Liên Hợp Quốc nhấn mạnh tầm quan trọng của giáo dục tiếng mẹ đẻ

Dân trí Nhân kỷ niệm lần thứ 15 này của Ngày quốc tế tiếng mẹ đẻ, Liên Hợp Quốc tại Việt Nam nhấn mạnh tầm quan trọng của "các vấn đề liên quan đến ngôn ngữ" trong việc đảm bảo giáo dục cho tất cả mọi người.

Con vui lắm vì nhận được cặp sách của báo điện tử Dân trí tặng
Các em nhỏ tại xã Mường Lý, huyện Mường Lát, Thanh Hóa được nhận cặp sách do báo điện tử Dân trí tặng tháng 6/2013 (Ảnh: Phạm Oanh)
 
Mặc dù Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn trong việc phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở nhưng việc tiếp cận các cơ hội giáo dục vẫn còn tồn tại một khoảng cách lớn giữa trẻ em dân tộc Kinh và trẻ em dân tộc thiểu số.

Ví dụ trong năm 2011, tỷ lệ biết chữ của người Mông trong độ tuổi từ 15 trở lên chỉ là 38%, trong khi mức trung bình của quốc gia là 94%. Tương tự như vậy, chỉ có 73% trẻ em người Mông và 86% trẻ em người Khmer trong độ tuổi học tiểu học được học tiểu học, trong khi tỷ lệ này của trẻ em người Kinh đạt mức 97%.

Trong nhiều năm qua, UNESCO và UNICEF đã hỗ trợ Việt Nam đạt được những mục tiêu toàn cầu về "Giáo dục cho mọi người". Tổng Giám đốc UNESCO - Bà Irina Bokova đã nhấn mạnh trong thông điệp của mình ngày hôm nay: "Giáo dục bằng ngôn ngữ tiếng mẹ đẻ là một phần thiết yếu của việc đạt được các mục tiêu này, đồng thời nhằm tạo ra các điều kiện học tập cũng như củng cố những kỹ năng đọc, viết và làm toán. Việc tập trung mạnh mẽ hơn nữa vào công tác giảng dạy đào tạo, cải biên các phiên bản khác nhau của chương trình học và tạo ra những môi trường học tập phù hợp là những yêu cầu cần thiết để chúng ta đạt được những mục tiêu đã đề ra".

Trong khi những thành tựu giáo dục có thể bị hạn chế bởi vị trí địa lý và việc tiếp cập thì ngôn ngữ là một rào cản khác cần phải vượt qua đối với trẻ em dân tộc thiểu số. Với tiếng Việt là ngôn ngữ chính trong các trường học và chỉ có một số ít giáo viên có khả năng giao tiếp bằng tiếng mẹ đẻ của các dân tộc thiểu số, điều này gây ra những bất lợi và thiệt thòi cho trẻ em dân tộc thiểu số trong việc học tập. Nhiều em gặp khó khăn trong việc học và tiếp thu hoặc nhanh chóng bỏ học, điều này đã hạn chế các cơ hội đạt được tiềm năng đầy đủ của các em.

Tuy nhiên, tại một đất nước với hơn 91 triệu dân và 54 dân tộc, giáo dục song ngữ dựa trên tiếng mẹ đẻ đã được chứng minh là một chiến lược có hiệu quả cao trong việc cải thiện kết quả học tập của trẻ em dân tộc thiểu số. Giáo dục song ngữ dựa trên tiếng mẹ đẻ không chỉ giúp nâng cao chất lượng học tập - nó còn giúp tăng cường đa ngôn ngữ, nâng cao sự tôn trọng đối với sự đa dạng về ngôn ngữ và văn hóa đặc biệt là ở các xã hội đang phát triển nhanh chóng.

