỗi nếu ra đi khi vẫn còn những người dân sống ở đây.”

Cho đến nay còn 18 cửa hàng vẫn hoạt động kinh doanh tại Green Pier Sanriku Miyako cho dù khu phố buôn bán này đang ngày càng trở nên vắng vẻ.

Cụ Shigeo Tsuda, chủ hiệu ảnh Fuji tại Taro thừa nhận cụ chưa biết giải quyết thế nào với bài toán khách hàng vì với dân số ngày càng giảm như hiện nay, doanh thu của cửa hàng đang bị thu hẹp.

Là cửa hiệu ảnh duy nhất trên cả một con đường tuyệt đẹp chạy dọc theo bờ biển, cụ thấy mình phải có trách nhiệm duy trì cửa hàng để phục vụ người dân quê hương song cụ không biết có thể duy trì được đến khi nào.

Quang cảnh vắng vẻ của trung tâm mua sắm tại khu nhà tạm Green Pier Sanriku Miyako. (Ảnh: Nguyễn Tuyến-Gia Quân/Vietnam+)
Quang cảnh vắng vẻ của trung tâm mua sắm tại khu nhà tạm Green Pier Sanriku Miyako. (Ảnh: Nguyễn Tuyến-Gia Quân/Vietnam+)

Khi nói đến những khó khăn mà doanh nghiệp đang đối mặt, ông Katsutoshi Urata, chủ doanh nghiệp chế biến hải sản Uruta Shoten tại Otsuchi, cho biết vấn đề nan giải nhất là lực lượng lao động. Trước thảm họa, doanh nghiệp của ông có 20 nhân công song bây giờ chỉ có 10 người và hầu hết đều cao tuổi.

Trong xu thế dân số lão hóa của cả nước, dân số tại các vùng thảm họa thậm chí còn giảm mạnh hơn, đặc biệt hầu hết thanh niên địa phương sau khi tốt nghiệp đại học đều không trở về quê hương. Tình trạng thiếu lao động đang là bài toán nan giải nhất.

5 năm sau thảm họa, những hậu quả mà ​động đất, sóng thần gây ra vẫn còn đó. Khó khăn vẫn còn bộn bề trước mắt./.

Theo NGUYỄN TUYẾN-GIA QUÂN/TOKYO (VIETNAM+)

http://www.vietnamplus.vn/nam-nam-sau-tham-hoa-kep-tai-nhat-ban-kho-khan-van-chong-chat/374686.vnp

MỚI NHẤT
Nhóm tàu tấn công của Mỹ di chuyển đến vùng biển Philippines
Nhóm tàu tấn công của Mỹ di chuyển đến vùng biển Philippines

(Dân trí) - Nhóm tàu tấn công của Mỹ do tàu sân bay USS John C. Stennis dẫn đầu đã di chuyển từ khu vực Biển Đông đến vùng biển Philippines từ cuối tuần qua, thông cáo của Hạm đội Thái Bình Dương cho biết.

Thứ ba, 08/03/2016 - 12:26

Phóng viên Mỹ được bồi thường 55 triệu USD vì bị quay lén cảnh khỏa thân
Phóng viên Mỹ được bồi thường 55 triệu USD vì bị quay lén cảnh khỏa thân

(Dân trí) - Nữ phóng viên thể thao Erin Andrews đã được bồi thường 55 triệu USD sau khi cô này bị tung video quay lén cảnh khỏa thân trong phòng khách sạn.

Thứ ba, 08/03/2016 - 12:16

Nga tính đưa tàu sân bay duy nhất đến Địa Trung Hải
Nga tính đưa tàu sân bay duy nhất đến Địa Trung Hải

(Dân trí) - Tàu Đô đốc Kuznetsov - tàu sân bay độc nhất vô nhị của Nga - có thể sẽ được điều đến Địa Trung Hải vào mùa hè này, hãng tin Tass dẫn lời quan chức cấp cao của Hải quân Nga cho biết cuối tuần qua.

Thứ ba, 08/03/2016 - 12:14

Trung Quốc tức tối phản ứng khi bị Đô đốc Mỹ công kích
Trung Quốc tức tối phản ứng khi bị Đô đốc Mỹ công kích

(Dân trí) - Tư lệnh Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương của Hải quân Mỹ, Đô đốc Harry Harris đã trở thành tâm điểm chỉ trích của truyền thông Trung Quốc sau khi đưa ra những bình luận về các hoạt động của Bắc Kinh tại Biển Đông thời gian qua.

Thứ ba, 08/03/2016 - 11:10

Thảm kịch MH370: 2 năm và những câu hỏi chưa lời đáp
Thảm kịch MH370: 2 năm và những câu hỏi chưa lời đáp

(Dân trí) - Tròn 2 năm kể từ ngày chuyến bay MH370 mang theo 239 người mất tích, cũng là chừng đó thời gian người thân các nạn nhân xấu số mòn mỏi đợi chờ. Bất chấp những nỗ lực tìm kiếm, vẫn còn nhiều câu hỏi quanh số phận chiếc máy bay.

