Lợi thế của Việt Nam khi cải cách kinh tế và hình mẫu cho Triều Tiên

Dân trí Tạp chí Economist nhận định, mặc dù Mỹ vẫn khuyến khích Triều Tiên học hỏi theo mô hình cải cách kinh tế của Việt Nam, tuy nhiên Bình Nhưỡng cũng cần xem xét những khác biệt giữa hai quốc gia để áp dụng chính sách phù hợp.
>>Lý do ông Kim Jong-un muốn áp dụng mô hình kinh tế Việt Nam cho Triều Tiên
>>Ông Kim Jong-un ca ngợi mô hình mở cửa kinh tế của Việt Nam

Nhà lãnh đạo Kim Jong-un tới thăm nông trại ở Samjiyon trong tháng 7 (Ảnh: KCNA)
Nhà lãnh đạo Kim Jong-un tới thăm nông trại ở Samjiyon trong tháng 7 (Ảnh: KCNA)

Khi Mỹ hối thúc Triều Tiên từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân và tên lửa, Washington đã lấy Việt Nam như một mô hình phát triển kinh tế mẫu cho Bình Nhưỡng. Trong chuyến thăm Hà Nội ngày 8/7, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo nói rằng Việt Nam là một mô hình thành công mà Triều Tiên có thể học tập. Theo ông Pompeo, Tổng thống Donald Trump tin rằng Triều Tiên có thể đi theo con đường của Việt Nam để bình thường hóa quan hệ với Washington và đạt được sự thịnh vượng.

Trước đó, báo Nikkei của Nhật Bản đưa tin, trong cuộc trò chuyện riêng với Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in tại hội nghị thượng đỉnh liên Triều hồi tháng 4, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã tiết lộ rằng ông muốn đưa kinh tế nước nhà phát triển theo mô hình cải cách kinh tế của Việt Nam.

Theo tạp chí Economist, nền kinh tế Triều Tiên hiện nay có nhiều điểm tương đồng với Việt Nam trước đây khi áp dụng mô hình kinh tế tập trung bao cấp. Vào năm 1985, trước thềm thời kỳ Đổi Mới, GDP bình quân đầu người của Việt Nam chỉ bằng 1% so với Mỹ, tương tự Triều Tiên vào thời điểm năm 2015 theo số liệu thống kê của Liên Hợp Quốc.

Về mặt ngoại giao, mối quan hệ giữa Triều Tiên với Mỹ cũng có nét tương đồng với Việt Nam. 20 năm sau chiến tranh, Việt Nam và Mỹ đã bình thường hóa quan hệ song phương và thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức. Từ đó đến nay, Việt Nam đã trở thành đối tác thương mại quan trọng của Mỹ và Mỹ hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam.

So sánh với Việt Nam, sự chuyển hóa trong quan hệ Mỹ - Triều cũng diễn ra nhanh chóng. Từ hai nước cựu thù trong chiến tranh Triều Tiên (1950-1953), quan hệ song phương đã có sự chuyển biến tích cực trong những tháng gần đây. Mỹ cũng để ngỏ khả năng cho phép các nhà đầu tư tiếp cận thị trường Triều Tiên. Hai nhà lãnh đạo Mỹ - Triều cũng có cuộc gặp song phương đầu tiên tại Singapore hồi tháng 6.

Khác biệt giữa hai quốc gia

Công nhân Triều Tiên làm việc trong nhà máy giầy ở thành phố Đan Đông, Trung Quốc (Ảnh: Reuters)
Công nhân Triều Tiên làm việc trong nhà máy giầy ở thành phố Đan Đông, Trung Quốc (Ảnh: Reuters)

Tuy vậy, Triều Tiên và Việt Nam vẫn có một số sự khác biệt trong quá trình cải cách nền kinh tế. Sau 65 năm theo đuổi mô hình kinh tế khép kín với hệ tư tưởng Juche (tự lực cánh sinh), Triều Tiên dường như bắt đầu từ bàn tay trắng khi muốn đổi mới nền kinh tế ở thời điểm hiện tại.