Với sự hỗ trợ của UNICEF, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã thử nghiệm thành công một sáng kiến hành động nghiên cứu cho việc giáo dục song ngữ dựa trên tiếng mẹ đẻ (MTBBE) tại ba tỉnh Lào Cai, Gia Lai và Trà Vinh từ năm 2008. Kinh nghiệm từ các trường mầm non và tiểu học tham gia thử nghiệm sáng kiến này đã chứng minh rằng việc học tập của trẻ em dân tộc thiểu số được giảng dạy bằng tiếng mẹ đẻ của mình có kết quả cao hơn so với các em dân tộc thiểu số được giảng dạy ngay từ đầu bằng tiếng Việt.

"Việc sử dụng tiếng mẹ đẻ trong những năm đầu tiên của giáo dục khuyến khích và hỗ trợ việc học tập của học sinh dân tộc thiểu số, cho phép các em ở lại học lâu hơn trong trường học và nâng cao thành tích học tập của các em bao gồm cả trong ngôn ngữ tiếng Việt hoặc ngôn ngữ quốc tế sau này. Giáo dục song ngữ dựa trên tiếng mẹ đẻ là một cách hiệu quả giúp chúng ta không để lại trẻ em nào phía sau và ngoài giáo dục chất lượng. Điều này sẽ giúp trao quyền cho các nhóm dân tộc thiểu số để hòa nhập vào xã hội và đóng góp tốt hơn cho sự phát triển bền vững của đất nước", phát biểu bởi Ông Abdel-Youssouf Jelil, Trưởng đại diện của UNICEF tại Việt Nam.

Với sự thành công của chương trình thử nghiệm, chính quyền các tỉnh Lào Cai, Gia Lai và An Giang đang tiếp tục mở rộng sáng kiến này, đồng thời các tỉnh khác cũng cam kết áp dụng các chương trình tương tự.

Kết hợp với một số sáng kiến giảng dạy bằng tiếng mẹ đẻ khác, cùng với chính sách quốc gia và đầu tư công mạnh mẽ hơn nhằm hỗ trợ ứng dụng việc giảng dạy này rộng rãi hơn, bây giờ Việt Nam đã có một cơ hội quan trọng để tiếp tục gìn giữ sự đa dạng ngôn ngữ và văn hóa của mình. Giáo dục bằng tiếng mẹ đẻ có thể đóng góp một phần quan trọng trong việc đạt được sự phát triển kinh tế-xã hội công bằng và bền vững.
 

Ngày quốc tế tiếng mẹ đẻ lần đầu tiên được công bố bởi UNESCO vào tháng 11 năm 1999.

 

Ngày quốc tế tiếng mẹ đẻ đã được kỷ niệm hàng năm kể từ tháng 2 năm 2000 để thúc đẩy ngôn ngữ và sự đa dạng ngôn ngữ và văn hóa. Ngày được chọn đại diện cho một ngày trong năm 1952 khi các sinh viên biểu tình đòi công nhận ngôn ngữ của họ - Bangla là một trong hai ngôn ngữ quốc gia của Pakistan. Các sinh viên này sau đó đã bị bắn và giết chết bởi cảnh sát ở Dhaka, thủ đô bây giờ của Bangladesh.

 

Ngôn ngữ là công cụ mạnh mẽ nhất trong việc bảo vệ và phát triển các di sản vật thể và phi vật thể. Tất cả các hành động sáng kiến thúc đẩy sự phổ biến của tiếng mẹ đẻ sẽ không chỉ khuyến khích sự đa dạng về ngôn ngữ và giáo dục đa ngữ, mà nó còn nhằm giúp chúng ta phát triển nhận thức đầy đủ hơn về truyền thống ngôn ngữ và văn hóa trên toàn thế giới cũng như truyền cảm hứng cho sự đoàn kết dựa trên sự hiểu biết, khoan dung và đối thoại.

 
PV
MỚI NHẤT
Tổng thống Putin: Chiến tranh với Ukraine là điều không nghĩ đến
Tổng thống Putin: Chiến tranh với Ukraine là điều không nghĩ đến

(Dân trí) - Bất chấp căng thẳng đang gia tăng tại đông Ukraine, Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm qua tuyên bố một cuộc chiến tranh giữa Mátxcơva và Kiev là điều ông không nghĩ đến.

