Lý do Nga chưa quyết liệt với 2 thành trì lớn ở miền Đông Ukraine

Nga đang tìm cách cắt đứt hậu cần của 2 thành trì lớn cuối cùng của Ukraine ở miền Đông trước khi mở cuộc tấn công trực diện, theo đánh giá của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ. 

ISW cho rằng Moscow đang áp dụng công thức thành công mà họ đã thực hiện với các thành trì kiên cố của Ukraine trước đó: dành nhiều tháng đánh vào các tuyến tiếp tế của Ukraine, từng bước cô lập các mục tiêu rồi mở các đợt tiến công ồ ạt. Cách đánh này theo phương châm "chậm mà chắc", từ từ bào mòn và gây áp lực đến khi đối thủ phải rút lui vì cạn kiệt nguồn tiếp tế. 

Đây là chiến thuật từng mở đường cho các bước tiến của Nga tại miền Đông Ukraine trong năm 2025. Lần này, mục tiêu là vành đai pháo đài và Nga đang dựa nhiều hơn vào bom lượn có điều khiển so với trước.

Việc kiểm soát toàn bộ tỉnh Donetsk từ lâu là mục tiêu trọng tâm của Nga. Trong khi đó, vành đai pháo đài, chuỗi thành phố được Ukraine củng cố và gia cố phòng thủ từ năm 2014 ở phía tây bắc tỉnh Donetsk, là rào cản lớn cuối cùng ngăn lực lượng Nga đạt được mục tiêu này.

Trong suốt năm 2025, Nga đã tiến hành các chiến dịch kéo dài bằng UAV, bom lượn và tên lửa nhằm cắt đứt các tuyến tiếp tế của Ukraine trước khi mở các đợt tiến công gần Pokrovsk và Huliaipole.

ISW gọi đây là chiến thuật ngăn chặn đường không trên chiến trường, tức là sử dụng hỏa lực trên không để tấn công các mục tiêu hậu phương phía sau tiền tuyến nhằm bóp nghẹt hệ thống hậu cần của đối phương.

Theo ISW, hiện chiến thuật này đã được Nga chuyển lên phía bắc, nhắm vào Sloviansk và Kramatorsk, 2 thành phố chiến lược ở phần phía bắc vành đai pháo đài. Mục tiêu là cô lập lực lượng Ukraine tại đây khỏi nguồn tiếp tế ổn định.

Cả các nhà phân tích Ukraine lẫn Nga đều cho rằng tình hình hậu cần đang chịu áp lực ngày càng lớn, khi các chuyến vận chuyển tiếp tế vào 2 thành phố vào ban đêm ngày càng khó thực hiện.

Nga ngày càng tập trung tấn công các đầu máy xe lửa vận chuyển hậu cần cho Ukraine. Theo ISW, trong tháng 7, Moscow đã cấp cho các đơn vị khoảng 1.000 UAV cảm tử Molniya, đồng thời yêu cầu tăng cường các cuộc tấn công quanh Kramatorsk.

Nga cũng bắt đầu đánh phá các cây cầu quan trọng. Hình ảnh được định vị địa lý công bố ngày 2/8 cho thấy một cây cầu bắc qua sông Kazennyi Torets ở phía đông Sloviansk bị hư hại nặng. Cây cầu này nối thành phố với tuyến cao tốc dẫn tới Kramatorsk.

ISW nhận định chiến dịch năm nay phụ thuộc vào bom lượn dẫn đường nhiều hơn so với các chiến dịch năm 2025.

Trong những tuần gần đây đã xuất hiện nhiều thông tin về các cuộc không kích bằng bom lượn nhằm vào Sloviansk, Kramatorsk và các khu dân cư xung quanh.

Theo ISW, Nga có thể đang tăng cường sử dụng loại vũ khí này vì các biện pháp gây nhiễu điện tử và UAV đánh chặn của Ukraine đã làm giảm đáng kể hiệu quả triển khai UAV của Nga so với trước đó.

Ngoài việc phá hủy các công sự, các quả bom lượn còn san phẳng nhiều khu đô thị thành đống đổ nát, tạo điều kiện để bộ binh Nga lợi dụng làm nơi ẩn nấp và tiếp cận mục tiêu, tương tự những gì đã diễn ra tại Kostiantynivka.

ISW cho rằng mục tiêu của chiến dịch hiện nay là định hình chiến trường để phục vụ một cuộc tấn công trong tương lai nhằm vào Sloviansk và Kramatorsk.

Viện nghiên cứu này không cho rằng Nga sẽ sớm áp sát hoặc đột phá vào 2 đô thị trên, mà sẽ tác chiến kiểu bào mòn để chờ thời cơ hợp lý.

Theo ISW, các chiến dịch của Nga trong năm 2025 cũng trải qua quy trình tương tự: mất nhiều tháng chuẩn bị mới tạo điều kiện cho các bước tiến sau đó, và chiến dịch hiện tại nhiều khả năng sẽ diễn ra với tốc độ tương tự.

Trong một diễn biến liên quan, người phát ngôn Nhóm tác chiến liên quân Ukraine, ông Viktor Trehubov, cũng đưa ra đánh giá tương tự về khu vực Lyman.

Ông cho biết Nga muốn biến Lyman thành bàn đạp để tiến về Sloviansk và Kramatorsk. Tuy nhiên, theo ông, Nga vẫn chưa thể thiết lập được chỗ đứng vững chắc tại đây, trong khi Ukraine đang nỗ lực dùng UAV để ngăn cản đà tiến của đối thủ.