Israel trục xuất hàng trăm nhà hoạt động trên đoàn tàu cứu trợ Gaza

Khoảng 420 nhà hoạt động cứu trợ Gaza đã rời Israel trên các chuyến bay hướng tới Thổ Nhĩ Kỳ. Họ hạ cánh xuống Istanbul vào tối 21/5. Mặc những bộ đồ thể thao màu xám và quấn khăn Ả rập, họ bước xuống bậc thang để vào đường băng.

Hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, toàn bộ các nhà hoạt động dự kiến sẽ được đưa đi kiểm tra y tế.

Khoảng 50 con tàu thuộc Đoàn tàu Cứu trợ Global Sumud đã nhổ neo rời Thổ Nhĩ Kỳ vào tuần trước trong nỗ lực mới nhất của các nhà hoạt động nhằm phá vỡ lệnh phong tỏa của Israel đối với Gaza, sau khi Israel chặn 20 tàu của nhóm này vào ngày 30/4 gần hòn đảo Crete phía nam Hy Lạp và buộc hầu hết các nhà hoạt động phải rời tàu.

Bộ Ngoại giao Israel cho biết trong một tuyên bố rằng "tất cả các nhà hoạt động nước ngoài" từ đoàn tàu cứu trợ đã bị trục xuất. Thủ tướng Benjamin Netanyahu trước đó một ngày cho biết ông đã chỉ thị trục xuất các nhà hoạt động "càng sớm càng tốt", sau khi khiển trách gay gắt Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir vì cách hành xử "không phù hợp với các giá trị và chuẩn mực của Israel” với các nhà hoạt động.

Ông Ben-Gvir đã đăng tải các đoạn video cho thấy ông đang đi lại giữa một số người bị giam giữ. Trong một video, các nhà hoạt động bị trói, quỳ gối, trong một khu vực được cho là nơi giam giữ tạm thời trên boong tàu.

Một số quốc gia, bao gồm Anh, Pháp và Bồ Đào Nha, đã triệu tập các phái viên của Israel để phản đối hành động của ông Ben-Gvir.

Canada và Tây Ban Nha nằm trong số các quốc gia trước đây đã áp đặt các lệnh trừng phạt đối với ông Ben-Gvir và Bộ trưởng Tài chính cực hữu Bezalel Smotrich, dẫn chứng các cáo buộc rằng họ đã kích động bạo lực chống lại người Palestine, bao gồm cả ở Bờ Tây.

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cho biết chính phủ của ông sẽ thúc đẩy việc khẩn trương mở rộng lệnh cấm nhập cảnh của Tây Ban Nha đối với ông Ben-Gvir trên toàn phạm vi Liên minh châu Âu (EU).

Hôm 21/5, Ngoại trưởng Ba Lan cũng kêu gọi cấm nhập cảnh đối với ông Ben-Gvir. Trong khi đó, Italy sẽ yêu cầu các bộ trưởng ngoại giao EU thảo luận trong cuộc họp tiếp theo của họ về việc thông qua các lệnh trừng phạt chống lại vị bộ trưởng này.

Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot nhấn mạnh: "Các đồng bào của chúng tôi tham gia vào đó phải được đối xử tôn trọng và phải được trả tự do càng nhanh càng tốt".

Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee đã chỉ trích ông Ben-Gvir về cách đối xử với các nhà hoạt động bị giam giữ. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa cũng gọi hành động của ông Ben-Gvir là "không thể chấp nhận được".

Năm ngoái, các nhà chức trách Israel cũng đã ngăn chặn một nỗ lực tương tự liên quan đến khoảng 500 nhà hoạt động. Israel bắt giữ, giam giữ và sau đó trục xuất những người tham gia.

Israel duy trì lệnh phong tỏa trên biển đối với Gaza kể từ khi Hamas kiểm soát vùng lãnh thổ này vào năm 2007. Các nhà chức trách Israel đã siết chặt lệnh phong tỏa sau các cuộc tấn công của lực lượng dân quân do Hamas dẫn đầu vào miền Nam Israel ngày 7/10/2023, khiến khoảng 1.200 người thiệt mạng và hơn 250 người bị bắt làm con tin.

Những người chỉ trích nói rằng lệnh phong tỏa tương đương với một hình phạt tập thể. Trong khi đó, phía Israel nói rằng lệnh này nhằm mục đích ngăn chặn Hamas tự vũ trang.

Chiến dịch tấn công trả đũa của Israel sau đó đã khiến hơn 72.700 người thiệt mạng ở Gaza.