Thứ ba, 08/03/2016 - 10:47

Khủng hoảng hạt nhân Triều Tiên: Không thể hóa giải bằng đối đầu
Khủng hoảng hạt nhân Triều Tiên: Không thể hóa giải bằng đối đầu

Sự tham gia của hơn 30.000 binh sĩ Hàn Quốc và 15.000 binh sĩ Mỹ, cuộc tập trận thường niên mang tên "Giải pháp then chốt" và "Đại bàng non" giữa hai quốc gia đồng minh bắt đầu từ ngày 7-3 có quy mô lớn nhất từ trước tới nay.

Thứ ba, 08/03/2016 - 10:00

Tỷ phú Bloomberg không tranh cử tổng thống vì Donald Trump
Tỷ phú Bloomberg không tranh cử tổng thống vì Donald Trump

(Dân trí) - Cựu thống đốc New York, tỷ phú Michael Bloomberg hôm qua 7/3 tuyên bố sẽ không tranh cử tổng thống Mỹ năm 2016 vì lo ngại nếu tham gia sẽ càng giúp mở đường để tỷ phú Donald Trump vào Nhà Trắng.

Thứ ba, 08/03/2016 - 08:23

Trung Quốc lại ngang nhiên mở rộng bồi đắp Hoàng Sa
Trung Quốc lại ngang nhiên mở rộng bồi đắp Hoàng Sa

(Dân trí) - Trung Quốc đang trắng trợn tiến hành một dự án bồi đắp nhằm mở rộng diện tích đảo Bắc thuộc Hoàng Sa của Việt Nam và được cho là nhằm lập ra một căn cứ không quân ở đây, theo The Diplomat.

Thứ ba, 08/03/2016 - 07:48

Bí ẩn lớn nhất trong lịch sử hàng không thế giới sắp được giải mã?
Bí ẩn lớn nhất trong lịch sử hàng không thế giới sắp được giải mã?

(Dân trí) - Người đứng đầu nhóm tìm kiếm MH370 tin tưởng rằng chiếc máy bay mất tích rất có thể sẽ được tìm thấy vào cuối tháng 6 tới, hơn 2 năm kể từ khi nó mất tích cùng 239 người trên khoang.

Thứ ba, 08/03/2016 - 07:44

Tư lệnh Hạm đội 7: Trung Quốc phải công khai ý đồ quân sự ở Biển Đông
Tư lệnh Hạm đội 7: Trung Quốc phải công khai ý đồ quân sự ở Biển Đông

Đài TNHK đưa tin Tư lệnh Hạm đội 7 của Hải quân Mỹ - Phó Đô đốc Joseph Aucoin ngày 7/3 cho rằng: "Trung Quốc nên nói rõ ý đồ của các công trình xây đắp đảo nhân tạo và việc triển khai tên lửa trái phép tại các vùng có tranh chấp ở Biển Đông để giúp tình hình ổn định hơn."

Thứ ba, 08/03/2016 - 07:00

Thủ lĩnh IS ở Nga kêu gọi tấn công nhằm vào Tổng thống Putin
Thủ lĩnh IS ở Nga kêu gọi tấn công nhằm vào Tổng thống Putin

Lãnh đạo chi nhánh Tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) ở miền nam Nga đã kêu gọi người Hồi giáo tiêu diệt những kẻ ngoại đạo và hứa sẽ nhằm vào cả Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Thứ ba, 08/03/2016 - 05:00

Trung Quốc đang thay đổi quân đội như thế nào?
Trung Quốc đang thay đổi quân đội như thế nào?

Mặc dù ngân sách cho quân đội Trung Quốc tăng ở mức khiêm tốn 7% trong năm nay, tuy nhiên, đây vẫn là con số cao hơn tăng trưởng bình quân kinh tế và đủ để chứng minh rằng, nước này muốn tập trung phát triển quân đội.

Thứ ba, 08/03/2016 - 04:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Bộ ảnh kỳ nghỉ của gia đình Hoàng tử William "đốn tim" người xem
Bộ ảnh kỳ nghỉ của gia đình Hoàng tử William "đốn tim" người xem

(Dân trí) - Gia đình Hoàng tử Anh William vừa chia sẻ một bộ ảnh cả gia đình trong kỳ nghỉ trượt tuyết. Tuy nhiên, họ vẫn giữ bí mật về thời gian cũng như địa điểm diễn ra kỳ nghỉ.

Thứ hai, 07/03/2016 - 10:22

Trung Quốc trắng trợn nói hoạt động đánh bắt là bằng chứng về quyền hàng hải
Trung Quốc trắng trợn nói hoạt động đánh bắt là bằng chứng về quyền hàng hải

(Dân trí) - Một quan chức chính phủ Trung Quốc ngày 7/3 trắng trợn tuyên bố, các ngư dân nước này hoạt động ở Biển Đông là bằng chứng cho thấy quyền và lợi ích của hàng hải của Bắc Kinh. Tuyên bố này là bằng chứng cho thấy Trung Quốc dùng tàu cá làm lực lượng bành trướng chủ quyền ở Biển Đông.