Thứ ba, 24/02/2015 - 07:28

Đón Tết Việt tại Nga: Tràn đầy hy vọng
Đón Tết Việt tại Nga: Tràn đầy hy vọng

Theo tập quán từ ngàn đời nay, những con dân đất Việt dù đang làm gì và ở đâu thì cũng đều chung một ý nghĩ và hành động – tổ chức đón Tết cổ truyền của dân tộc. Cộng đồng người Việt ở Nga những ngày này cũng đang cuốn theo dòng chảy tâm linh ấy.

Thứ ba, 24/02/2015 - 06:49

Bộ trưởng Kinh tế Đối ngoại Triều Tiên thăm Nga
Bộ trưởng Kinh tế Đối ngoại Triều Tiên thăm Nga

Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) ngày 23/2 đưa tin Bộ trưởng Kinh tế Đối ngoại Triều Tiên Ri Yong-nam đã dẫn đầu một phái đoàn chính phủ lên đường thăm Nga trong bối cảnh có những dấu hiệu cải thiện quan hệ giữa hai nước.

Thứ ba, 24/02/2015 - 05:36

Hội người Việt tại Ludwigsfelde tưng bừng đón Tết Ất Mùi
Hội người Việt tại Ludwigsfelde tưng bừng đón Tết Ất Mùi

Tối mồng 3 Tết, từ nội đô Berlin xuôi khoảng 40km về phía Nam, chúng tôi tới Ludwigsfelde, thành phố thuộc vùng (huyện) Teltow-Fläming của bang Brandenburg.

Thứ ba, 24/02/2015 - 05:16

Pháp, Đức, Nga, Ukraine họp bàn về cuộc khủng hoảng Ukraine
Pháp, Đức, Nga, Ukraine họp bàn về cuộc khủng hoảng Ukraine

Theo một nguồn tin ngoại giao Pháp, ngoại trưởng các nước Pháp, Đức, Nga và Ukraine dự kiến gặp nhau vào ngày 24/2 tại Paris, trong một nỗ lực nhằm đưa thỏa thuận hòa bình đang bị đình trệ giữa chính quyền trung ương Kiev với lực lượng ly khai (ở miền Đông Ukraine) quay trở lại đúng lộ trình.

Thứ ba, 24/02/2015 - 05:07

Ukraine: Chỉ rút vũ khí hạng nặng nếu miền đông yên ắng trong 1 ngày
Ukraine: Chỉ rút vũ khí hạng nặng nếu miền đông yên ắng trong 1 ngày

(Dân trí) - Quân đội Ukraine ngày 23/2 tuyên bố sẽ chỉ rút vũ khí hạng nặng trên chiến tuyến nếu phe ly khai tuân thủ nghiêm ngặt thỏa thuận ngừng bắn, bởi hiện họ vẫn đang hứng chịu các đợt tấn công. Phe ly khai trước đó cho biết đã đạt được thỏa thuận với Kiev về vấn đề này.

Thứ hai, 23/02/2015 - 10:52

Người Việt tại Hàn Quốc tổ chức lễ hội “Xuân quê hương”
Người Việt tại Hàn Quốc tổ chức lễ hội “Xuân quê hương”

(Dân trí) - Tết đến, xuân sang là thời khắc thiêng liêng và đầy ý nghĩa, chuyển giao từ năm cũ sang năm mới. Hòa chung không khí đón tết cổ truyền tại quê hương, Hội cộng đồng người Việt tại Gwangju-Chonnam, Hàn Quốc đã tổ chức lễ hội “Xuân quê hương” cho đồng bào ta tại nơi xứ người.

Thứ hai, 23/02/2015 - 10:49

Hẹn xuân tới, gia đình trọn niềm vui
Hẹn xuân tới, gia đình trọn niềm vui

(Dân trí) - Mẹ ơi, đã mấy cái Tết rồi con vắng nhà… Nhớ 29 Tết năm nào con cùng mẹ đi chợ Tết thật vui, chuẩn bị gạo nếp, lá dong gói bánh chưng. Ngày 30 Tết, con cùng bố đi chọn đào chọn quất, sắm những bộ đèn lấp lánh để về trang trí, đón xuân sang.