Mặc dù tốc độ phát triển thị trường hàng hóa và thực phẩm trong những năm gần đây đã tạo điều kiện cho các mô hình kinh doanh tư nhân tại Triều Tiên, tuy nhiên vẫn chưa có nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp quy mô lớn. Trong khi đó, Việt Nam trước đây không mất quá nhiều thời gian như Triều Tiên để phát triển kinh tế theo hướng mở cửa.

Ngoài ra, cấu trúc nền kinh tế của Triều Tiên cũng phức tạp hơn. Vào thời điểm giữa thập niên 1980, hơn 70% lực lượng lao động tại Việt Nam làm trong lĩnh vực nông nghiệp. Một số thay đổi về chính sách, chẳng hạn cho phép nông dân thu lợi nhuận từ việc bán nông sản của họ, đã kích thích tăng sản lượng nông nghiệp. Sau khi các nhà máy ra đời, lực lượng lao động tại nông thôn đã chuyển vào làm việc trong các nhà máy, từ đó thúc đẩy ngành công nghiệp xuất khẩu phát triển.

Ngược lại với Việt Nam, hơn 60% dân số Triều Tiên sống ở khu vực thành phố. Để có thể thúc đẩy nền kinh tế phát triển, Triều Tiên cần cải tổ ngành công nghiệp lỗi thời của nước này. Theo chuyên gia Marcus Noland thuộc Viện nghiên cứu Kinh tế Quốc tế tại Washington, Triều Tiên hiện nay giống mô hình các nước Đông Âu sau khi Liên Xô sụp đổ. Sau khi mở cửa, tỷ lệ thất nghiệp tại Triều Tiên có thể sẽ tăng lên.

Vị trí địa lý nằm gần Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản đã tạo điều kiện để Triều Tiên có thể thu hút các nguồn vốn đầu tư từ nước ngoài để tạo thêm công ăn việc làm cho người dân. Tuy nhiên, các nhà đầu tư được cho là vẫn chưa sẵn sàng rót vốn vào Triều Tiên vì lo ngại nguy cơ bị đóng cửa. Điển hình như vào năm 2016, Triều Tiên từng đóng băng tài sản của các doanh nghiệp Hàn Quốc tại khu công nghiệp chung giữa hai nước khi quan hệ song phương xấu đi.

Một điểm bất lợi nữa cho Triều Tiên khi so sánh với Việt Nam là về dân số. Khi tiến hành mở cửa nền kinh tế cách đây hơn 30 năm, Việt Nam có lợi thế về dân số trẻ với độ tuổi trung bình chỉ khoảng 20 tuổi. Do vậy, Việt Nam có rất nhiều lao động trẻ đóng góp cho nền kinh tế, trong khi tỷ lệ người già sống phụ thuộc rất ít.

Tại Triều Tiên, độ tuổi trung bình của dân số là 34, thậm chí còn cao hơn độ tuổi trung bình của dân số Việt Nam hiện nay. Triều Tiên phải đối mặt với nguy cơ dân số bị già đi trong khi vẫn đang trong quá trình phát triển nền kinh tế.

Mặc dù nhà lãnh đạo Kim Jong-un có thể gặp nhiều khó khăn khi tiến hành cải cách nền kinh tế, song giới phân tích cho rằng viễn cảnh Triều Tiên mở cửa vẫn là phương án tốt hơn cho nước này.

Ngoài Việt Nam, Triều Tiên cũng có thể học theo mô hình cải cách và mở cửa kinh tế của Trung Quốc vào năm 1978. Tuy nhiên các chuyên gia cho rằng do Trung Quốc có tốc độ tăng trưởng quá nhanh, quá nóng nên mô hình tăng trưởng của Việt Nam sẽ thích hợp hơn với Triều Tiên. Hơn nữa, việc ông Kim Jong-un lựa chọn mô hình kinh tế của Việt Nam mà không phải của Trung Quốc có thể là cách để Bình Nhưỡng giảm dần phụ thuộc vào Bắc Kinh, mặt khác thúc đẩy mối quan hệ kinh tế với Mỹ và Hàn Quốc.

