"Chiến thần không chiến" Su-35 Nga xuất kích khác thường vào Ukraine

Tiêm kích này đã bay qua thị trấn Uhroidy và phóng một tên lửa dẫn đường Kh-59/69 về phía thành phố Sumy trước khi an toàn quay trở lại không phận do Nga kiểm soát ở tỉnh Kursk.

Chuyến xuất kích được cho là khác thường bởi các tiêm kích thế hệ 4 của Nga từ trước đến nay thường tránh xâm nhập không phận Ukraine, thay vào đó chủ yếu sử dụng tên lửa và bom lượn để tấn công mục tiêu từ khoảng cách xa. Đây vốn là tính toán của Nga nhằm tránh việc các tiêm kích hiện đại bị phòng không Ukraine nhắm mục tiêu.

Nếu đòn xuất kích của Su-35S đã diễn ra, đây sẽ là sự thay đổi đáng chú ý so với phương thức tác chiến đã định hình phần lớn cuộc chiến.

Điều này đồng thời cho thấy khả năng Nga đang điều chỉnh học thuyết tác chiến khi năng lực phòng không của Ukraine đang giảm sút do thiếu tên lửa đánh chặn.

"Chiến thần không chiến" Su-35S đặc biệt phù hợp với nhiệm vụ thăm dò hệ thống phòng thủ đối phương. Máy bay kết hợp một trong những radar chính có kích thước lớn và công suất mạnh nhất thế giới, 2 radar AESA băng tần L phụ trợ cùng các bộ phận tác chiến điện tử hiện đại, giúp tăng khả năng sống sót nhờ gây nhiễu.

Việc máy bay chỉ cần một phi công, cùng số lượng Su-35S đang được biên chế và sản xuất lớn, khiến việc sử dụng loại máy bay này cho những nhiệm vụ như vậy ít rủi ro hơn so với Su-30SM2 2 chỗ ngồi hoặc tiêm kích Su-57 vốn có số lượng hạn chế.

Su-57 là loại tiêm kích hiếm hoi từng được triển khai cho các hoạt động đáng kể ở gần hệ thống phòng không đối phương, phản ánh khả năng sống sót cao hơn nhiều so với các máy bay chiến đấu chiến thuật khác của Nga.

Việc Su-35S được cho là bay qua Uhroidy sẽ đưa máy bay đến gần các hệ thống phòng không Ukraine hơn đáng kể so với mức thường cần thiết cho một nhiệm vụ tấn công.

Một giả thuyết là Nga dường như muốn kiểm tra phản ứng của hệ thống phòng không Ukraine. Một tiêm kích xâm nhập qua biên giới trong phạm vi tương đối hạn chế có thể giúp lực lượng Nga thu thập thông tin về phạm vi bao phủ của radar, thời gian phản ứng và vị trí các khẩu đội tên lửa đất đối không.

Ngay cả khi máy bay không có ý định tiến hành một chiến dịch kéo dài trên lãnh thổ Ukraine, nhiệm vụ này vẫn có thể cho thấy liệu các chỉ huy Ukraine có khả năng nhanh chóng khai hỏa vào một mục tiêu di chuyển với tốc độ cao hay không.

Máy bay cũng có thể đã tận dụng một khoảng trống tạm thời trong phạm vi bao phủ của radar hoặc tên lửa phòng không.

Do kho tên lửa phòng không S-300 được thừa hưởng từ thời Liên Xô đang nhanh chóng cạn kiệt, các hệ thống phòng không MIM-104 Patriot do Mỹ cung cấp cùng tên lửa đánh chặn PAC-2 và PAC-3 đã trở thành những thành phần quan trọng nhất trong mạng lưới phòng không tầm xa của Ukraine.

Các hệ thống này có khả năng đánh chặn máy bay và tên lửa ở khoảng cách đáng kể, nhưng tên lửa đánh chặn có chi phí cao và ngày càng khó bổ sung.

Một số nhà phân tích cho rằng khả năng Su-35 thực hiện các cuộc tấn công xâm nhập là kết quả trực tiếp của việc nguồn cung tên lửa đánh chặn cho các hệ thống Patriot của Ukraine giảm mạnh và một số tổ hợp cũng đã bị phá hủy trong các cuộc tập kích của Nga.

Việc các khẩu đội Patriot suy giảm năng lực hoặc tái bố trí có thể tạo ra những khoảng trống tạm thời, đặc biệt trên lãnh thổ Ukraine rộng lớn. Nga khi đó có thể tìm cách xác định và khai thác những khoảng trống này thay vì giả định rằng không phận Ukraine được phòng thủ đồng đều.

Diễn biến mới nhất có thể báo hiệu sự thay đổi cán cân giữa lực lượng không quân chiến thuật Nga và hệ thống phòng không Ukraine.

Khu vực Sumy đặc biệt nhạy cảm do nằm gần tỉnh Kursk của Nga. Các máy bay Nga hoạt động từ các căn cứ và không phận ở miền Tây nước Nga có thể nhanh chóng tiếp cận khu vực này, trong khi lực lượng Nga cũng sở hữu mạng lưới cảm biến rộng lớn gần biên giới.

Đối với Ukraine, việc bảo vệ Sumy đặt ra một bài toán khó về phân bổ nguồn lực. Việc thiết lập một mạng lưới phòng không tầm xa liên tục dọc toàn bộ biên giới phía Đông Bắc sẽ đòi hỏi số lượng lớn bệ phóng, radar và tên lửa đánh chặn.