Thứ hai, 23/02/2015 - 10:48

Tân bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thề đánh bại IS
Tân bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thề đánh bại IS

Ngày 23/2, tân Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter đã thề "chắc chắn đánh bại" nhóm Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng khi ông triệu tập các tướng lĩnh và các nhà ngoại giao hàng đầu tới Kuwait để xem xét nỗ lực chiến đấu chống nhóm thánh chiến này.

Thứ hai, 23/02/2015 - 08:16

Hàn Quốc răn đe Triều Tiên trước khi tập trận chung với Mỹ
Hàn Quốc răn đe Triều Tiên trước khi tập trận chung với Mỹ

Theo Tân Hoa xã, ngày 23/2, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc cho biết quân đội nước này sẽ xử lý mạnh tay những khiêu khích tiềm ẩn từ phía Triều Tiên khi Hàn Quốc tiến hành các cuộc tập trận chung thường niên với Mỹ.

Thứ hai, 23/02/2015 - 06:02

Hòa bình cho Ukraine còn lắm gian nan
Hòa bình cho Ukraine còn lắm gian nan

Các cuộc xung đột tại khu vực miền Đông Ukraine vẫn đang tiếp diễn khiến hòa bình tại đây ngày càng khó thực hiện.

Thứ hai, 23/02/2015 - 06:00

Lãnh đạo Triều Tiên kêu gọi quân đội "sẵn sàng chiến đấu"
Lãnh đạo Triều Tiên kêu gọi quân đội "sẵn sàng chiến đấu"

Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) ngày 23/2 đưa tin nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã kêu gọi quân đội sẵn sàng chiến đấu trong bối cảnh cuộc tập trận chung Mỹ - Hàn dự kiến diễn ra vào tháng 3 có thể làm gia tăng căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên.

Thứ hai, 23/02/2015 - 05:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Nhật phản đối 3 tàu Trung Quốc xâm nhập lãnh hải
Nhật phản đối 3 tàu Trung Quốc xâm nhập lãnh hải

(Dân trí) - Thủ tướng Nhật ngày 23/2 đã chỉ trích việc 3 tàu hải giám của Trung Quốc xâm nhập vùng lãnh hải xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư một ngày trước đó.

Thứ hai, 23/02/2015 - 04:12

Khám phá tử vi người nổi tiếng tuổi Mùi
Khám phá tử vi người nổi tiếng tuổi Mùi

Người sinh năm Mùi (1931, 1943, 1955, 1967…) có bản chất chính trực, giỏi đầu tư, giỏi giao tiếp, giàu tham vọng, đào hoa. Phụ nữ tuổi Mùi thường rất quan tâm tới thời trang và mỹ phẩm. Năm Mùi, hãy thử khám phá xem các đặc điểm này vận vào những người nổi tiếng như thế nào.

Thứ hai, 23/02/2015 - 03:54

Phương Tây thừa nhận đang thất thế trước sức mạnh của "Gấu Nga"
Phương Tây thừa nhận đang thất thế trước sức mạnh của "Gấu Nga"

Theo báo Focus của Đức đưa tin, cựu lãnh đạo Không quân Hoàng gia Anh Michael Graydon đã trở thành vị quan chức EU đầu tiên “gây sốc”, sau khi tuyên bố thừa nhận sự vượt trội của lực lượng quân sự Nga.

Thứ hai, 23/02/2015 - 03:01

Biển Đông "nóng": Hé mở đối sách "thoát" mưu đồ nước lớn
Biển Đông "nóng": Hé mở đối sách "thoát" mưu đồ nước lớn

Hành vi của Trung Quốc ở Biển Đông và Crimea sáp nhập vào Nga là hai trong số những sự kiện tác động nhiều nhất đến địa chính trị khu vực 2014.