Thành Đạt

Tổng hợp

MỚI NHẤT
Mỹ viện trợ quân sự 200 triệu USD cho Ukraine
Mỹ viện trợ quân sự 200 triệu USD cho Ukraine

(Dân trí) - Chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gặp người đồng cấp Nga Vladimir Putin tại Phần Lan, Washington đã công bố khoản viện trợ quân sự trị giá 200 triệu USD cho Ukraine.

Thứ bảy, 21/07/2018 - 11:48

Đức xác định nghi phạm trộm đồng tiền xu vàng nặng 100 kg
Đức xác định nghi phạm trộm đồng tiền xu vàng nặng 100 kg

(Dân trí) - Cảnh sát Đức đã thu giữ 77 tài sản có liên quan tới một gia đình tội phạm khét tiếng Berlin, bị tình nghi là chủ mưu vụ trộm đồng xu vàng Big Maple Leaps trị giá 4 triệu USD hồi năm ngoái.

Thứ bảy, 21/07/2018 - 09:41

Anh sẽ điều tàu sân bay “khủng” tuần tra Biển Đông
Anh sẽ điều tàu sân bay “khủng” tuần tra Biển Đông

(Dân trí) - Australia và Anh đang chuẩn bị kế hoạch triển khai tàu sân bay HMS Queen Elizabeth tới Biển Đông trong bối cảnh Trung Quốc bị chỉ trích vì những động thái quân sự hóa trái phép tại vùng biển này.

Thứ bảy, 21/07/2018 - 09:13

Bão nhấn chìm tàu du lịch Mỹ, 9 thành viên trong một gia đình thiệt mạng
Bão nhấn chìm tàu du lịch Mỹ, 9 thành viên trong một gia đình thiệt mạng

(Dân trí) - Bão và sóng lớn tại một hồ nước ở Missouri ngày 19/7 đã nhấn chìm một tàu du lịch làm 17 người chết, trong đó có 9 thành viên của một gia đình.

Thứ bảy, 21/07/2018 - 09:11

Vì sao Nga bán tháo trái phiếu Mỹ?
Vì sao Nga bán tháo trái phiếu Mỹ?

(Dân trí) - Bloomberg dẫn số liệu của Bộ Tài Chính Mỹ đầu tuần này cho biết, Nga đã giảm lượng nắm giữ trái phiếu Kho bạc Mỹ xuống thấp nhất 11 năm.

Thứ bảy, 21/07/2018 - 09:10

Hé lộ quy mô lễ duyệt binh hoành tráng của Tổng thống Trump
Hé lộ quy mô lễ duyệt binh hoành tráng của Tổng thống Trump

(Dân trí) - Lễ duyệt binh của chính quyền Tổng thống Donald Trump dự kiến diễn ra vào tháng 11 tới và sẽ quy tụ hàng nghìn binh sĩ với dàn khí tài hùng hậu đổ về Washington.

Thứ bảy, 21/07/2018 - 08:16

Nga "tá hỏa" vì bí mật tên lửa siêu thanh bị lộ
Nga "tá hỏa" vì bí mật tên lửa siêu thanh bị lộ

(Dân trí) - Giới an ninh Nga đã đột kích một số cơ sở nghiên cứu, phát triển tên lửa của Cơ quan vũ trụ Nga (Roscosmos) do nghi ngờ người của các cơ sở này đã rò rỉ thông tin mật về tên lửa siêu thanh cho gián điệp phương Tây.

Thứ bảy, 21/07/2018 - 07:16

Tổng thống Trump chia sẻ về sự bất hòa với ông Putin
Tổng thống Trump chia sẻ về sự bất hòa với ông Putin

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bảo vệ những nỗ lực của ông trong việc xây dựng mối quan hệ với người đồng cấp Nga Vladimir Putin mặc dù hai nhà lãnh đạo vẫn có lúc bất hòa.

Thứ bảy, 21/07/2018 - 07:05

Trung Quốc cho Campuchia vay 259 triệu USD xây đường
Trung Quốc cho Campuchia vay 259 triệu USD xây đường

(Dân trí) - Trung Quốc đã cho Campuchia vay 259 triệu USD để xây một tuyến đường mới ở thủ đô Phnom Penh đúng vào dịp hai nước kỷ niệm 60 năm quan hệ ngoại giao.

