Nga tập kích "tả xung hữu đột", siết gọng kìm vành đai pháo đài Ukraine

Ngày 22/7, Nga mở cuộc tiến công bằng xe tăng vào khu vực phía nam Kramatorsk và Sloviansk, hai thành phố lớn cuối cùng còn nằm dưới sự kiểm soát của Ukraine tại tỉnh Donetsk. Ukraine tuyên bố đã ngăn chặn được. Tuy nhiên, theo giới quan sát, đây chỉ là hướng tập kích phụ của Nga trên tiền tuyến.   

Mũi tiến công chủ lực của Moscow trong chiến dịch nhằm kiểm soát toàn bộ tỉnh Donetsk thực chất đang diễn ra ở phía bắc, chứ không phải phía nam.

"Mặt trận ở phía đông bắc Sloviansk là nơi quân đội Nga đạt được nhiều thành công nhất trong suốt năm 2026", nhà phân tích bản đồ chiến sự Clément Molin nhận định.

Bản đồ của Euromaidan Press cho thấy Nga đang từng bước áp sát Sloviansk và Kramatorsk, hai thành phố chủ lực trong "vành đai pháo đài" của Ukraine.

Tin không tích cực đối với Ukraine là lực lượng đang phòng thủ khu vực này, gồm một phần của 6 lữ đoàn, bao gồm các Lữ đoàn Cơ giới 53, 54 và 63, Lữ đoàn Đổ bộ đường không 81 cùng các Lữ đoàn Phòng vệ Lãnh thổ 117 và 120, bị đánh giá là không đủ quân số, theo chuyên gia Molin.

Nghiêm trọng hơn, các đợt oanh kích liên tục của Nga nhằm vào các tuyến đường và lối tiếp vận dẫn tới cũng như chạy qua Sloviansk khiến Ukraine có thể gặp nhiều khó khăn trong việc đưa thêm lực lượng tăng viện đến khu vực này, nếu họ còn lực lượng dự bị để điều động.

Ngoài tiến công "tả xung hữu đột" theo nhiều hướng chiến đấu, các cuộc oanh tạc của Nga đang ngày càng dữ dội.

Ngày 31/7, một máy bay chiến đấu Nga đã thả bom lượn dẫn đường KAB-1500 nặng 1.500kg xuống Nhà máy Hóa chất Sloviansk, nằm sâu bên trong thành phố.

Theo nhóm phân tích AMK Mapping, "Sloviansk đã hứng chịu các đợt tấn công ngày càng dữ dội trong những ngày gần đây".

Tuy nhiên, chính địa hình phức tạp với kênh đào Donets đan xen cùng hệ thống công sự dày đặc của Ukraine cũng khiến các cuộc tấn công của Nga gặp nhiều trở ngại.

Hiện có rất ít hướng tiếp cận được bảo vệ từ căn cứ chính của Nga tại Siversk cách Sloviansk khoảng 31km về phía đông. Ngoài ra, thị trấn Mykolaivka vẫn nằm chắn giữa quân Nga và Sloviansk.

Trong khi Nga liên tục tấn công các tuyến tiếp tế của Ukraine, quân đội Ukraine cũng đáp trả bằng các đòn tập kích nhằm vào tuyến hậu cần của Nga.

Theo ông Molin, chính vì vậy nhiều khả năng Nga sẽ lựa chọn siết gọng kìm để bao vây Sloviansk và Kramatorsk từ hướng đông bắc thay vì mở cuộc tấn công trực diện.

Tốc độ tiến quân của Nga không phản ánh đúng tình hình ngày càng xấu đi tại Sloviansk và Kramatorsk. Trên thực địa, Nga có thể tiến với tốc độ không quá nhanh, nhưng đà tiến của Moscow đang khiến đối thủ lo ngại.

Trước chiến sự, hai thành phố này có tổng dân số khoảng 440.000 người. Hiện chỉ còn khoảng 90.000 người ở lại, trong khi 350.000 người đã sơ tán.

Khi các thành phố dần trở nên vắng vẻ, sự chú ý đang dồn vào ngôi làng nhỏ Rai-Oleksandrivka, cách Sloviansk khoảng 14km về phía đông.

"Ngôi làng nhỏ tưởng như không đáng chú ý này thực tế lại có ý nghĩa chiến lược, bởi các điểm cao xung quanh có thể khống chế toàn bộ thành phố Sloviansk", ông Molin giải thích.

Ông cho biết trong những tuần gần đây, Nga đã củng cố quyền kiểm soát đối với ngôi làng và các cao điểm xung quanh, mặc dù quân Ukraine vẫn còn giữ được nhiều vị trí trong khu vực.

Điều đó có nghĩa là Nga đang tiến "chậm nhưng chắc" và đe dọa sẽ kiểm soát được cao điểm chiến lược để làm bàn đạp cho các mũi đột phá sau này.

Hiện Nga đã liên tục sử dụng bom lượn phóng từ máy bay để tấn công các tuyến tiếp tế của Ukraine.

Nếu lực lượng mặt đất Nga tiếp tục áp sát Sloviansk và kiểm soát hoàn toàn các điểm cao như quanh Rai - Oleksandrivka, họ sẽ có thể triển khai pháo truyền thống nhằm bắn trực tiếp vào các tuyến tiếp vận này, khiến bài toán hậu cần của Ukraine càng trở nên khó khăn hơn.

Theo ông Molin, trận chiến sắp tới vẫn chưa ngã ngũ. Tuy nhiên, thời gian để Ukraine xoay chuyển cục diện đang dần cạn. "Nếu Bộ chỉ huy Ukraine ưu tiên mặt trận này và đưa đủ nguồn tiếp tế tới các đơn vị tiền tuyến, họ vẫn có thể bảo vệ được Sloviansk và Kramatorsk", ông nói.

Ông nhấn mạnh rằng sau khi Tổng thống Volodymyr Zelensky hoàn tất việc cải tổ bộ máy lãnh đạo dân sự và quân sự, sự chú ý của bộ chỉ huy mới cần phải chuyển trọng tâm sang Donbass nếu Ukraine vẫn muốn giữ vững những thành phố lớn cuối cùng tại khu vực này.