Thứ hai, 23/02/2015 - 02:41

3 kịch bản cho Ukraine
3 kịch bản cho Ukraine

Sở hữu một lực lượng yếu cùng trang vũ khí lạc hậu, quân đội của Tổng thống Poroshenko không có nhiều cơ hội để chiến thắng phe ly khai. Đó là những gì tạp chí Focus - một trong ba tuần báo lớn nhất của Đức nhận định. Dựa trên tình hình đó, Focus đã đưa ra 3 kịch bản có thể xảy đến với Ukraine.

Thứ hai, 23/02/2015 - 01:33

IS nhốt chiến binh người Kurd trong lồng sắt, mang diễu phố
IS nhốt chiến binh người Kurd trong lồng sắt, mang diễu phố

(Dân trí) - Phiến quân IS tung video tuyên truyền mới cho thấy cảnh các chiến binh người Kurd bị nhốt trong lồng sắt diễu hành trên đường phố Iraq. Đoạn phim này nhằm đe dọa lực lượng kháng chiến Peshmerga của người Kurd đang chiến đấu chống lại nhóm IS.

Thứ hai, 23/02/2015 - 12:50

Israel ký hợp đồng mua thêm máy bay F-35 của Mỹ
Israel ký hợp đồng mua thêm máy bay F-35 của Mỹ

(Dân trí) - Bộ Quốc phòng Israel ngày 22/2 cho biết nước này đã ký thỏa thuận mua thêm 14 máy bay tiêm kích F-35 của Mỹ với tổng trị giá khoảng 3 tỷ USD.

Thứ hai, 23/02/2015 - 10:20

Nhiều lãnh đạo thế giới tuần hành ủng hộ Ukraine
Nhiều lãnh đạo thế giới tuần hành ủng hộ Ukraine

(Dân trí) - Nhiều nhà lãnh đạo châu Âu đã tham gia cuộc diễu hành ở thủ đô Kiev nhân kỷ niệm một năm cuộc chính biến Maidan lật đổ chính quyền của cựu Tổng thống Ukraine Viktor Yanukovich, sự kiện mở màn cho làn sóng khủng hoảng đang nhấn chìm quốc gia Đông Âu này.

Thứ hai, 23/02/2015 - 10:12

Vấn đề Biển Đông và Malaysia trong vai trò Chủ tịch ASEAN
Vấn đề Biển Đông và Malaysia trong vai trò Chủ tịch ASEAN

Malaysia sẽ tiếp tục cách tiếp cận mềm dẻo trong việc giải quyết các tranh chấp biển, hơn là có một lập trường cứng rắn với vấn đề Biển Đông.

Thứ hai, 23/02/2015 - 09:09

Giải cứu 486 thợ mỏ mắc kẹt trong mỏ vàng Nam Phi
Giải cứu 486 thợ mỏ mắc kẹt trong mỏ vàng Nam Phi

Công ty khai thác vàng Harmony Gold Mining Company Ltd. ngày 22/2 cho biết toàn bộ 486 thợ mỏ bị mắc kẹt tại mỏ vàng Kusasalethu, gần Carletonville ở phía Tây Nam Johannesburg của Nam Phi đã được đưa lên mặt đất an toàn.

Thứ hai, 23/02/2015 - 08:54

IS đánh bom tư dinh Đại sứ Iran ở Libya
IS đánh bom tư dinh Đại sứ Iran ở Libya

(Dân trí) - Ngày 22/2, hai quả bom đã đồng thời phát nổ tại cổng tư dinh của Đại sứ Iran ở Libya nhưng không gây thương vong. Vụ tấn công xảy ra ngay tại một quận trung tâm ở thủ đô Tripoli và do tổ chức “Nhà nước Hồi giáo” (IS) tự xưng thực hiện.

Thứ hai, 23/02/2015 - 08:06

Học giả, nhà báo Mỹ-Nhật bênh Nga, đòi “xử” Mỹ vụ Ukraine
Học giả, nhà báo Mỹ-Nhật bênh Nga, đòi “xử” Mỹ vụ Ukraine

Mới đây, một học giả Nhật và một nhà báo Mỹ đã lên tiếng tố cáo Washington và đòi điều tra về những hành động nước này đã tiến hành ở Ukraine.

Thứ hai, 23/02/2015 - 07:43