Mỹ, Iran vẫn bế tắc trong tiến trình chấm dứt xung đột

Tình hình tương đối yên tĩnh đã được duy trì quanh eo biển Hormuz vào sáng sớm 10/5 sau nhiều ngày xảy ra các vụ bạo lực lẻ tẻ, khi Mỹ chờ đợi phản hồi từ Iran về các đề xuất mới nhất của nước này nhằm chấm dứt hơn hai tháng giao tranh và bắt đầu đàm phán hòa bình.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 8/5 cho biết Washington dự kiến ​​sẽ nhận được phản hồi trong vòng vài giờ.

Tuy nhiên, vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy Tehran có động thái gì về đề xuất này, vốn sẽ chính thức chấm dứt chiến tranh trước khi tiến hành các cuộc đàm phán về các vấn đề gây tranh cãi hơn, bao gồm cả chương trình hạt nhân của Iran.

Ngoại trưởng Rubio đã gặp Thủ tướng Qatar Mohammed bin Abdulrahman al-Thani tại Miami hôm 9/5 và thảo luận về sự cần thiết phải tiếp tục hợp tác "để ngăn chặn các mối đe dọa và thúc đẩy sự ổn định và an ninh trên khắp Trung Đông", Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết trong một tuyên bố, không đề cập đến Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhấn mạnh trong một cuộc phỏng vấn ngắn rằng ông vẫn hy vọng sẽ sớm nhận được câu trả lời của Iran.

Với việc Tổng thống Trump dự kiến ​​thăm Trung Quốc trong tuần này, áp lực chấm dứt cuộc xung đột, vốn gây ra khủng hoảng năng lượng toàn cầu và đe dọa ngày càng lớn đến nền kinh tế thế giới, ngày càng gia tăng.

Theo dữ liệu vận chuyển của LSEG, một tàu chở khí gas của Qatar đang di chuyển về phía eo biển Hormuz hôm 9/5 trên đường đến Pakistan. Các nguồn tin cho biết động thái này đã được Iran chấp thuận nhằm xây dựng lòng tin với Qatar và Pakistan, cả hai đều là các bên trung gian hòa giải trong cuộc chiến.

Nếu hoàn tất, đây sẽ là lần đầu tiên một tàu chở khí gas của Qatar đi qua eo biển này kể từ khi Mỹ và Israel mở chiến dịch tấn công Iran hôm 28/2. Tehran đã chặn phần lớn hoạt động vận chuyển hàng hóa không thuộc Iran qua eo biển hẹp này, nơi trước chiến tranh từng vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí của thế giới.

Những ngày gần đây đã chứng kiến ​​những đợt bùng phát giao tranh lớn nhất trong và xung quanh eo biển kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu cách đây một tháng, và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã bị tấn công trở lại hôm 8/5.

Vào hôm 8/5, đã có những cuộc đụng độ lẻ tẻ giữa lực lượng Iran và các tàu của Mỹ tại eo biển Hormuz, theo hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran. Quân đội Mỹ cho biết họ đã tấn công 2 tàu có liên hệ với Iran và đang cố gắng vào một cảng của quốc gia Hồi giáo này, buộc chúng phải quay trở lại.

Các nghị sĩ Iran cho hay họ đang soạn thảo một dự luật để chính thức hóa việc Iran quản lý eo biển, với các điều khoản bao gồm cấm tàu ​​của "các quốc gia thù địch" đi qua.

Trong khi đó, Washington đã áp đặt lệnh phong tỏa đối với các tàu của Iran hồi tháng trước. Tuy nhiên, theo một quan chức Mỹ, đánh giá của CIA cho thấy Iran sẽ không chịu áp lực kinh tế nghiêm trọng từ lệnh phong tỏa của Washington trong khoảng 4 tháng nữa, điều này làm dấy lên câu hỏi về đòn bẩy của ông Trump đối với Tehran trong một cuộc xung đột không được lòng cử tri và các đồng minh của Mỹ.

Washington không nhận được nhiều sự ủng hộ của các nước trong cuộc xung đột này. Sau cuộc gặp Thủ tướng Italy Giorgia Meloni hôm 8/5, Ngoại trưởng Rubio đã đặt câu hỏi tại sao nước này và các đồng minh khác không ủng hộ nỗ lực của Washington nhằm mở lại eo biển, cảnh báo về một tiền lệ nguy hiểm nếu Tehran được phép kiểm soát một tuyến đường thủy quốc tế.

Anh, quốc gia đang hợp tác với Pháp về một đề xuất nhằm đảm bảo an toàn cho việc đi lại qua eo biển một khi tình hình ổn định, ngày 9/5 cho biết họ đang triển khai một tàu chiến đến Trung Đông để chuẩn bị cho một nhiệm vụ đa quốc gia như vậy.