Chính trị gia quyền lực có thể giúp định hình cục diện xung đột ở Iran

Theo The Hill, ông Ghalibaf, người đã dành hàng chục năm hoạt động chính trị tại Tehran, là người nắm giữ quyền lực và ảnh hưởng trong nước.

Vai trò tiềm tàng của ông trong các cuộc đàm phán tương lai với Mỹ càng trở nên mạnh mẽ trong giới chính trị Iran sau khi Israel hạ sát Ali Larijani, người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran.

Hôm 23/3, truyền thông Mỹ dẫn nguồn tin nói rằng ông Ghalibaf đang thay mặt phía Iran dẫn đầu các cuộc đàm phán với chính quyền Tổng thống Donald Trump, trong bối cảnh hai bên cân nhắc chiến lược sau cuộc chiến bắt đầu từ ngày 28/2.

Tuy nhiên, ông Ghalibaf đã phủ nhận các thông tin cho rằng ông đang đàm phán với Mỹ, và viết rằng những tuyên bố của ông Trump về đàm phán là không đúng sự thật nhằm làm ảnh hưởng tới thị trường tài chính và dầu mỏ.

Mặc dù vậy, ông Ghalibaf là một trong những chính trị gia cấp cao nhất tại Iran và nhiều khả năng sẽ tham gia vào mọi nỗ lực đàm phán và thương lượng của Tehran với các đối thủ trong thời gian tới, The Hill nhận định.

Ông Ghalibaf đã ở trung tâm chính trường Iran trong một thời gian dài. Ông giữ chức Chủ tịch Quốc hội trong 6 năm và được bầu để thay thế ông Ali Larijani.

Ông Larijani đã thiệt mạng trong các cuộc không kích vào Iran tuần trước, tạo thêm khoảng trống trong bộ máy lãnh đạo tại Tehran. Sau cái chết của ông, ông Ghalibaf dường như có sự tham gia vào quá trình ra quyết định chiến lược của Iran, New York Times dẫn 3 nguồn tin cho biết.

Tướng Ahmad Vahidi, chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, được cho là người phụ trách chỉ đạo chiến sự ở cấp chiến thuật, trong khi Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian chịu trách nhiệm điều hành các hoạt động nhà nước hàng ngày, theo New York Times.

Trước khi thay thế ông Larijani, ông Ghalibaf đã tranh cử tổng thống Iran vào các năm 2005, 2013 và 2024, theo AFP. Ông cũng từng phát động một chiến dịch ngắn vào năm 2017 nhưng rút lui để ủng hộ một ứng viên khác.

Sau thất bại trong cuộc bầu cử năm 2005, ông được bầu làm Thị trưởng Tehran và tái đắc cử vào các năm 2007 và 2013. Trong thời gian tại nhiệm, ông được đánh giá cao vì thúc đẩy phát triển khu vực phía bắc Tehran.

Ông Ghalibaf bắt đầu sự nghiệp quân sự từ năm 19 tuổi, tham gia cuộc chiến Iran-Iraq trong thập niên 1980 với vai trò chỉ huy Lữ đoàn Imam Reza năm 1982, và sau đó là chỉ huy Sư đoàn Nasr giai đoạn 1983-1984.

Đến năm 1998, ông được bổ nhiệm làm Tư lệnh Lực lượng Không gian của IRGC. Năm sau đó, cố Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei bổ nhiệm ông làm Tư lệnh lực lượng cảnh sát của Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Thành công của ông Ghalibaf còn được củng cố bởi nền tảng học vấn của ông: Cử nhân địa lý nhân văn tại Đại học Tehran, thạc sĩ địa lý nhân văn tại Đại học Islamic Azad và tiến sĩ địa lý chính trị tại Đại học Tarbiat Modares.

Với kinh nghiệm chính trị, tầm ảnh hưởng, chính trị gia lão làng này được xem là một nhân tố quan trọng có thể tác động tới các quyết định của ban lãnh đạo Iran trong thời gian tới.

Politico dẫn 2 nguồn thạo tin nói rằng, Mỹ dường như đang âm thầm cân nhắc Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf như một đối tác tiềm năng có thể làm việc được, và có thể đàm phán trong giai đoạn tiếp theo của cuộc chiến. 

Cả Mỹ và Iran chưa bình luận về thông tin này.