Thứ bảy, 21/07/2018 - 06:50

“Số phận” món quà đặc biệt Tổng thống Putin tặng ông Trump
“Số phận” món quà đặc biệt Tổng thống Putin tặng ông Trump

(Dân trí) - Luật pháp Mỹ có những quy định rất rõ ràng về những món quà mà tổng thống có thể nhận từ các nhà lãnh đạo nước ngoài, và quả bóng mà Tổng thống Vladimir Putin tặng ông chủ Nhà Trắng gần đây cũng không phải là ngoại lệ.

Thứ bảy, 21/07/2018 - 06:46

Tổng thống Trump dọa áp thuế với tất cả hàng hóa Trung Quốc
Tổng thống Trump dọa áp thuế với tất cả hàng hóa Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump hôm nay 20/7 cảnh báo Washington sẵn sàng áp thuế với toàn bộ 500 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc nhập khẩu vào Mỹ nếu căng thẳng leo thang.

Thứ sáu, 20/07/2018 - 08:59

Nga lên tiếng về lời mời ông Putin tới Mỹ của Tổng thống Trump
Nga lên tiếng về lời mời ông Putin tới Mỹ của Tổng thống Trump

(Dân trí) - Đại sứ Nga cho biết Moscow sẵn sàng thảo luận với Washington về việc tổ chức chuyến đi của Tổng thống Vladimir Putin tới Mỹ theo lời mời của ông chủ Nhà Trắng.

Thứ sáu, 20/07/2018 - 05:07

ĐÁNG QUAN TÂM
Ngồi nhà lao, cựu Tổng thống Hàn Quốc tiếp tục lĩnh thêm 8 năm tù
Ngồi nhà lao, cựu Tổng thống Hàn Quốc tiếp tục lĩnh thêm 8 năm tù

(Dân trí) - Tòa án Hàn Quốc hôm nay tiếp tục tuyên án thêm 8 năm tù giam đối với cựu Tổng thống Park Geun-hye sau khi bà bị buộc thêm tội làm thất thoát ngân sách và can thiệp bầu cử quốc hội năm 2016.

Thứ sáu, 20/07/2018 - 04:16

Tiết lộ 3 vấn đề Ngoại trưởng Mỹ đưa lên bàn đàm phán với Triều Tiên
Tiết lộ 3 vấn đề Ngoại trưởng Mỹ đưa lên bàn đàm phán với Triều Tiên

(Dân trí) - Trong cuộc đàm phán gần đây nhất về tiến trình giải trừ vũ khí hạt nhân với Triều Tiên, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã đưa ra 3 vấn đề để đàm phán với Triều Tiên. Tuy nhiên, nhà ngoại giao Mỹ đã không nhận được phản hồi từ Bình Nhưỡng.

Thứ sáu, 20/07/2018 - 03:11

Malaysia sắp công bố báo cáo cuối cùng về MH370
Malaysia sắp công bố báo cáo cuối cùng về MH370

(Dân trí) - Malaysia sẽ công bố bản báo cáo đầy đủ và cũng là cuối cùng về vụ mất tích bí ẩn máy bay MH370 của hãng hàng không Malaysia Airlines năm 2014.

Thứ sáu, 20/07/2018 - 03:01

Chính trường Mỹ sục sôi vì nữ phiên dịch của Tổng thống Trump
Chính trường Mỹ sục sôi vì nữ phiên dịch của Tổng thống Trump

(Dân trí) - Việc các nghị sĩ Mỹ kêu gọi gây sức ép buộc nữ phiên dịch tiết lộ nội dung cuộc họp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Nga Vladimir Putin hồi đầu tuần này có thể tạo ra tiền lệ nguy hiểm, giới chuyên gia cảnh báo.

Thứ sáu, 20/07/2018 - 01:29

"Xe tăng bay" được sửa đổi dành riêng cho Tổng thống Putin có gì đặc biệt?
"Xe tăng bay" được sửa đổi dành riêng cho Tổng thống Putin có gì đặc biệt?