Thứ hai, 07/03/2016 - 10:19

Nga đau đầu tính toán: Ramzan Kadyrov ra đi, Chechnya sẽ loạn
Nga đau đầu tính toán: Ramzan Kadyrov ra đi, Chechnya sẽ loạn

Sắp kết thúc 5 năm nhiệm kỳ thứ hai của người đứng đầu Cộng hòa Chechnya Ramzan Kadyrov và việc đi hay ở của ông này đang làm Nga đau đầu.

Thứ hai, 07/03/2016 - 10:00

Nga - Mỹ tạo thế để thỏa thuận tại Syria?
Nga - Mỹ tạo thế để thỏa thuận tại Syria?

Không chỉ có Nga, Mỹ cũng đang xây 2 căn cứ không quân tại miền Bắc Syria trong nỗ lực tạo thế thỏa thuận chia phần.

Thứ hai, 07/03/2016 - 09:00

Tướng lĩnh Trung Quốc thất vọng về ngân sách quốc phòng
Tướng lĩnh Trung Quốc thất vọng về ngân sách quốc phòng

Một số tướng lĩnh Trung Quốc công khai thất vọng về mức tăng ngân sách quốc phòng năm 2016 “thấp bất ngờ” vừa được công bố tại kỳ họp quốc hội.

Thứ hai, 07/03/2016 - 08:00

Trung Quốc phản ứng chuyện tàu ngầm Nhật sắp thăm Philippines lần đầu tiên sau 15 năm
Trung Quốc phản ứng chuyện tàu ngầm Nhật sắp thăm Philippines lần đầu tiên sau 15 năm

(Dân trí) - Trung Quốc hôm nay nói rằng nước này “cảnh giác cao” trước các động thái quân sự của Nhật Bản ở Biển Đông, sau khi truyền thông cho biết tàu ngầm Nhật sắp thăm Philippines lần đầu tiên sau 15 năm.

Thứ hai, 07/03/2016 - 07:20

Ukraina "khoe" vũ khí mới nhằm "răn đe" Nga
Ukraina "khoe" vũ khí mới nhằm "răn đe" Nga

Quân đội Ukraina đã bắt đầu thử nghiệm “siêu vũ khí” được lực lượng Vệ binh Quốc gia tự thiết kế.

Thứ hai, 07/03/2016 - 07:00

Những điều ít biết về tỷ phú Donald Trump
Những điều ít biết về tỷ phú Donald Trump

(Dân trí) - Người ta thường biết đến Donald Trump là “ông trùm bất động sản”. Nhưng ít ai biết, Trump không thích bắt tay, không uống rượu hay hút xì gà và sẵn sàng chơi golf với Tổng thống Obama bất cứ lúc nào, ở đâu nếu ông đồng ý từ nhiệm sớm.

Thứ hai, 07/03/2016 - 06:49

Sự thật gây sốc về câu chuyện tình yêu cảm động tại Trung Quốc
Sự thật gây sốc về câu chuyện tình yêu cảm động tại Trung Quốc

(Dân trí) - Một câu chuyện cảm động về tình yêu của một chàng trai trẻ dành cho người bạn gái trong tình trạng thực vật trên giường bệnh cuối cùng lại hóa ra một sự thật phũ phàng.

Thứ hai, 07/03/2016 - 06:46

Kết thúc vụ bắt cóc con tin Sydney, nghi phạm tự sát
Kết thúc vụ bắt cóc con tin Sydney, nghi phạm tự sát

(Dân trí) - Nghi phạm trong vụ xả súng và khống chế 3 con tin tại Sydney, Úc ngày 7/3 đã được cảnh sát xác định danh tính, sau khi tên này tự sát bằng súng. Hiện 2 nạn nhân vẫn phải nằm viện vì các vết thương do trúng đạn.

Thứ hai, 07/03/2016 - 06:40

Chuyên gia Nga: Triều Tiên sẽ phản ứng cực đoan thế nào?
Chuyên gia Nga: Triều Tiên sẽ phản ứng cực đoan thế nào?

Theo chuyên gia Nga, Triều Tiên có thể đi xa đến mức chấm dứt tư cách thành viên Liên hợp quốc của mình.

Thứ hai, 07/03/2016 - 06:00

Nga tăng cường tàu khu trục cho đặc nhiệm ở Địa Trung Hải
Nga tăng cường tàu khu trục cho đặc nhiệm ở Địa Trung Hải

Bộ Quốc phòng Nga cho biết, tàu khu trục Smetlivy thuộc biên chế Hạm đội biển Đen đã rời thành phố cảng Sevastopol và tiến ra Địa Trung Hải thực hiện nhiệm vụ.

Thứ hai, 07/03/2016 - 05:00