Hé lộ chiêu dùng "mồi nhử" của Mật vụ Mỹ để bảo vệ tổng thống

Ngày 8/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thực hiện một màn "nghi binh" ngoạn mục khi rời hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Thay vì tiếp tục hành trình trên chuyên cơ Không lực Một (Air Force One) VC-25A như đã công bố và xuất hiện trước ống kính truyền hình, ông Trump đã bí mật rời máy bay qua cửa hông, chuyển sang một chiếc xe hậu cần chở suất ăn, sau đó lên máy bay quân sự C-32A để bay tới căn cứ Không quân Hoàng gia Mildenhall ở Anh.

Những người còn lại trên chiếc Không lực Một không hề hay biết về sự thay đổi này, đóng vai trò "mồi nhử" cho kế hoạch an ninh.

Giải thích về quyết định này vào ngày 11/8, ông Trump cho biết: "Tôi tuân thủ khuyến cáo của Sở Mật vụ và quân đội. Họ muốn tôi đi bằng máy bay khác có mức độ an toàn tương đương, nhưng họ đã nói vậy thì tôi nghe theo".

Chiêu đánh lạc hướng: Không phải chuyện hiếm

Theo Ronald Kessler, tác giả chuyên viết về Cơ quan Mật vụ Mỹ, những chiêu đánh lạc hướng như vậy "rất thường thấy" và có "lịch sử lâu dài về các chiến lược nhằm đánh lạc hướng bất kỳ ai có ý định gây hại cho tổng thống".

Ông Robert McDonald, cựu đặc vụ cấp cao của Mật vụ Mỹ, người từng làm nhiệm vụ bảo vệ tổng thống, tiết lộ rằng những màn đánh lạc hướng quy mô nhỏ hơn diễn ra thường xuyên trong các đoàn xe hộ tống nguyên thủ. Đoàn xe, thường gồm hàng chục xe bảo vệ, hỗ trợ, cấp cứu và xe phóng viên, luôn có hai chiếc xe bọc thép "Quái thú". Một chiếc chở tổng thống, chiếc còn lại làm mồi nhử và hai xe liên tục hoán đổi vị trí trên đường đi.

"Chúng tôi gọi đó là chiêu đánh tráo", ông McDonald, người từng lái một trong hai chiếc "Quái thú" dưới thời Tổng thống George W. Bush, cho biết và hé lộ thêm, "ngay cả ở Washington, khi di chuyển tới căn cứ Andrews, nơi chuyên cơ Không lực Một cất cánh, hai chiếc xe này cũng vẫn liên tục đổi vị trí cho nhau, vào những thời điểm bí mật như lúc đi ngang qua gầm cầu vượt".

Tương tự, trực thăng Marine One chở tổng thống cũng thường bay theo nhóm 3 chiếc và liên tục thay đổi vị trí để che giấu chiếc nào đang chở nhà lãnh đạo Mỹ.

Những chuyến công du nước ngoài và biện pháp bảo vệ tinh vi

Các biện pháp đánh lạc hướng tinh vi hơn thường được áp dụng cho các chuyến công du nước ngoài phức tạp và có độ rủi ro cao. Cựu đặc vụ Paul Eckloff chia sẻ trên chương trình Newshour của BBC World Service rằng việc thay đổi máy bay không diễn ra thường xuyên, nhưng luôn là một phương án dự phòng mà các mật vụ và đơn vị bảo vệ yếu nhân có thể cân nhắc.

"Khi tổng thống di chuyển đến các vùng chiến sự, mật vụ thường áp dụng các chiến thuật và kỹ thuật nhằm khiến đối phương hoang mang và rối trí, không thể đoán biết chính xác chiếc máy bay hay lộ trình di chuyển sẽ thực hiện", ông Eckloff nói. Có thể kể đến một số sự kiện như sau:

Tháng 3/2000: Tổng thống Bill Clinton bay từ Ấn Độ đến Islamabad (Pakistan) trên một chiếc máy bay phản lực không có dấu hiệu nhận diện đặc biệt, hạ cánh ngay sau chiếc chuyên cơ Không lực Một mang đầy đủ biểu tượng, vốn đóng vai trò mồi nhử.

