Châu Âu hành động khẩn trước "dòng thác" di cư tràn vào Tây Ban Nha

Liên minh châu Âu (EU) ngày 31/7 khẩn trương tìm cách ứng phó với một trong những cuộc khủng hoảng di cư lớn nhất trong nhiều năm, sau khi khoảng 60.000 người tìm cách vượt biên vào vùng lãnh thổ tự trị Ceuta của Tây Ban Nha ở Bắc Phi, giáp với Morocco.

Theo lãnh đạo chính quyền khu vực Ceuta, ông Juan Jesus Vivas, dòng người di cư đã vượt biên từ Morocco vào Ceuta. Tuy nhiên, đến tối 31/7, giới chức cho biết hơn 48.000 người đã quay trở lại Morocco.

Để vào Ceuta, nhiều người đã bơi vòng qua hàng rào biên giới nhỏ vươn ra Địa Trung Hải. Hàng chục người đã thiệt mạng trong quá trình vượt biên. Làn sóng di cư đột ngột và quy mô lớn này đã châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng quốc tế.

Pháp lập tức siết chặt kiểm tra tại biên giới với Tây Ban Nha, đồng thời tăng cường lực lượng cảnh sát và hiến binh.

Italy cũng thông báo tạm đình chỉ việc áp dụng Hiệp ước Schengen với Tây Ban Nha - cơ chế cho phép tự do đi lại giữa các quốc gia thành viên EU.

Thủ tướng Italy Giorgia Meloni cho biết việc đình chỉ hiệp ước trong thời hạn một tháng là một "biện pháp đặc biệt" nhằm "bảo vệ an ninh quốc gia và ngăn chặn những tác động có thể xảy ra đối với đất nước".

Bộ Nội vụ Italy xác nhận nước này đã đóng các cửa ngõ nhập cảnh bằng đường biển và đường hàng không từ Tây Ban Nha, nhưng nhấn mạnh biện pháp này sẽ không ảnh hưởng đến việc đi lại của công dân Tây Ban Nha và các nước Liên minh châu Âu (EU) tới Italy.

Người phát ngôn của Bộ Nội vụ Italy cũng cho biết, sau các cuộc thảo luận với Pháp, hai nước sẽ tăng cường các biện pháp kiểm soát tại biên giới trên bộ vốn đã được áp dụng.

Thủ tướng Meloni đã kêu gọi đình chỉ Tây Ban Nha khỏi khối Schengen, mô tả những hình ảnh từ Ceuta với hàng nghìn người di cư đổ vào vùng lãnh thổ của Tây Ban Nha là "gây sốc".

Ngoại trưởng Italy Antonio Tajani cho rằng cuộc khủng hoảng di cư tại Ceuta là "trách nhiệm chung" của toàn khối và nhấn mạnh các quốc gia thành viên EU cần "phối hợp hành động để ngăn chặn các dòng người di cư không được kiểm soát tràn vào lãnh thổ Liên minh châu Âu".

Thủ tướng Meloni cũng khẳng định Italy sẽ ủng hộ mọi sáng kiến của châu Âu nhằm hỗ trợ Tây Ban Nha "khôi phục hoàn toàn quyền kiểm soát các đường biên giới bên ngoài của Liên minh châu Âu".

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen mô tả những gì diễn ra tại Ceuta là "không thể chấp nhận được".

"Chúng ta không thể để bất kỳ ai vào Liên minh châu Âu mà không tuân thủ các quy định của chúng ta", bà nhấn mạnh.

Phần Lan và Đan Mạch bày tỏ ủng hộ lập trường cứng rắn của Italy. Trong khi đó, Thủ tướng Đức Friedrich Merz yêu cầu Morocco "ngay lập tức tiếp nhận trở lại những người di cư bất hợp pháp".

Pháp và Anh tuyên bố sẵn sàng hỗ trợ Tây Ban Nha đối phó với làn sóng di cư, dù Paris vẫn tăng cường kiểm soát tại biên giới với nước láng giềng.

Thủ tướng Bồ Đào Nha Luis Montenegro cho biết đang cân nhắc tăng cường kiểm tra biên giới nhưng chưa thấy cần thiết phải đình chỉ Tây Ban Nha khỏi khu vực Schengen.

Chính phủ Tây Ban Nha nhanh chóng điều động binh sĩ, tăng cường lực lượng cảnh sát, máy bay không người lái, thợ lặn và tàu tuần tra tới Ceuta. Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cùng Bộ trưởng Nội vụ cũng trực tiếp đến thị sát khu vực.

Đến ngày 31/7, hàng trăm người di cư, chủ yếu là nam thanh niên, vẫn tập trung ở phía biên giới Morocco. Tại Ceuta, nhiều cửa hàng phải đóng cửa và các lễ hội thường niên bị hủy bỏ.