Iran nêu 4 điều kiện mở lại eo biển Hormuz sau cảnh báo của Tổng thống Mỹ

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf hôm nay 18/8 đưa ra một danh sách các yêu cầu mà Mỹ cần đáp ứng trước khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại.

Các yêu cầu của Iran gồm: dỡ bỏ lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran, giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ Iran, chấm dứt mọi mối đe dọa và hoạt động quân sự.

Quan chức Iran cũng kêu gọi Mỹ thực hiện “các điều khoản khác” mà Washington đã cam kết trong khuôn khổ Bản ghi nhớ (MOU) đạt được giữa hai nước hồi tháng 6.

Bản ghi nhớ này đề xuất chấm dứt các hành động thù địch và mở đường cho một “thỏa thuận cuối cùng” để chấm dứt xung đột trong vòng 60 ngày, đồng thời giải quyết những vấn đề phức tạp như chương trình hạt nhân của Iran. Bản ghi nhớ đã hết hiệu lực vào ngày 17/8.

Phát biểu của Chủ tịch Quốc hội Iran được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cuối tuần qua cảnh báo ông có kế hoạch tuyên bố eo biển Hormuz là lãnh thổ của Mỹ sau khi "đánh bại xong Iran". Ông Trump cho rằng điều này sẽ diễn ra "khá sớm".

Trước đó vài ngày, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ đã “hoàn toàn kiểm soát” tuyến đường thủy chiến lược này.

Ngay sau khi Mỹ và Israel phối hợp mở chiến dịch không kích Iran ngày 28/2, Tehran đã đóng cửa eo biển Hormuz. Mỹ sau đó đã áp đặt lệnh phong tỏa đường biển đối với các cảng biển và tàu thuyền của Iran, đồng thời khẳng định sẽ bảo vệ tự do hàng hải cho các tàu đến và đi từ các cảng không thuộc Iran.

Lệnh phong tỏa đã làm gián đoạn giao thông qua một trong những hành lang năng lượng quan trọng nhất thế giới, khiến giá dầu toàn cầu tăng vọt.

Cho đến nay, vấn đề kiểm soát eo biển Hormuz vẫn là một trong những rào cản chính trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran.

Đầu tháng này, Tehran đưa ra một loạt điều kiện để mở lại eo biển Hormuz, bao gồm bồi thường thiệt hại do chiến tranh, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, giải phóng các khoản tiền của Iran đang bị phong tỏa, đồng thời chấm dứt vĩnh viễn các hành động thù địch nhằm vào Iran và các đồng minh khu vực của nước này.

Tuần trước, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết Iran đã đạt được thỏa thuận với Oman về bản đồ tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz sau nhiều tuần đàm phán kỹ thuật.

Ông Baghaei nhấn mạnh thỏa thuận giữa Iran và Oman là thỏa thuận độc lập giữa hai nước, nhằm bảo đảm các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz an toàn, đồng thời tôn trọng chủ quyền của cả hai quốc gia.

Bộ Ngoại giao Iran cũng xác nhận hai bên đã đạt được sự đồng thuận rộng rãi về tọa độ của tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz trong các cuộc đàm phán với Oman. Iran và Oman là hai quốc gia ven biển giáp tuyến đường thủy có tầm quan trọng chiến lược này.

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải hẹp, vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu từ vịnh Ba Tư ra Ấn Độ Dương và các khu vực khác. Đây được xem là huyết mạch dầu mỏ trong khu vực.