Hoán cải trực thăng chiến đấu thành chuyên cơ hạng sang phục vụ tổng thống là cách làm độc nhất vô nhị của người Nga.

Thứ sáu, 20/07/2018 - 01:27

Vì sao Tổng thống Trump bất chấp dư luận, mời ông Putin tới Mỹ?
Vì sao Tổng thống Trump bất chấp dư luận, mời ông Putin tới Mỹ?

(Dân trí) - Việc Tổng thống Donald Trump mời người đồng cấp Nga Vladimir Putin tới Mỹ để tiến hành cuộc gặp lần thứ hai trong khi dư âm của hội nghị thượng đỉnh lần đầu vẫn chưa lắng dịu có thể nằm trong tính toán của ông chủ Nhà Trắng.

Thứ sáu, 20/07/2018 - 01:10

"Giải mã" cơn giận hiếm thấy của ông Kim Jong-un trong các chuyến thị sát
"Giải mã" cơn giận hiếm thấy của ông Kim Jong-un trong các chuyến thị sát

(Dân trí) - Việc nhà lãnh đạo Kim Jong-un khiển trách các quan chức Triều Tiên trong các chuyến thị sát không phải là chuyện hiếm gặp. Tuy nhiên, chưa có khi nào truyền thông Triều Tiên đưa tin rầm rộ về cơn giận của ông Kim Jong-un như lần này.

Thứ sáu, 20/07/2018 - 10:16

Syria khôi phục quyền kiểm soát tại khu vực gần Cao nguyên Golan
Syria khôi phục quyền kiểm soát tại khu vực gần Cao nguyên Golan

Đây là kết quả một loạt thỏa thuận đạt được gần đây cho phép chính quyền khôi phục quyền kiểm soát đối với những vùng lãnh thổ quan trọng.

Thứ sáu, 20/07/2018 - 10:06

Ai Cập mở nắp quan tài hơn 2.000 tuổi khiến dân mạng nín thở
Ai Cập mở nắp quan tài hơn 2.000 tuổi khiến dân mạng nín thở

(Dân trí) - Cách đây 2 tuần, các nhà khảo cổ Ai Cập đã tìm thấy một chiếc quan tài hơn 2.000 năm tuổi bằng đá lớn màu đen nằm sâu trong lòng đất ở Alexandria. Chiếc quan tài cao gần 2m, dài 3m và là chiếc quan tài lớn nhất được các nhà khảo cổ tìm thấy còn nguyên vẹn.

Thứ sáu, 20/07/2018 - 09:35

Mỹ có thể cho lãnh đạo Đài Loan quá cảnh bất chấp Trung Quốc phản đối
Mỹ có thể cho lãnh đạo Đài Loan quá cảnh bất chấp Trung Quốc phản đối

(Dân trí) - Mỹ được cho là sẽ cho phép lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn quá cảnh tại các thành phố phía nam nước này để bà có thể tiếp tục di chuyển tới Paraguay, đồng minh duy nhất của Đài Bắc ở Nam Mỹ. Động thái của Washington được cho là có thể “chọc giận” Trung Quốc đại lục.

Thứ sáu, 20/07/2018 - 08:40

CPTPP "nhắm" thêm Thái Lan, Hàn Quốc vào năm 2019
CPTPP "nhắm" thêm Thái Lan, Hàn Quốc vào năm 2019

Thái Lan, Indonesia, Columbia, Hàn Quốc và Đài Loan được coi là đang sẵn sàng gia nhập CPTPP.

Thứ sáu, 20/07/2018 - 08:27

Cựu Ngoại trưởng John Kerry chỉ trích Tổng thống Trump sau thượng đỉnh Nga - Mỹ
Cựu Ngoại trưởng John Kerry chỉ trích Tổng thống Trump sau thượng đỉnh Nga - Mỹ

(Dân trí) - Cựu Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã bày tỏ quan điểm về những phát ngôn gây tranh cãi của Tổng thống Donald Trump trong cuộc họp báo gần đây tại Phần Lan với người đồng cấp Nga Vladimir Putin.

Thứ sáu, 20/07/2018 - 08:24