Năm 2003: Tổng thống George W. Bush bất ngờ xuất hiện tại Baghdad (Iraq) trên chiếc Không lực Một đã được tắt hết đèn và che kín cửa sổ, trong khi Nhà Trắng thông báo ông sẽ đón Lễ Tạ ơn tại Texas.

Năm 2023: Tổng thống Joe Biden được bí mật đưa tới Ukraine cùng đoàn báo chí thu gọn.

Trong cả ba trường hợp trên, giới truyền thông đi cùng dường như đều biết về kế hoạch đánh lạc hướng nhưng được yêu cầu không đưa tin ngay lập tức.

Tổng thống Trump đối mặt với những mối đe doạ nghiêm trọng nào?

Bản chất thực sự của mối đe dọa đối với chuyên cơ chở Tổng thống Trump trong sự việc mới nhất vẫn chưa rõ ràng.

Theo ông McDonald, biện pháp bí mật đưa Tổng thống Trump rời khỏi máy bay vào phút chót cho thấy mối đe dọa đã được các cơ quan an ninh đánh giá là "rất nghiêm trọng". "Điều đó cho thấy mức độ đe dọa tại Thổ Nhĩ Kỳ là khá lớn và ở mức cao", ông nhận định.

Ông cũng cho biết đội ngũ nhân viên của Tổng thống, Mật vụ và Văn phòng Quân sự Nhà Trắng gần như chắc chắn đã được thông báo ngay lập tức về tình hình và đã vạch ra kế hoạch để vô hiệu hóa mối đe dọa.

Ông Marc Polymeropoulos, cựu nhân viên CIA với 26 năm kinh nghiệm, đồng tình: "Điểm mấu chốt ở đây là bản chất của mối đe dọa, và điều gì nghiêm trọng đến mức khiến Sở Mật vụ phải triển khai một chiến dịch đánh lạc hướng như vậy".

Vấn đề an toàn cho những người liên quan

Một câu hỏi quan trọng đặt ra là liệu chính phủ và cộng đồng tình báo có nghĩa vụ phải cảnh báo những người có mặt trên máy bay hay không. "Giả sử chiếc máy bay bị bắn hạ và chúng ta biết trước điều đó. Chúng ta không thể làm như vậy, không đời nào", ông Polymeropoulos nói.

Mức độ nguy hiểm mà những người ở lại trên máy bay phải đối mặt vẫn chưa được làm rõ. Các nhà báo trên máy bay cho biết họ liên tục được yêu cầu hạ rèm che cửa sổ xuống. Ông McDonald cho rằng đây là một việc "không hiếm gặp" và cho thấy các biện pháp bảo vệ hành khách vẫn đang được thực hiện.

"Một chiếc máy bay đang bay, nếu ai đó nhìn thấy rèm cửa mở và đèn trong khoang sáng, họ có thể nhận diện được đó là loại máy bay nào", ông nói và bày tỏ, "tôi hiểu nhu cầu về sự minh bạch, nhưng các hành khách cũng là một phần của chuyến công du. Chúng tôi phải đảm bảo rằng mọi người đều trở về nhà an toàn".

Ông McDonald nhấn mạnh rằng Sở Mật vụ không có nghĩa vụ pháp lý nào trong việc thông báo về các mối đe dọa tiềm tàng hay chi tiết các hoạt động bảo vệ tổng thống và đoàn tùy tùng. Quyết định đó thuộc thẩm quyền của Nhà Trắng hoặc các cơ quan khác.

"Cơ quan Mật vụ không làm công việc đối ngoại hay làm màu. Chúng tôi rất giỏi giữ bí mật, đúng như tên gọi của mình. Không phải ai cũng cần biết mọi thứ", ông McDonald nói.