ASEAN và vấn đề Biển Đông 2015 (Bài 2):

Biển Đông và cuộc chiến pháp lý giữa Trung Quốc - Philippines năm 2015

Trung Quốc đã tuyên bố sẽ không hầu tòa vào năm 2015 nhưng nhiều chuyên gia nhận định một phiên tòa xét xử với một bên vắng mặt vẫn sẽ được tiến hành.
>>Biển Đông vẫn là trở ngại tiềm tàng trong quan hệ Trung Quốc- ASEAN

Vụ kiện giữa Philippines và Trung Quốc bắt đầu vào tháng 1/2013, Philippines nộp Tuyên bố khởi kiện lên Tòa Trọng tài được thành lập theo Phụ lục VII của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển yêu cầu xem xét việc một số vấn đề tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines trên Biển Đông. Tuy nhiên, phía Trung Quốc đã tuyên bố không chấp nhận thẩm quyền của Tòa Trọng tài đồng thời không tham gia vào quá trình tố tụng của vụ kiện này.
 
Đến tháng 3/2014, chính phủ Philippines tiếp tục trình bộ hồ sơ dài 4.000 trang, trong đó nêu rõcác yêu sách của Trung Quốc về đường 9 đoạn trên Biển Đông là phi lý và không phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước LHQ về Luật Biển.
 
Biển Đông và cuộc chiến pháp lý giữa Trung Quốc - Philippines năm 2015

Theo đúng thủ tục, Tòa Trọng tài quốc tế đã yêu cầu Trung Quốc đưa ra bản tranh tụng của mình để trình bày các lập luận và quan điểm pháp lý của Trung Quốc về vụ kiện nói chung và các luận điểm trong bản tranh tụng của Philippines nói riêng trước ngày 15/12/2014.

Ngày 7/12, Trung Quốc ra văn kiện tuyên bố Tòa Trọng tài quốc tế không có thẩm quyền giải quyết tranh chấp trong vụ kiện giữa Philippines và nước này.

Ngày 8/12 Philippines đã lên tiếng bác bỏ các lập luận của Trung Quốc. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Philippines Charles Jose cho biết mục đích Manila đệ đơn lên Tòa án quốc tế không phải là nhằm gia tăng áp lực lên Bắc Kinh mà nhằm tìm kiếm một giải pháp bền vững cho vấn đề tranh chấp trên Biển Đông.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Philippines cũng khẳng định sự vắng mặt của Trung Quốc không ảnh hưởng tới quá trình tố tụng và tòa dự kiến sẽ ra phán quyết vào khoảng cuối năm 2015.

Vụ kiện Trung Quốc và Philippines sẽ tiếp tục như thế nào?

Nhiều chuyên gia nhận định khả năng Trung Quốc tham gia vào quá trình tố tụng trước Tòa Trọng tài quốc tế trong năm 2015 là rất thấp.

Ngày 15/12/2014 là hạn chót mà Trung Quốc phải nộp bản lập luận phản biện trong vụ kiện do Philippines khởi xướng chống lại các yêu sách của nước này ở Biển Đông.
 
Bản đồ đường lưỡi bò bao trùm phần lớn diện tích Biển Đông của Trung Quốc (ảnh: AP)
Bản đồ đường lưỡi bò bao trùm phần lớn diện tích Biển Đông của Trung Quốc (ảnh: AP)

Thế nhưng, Trung Quốc đã không đệ trình bản lập luận phản biện như Tòa Trọng tài yêu cầu. Thay vào đó, vào ngày 7/12, nước này lại đưa ra Tuyên bố về lập trường của mình, trong đó giải thích vì sao Trung Quốc cho rằng Tòa trọng tài không có thẩm quyền trong việc xử lý vụ kiện Philippines.

Theo Trung Quốc, kể cả khi Philippines có quyền đưa vụ việc ra Tòa Trọng tài quốc tế, Trung Quốc vẫn sẽ không bị ràng buộc bởi vụ kiện.

Trung Quốc nhắc lại tuyên bố mà nước này đã gửi lên Liên Hợp Quốc vào năm 2006, trong đó Trung Quốc đã viện dẫn điều 298 của UNCLOS, điều khoản này cho phép các bên ký kết không tham gia vào một số cơ chế giải quyết mang tính bắt buộc đối với một số loại tranh chấp quan trọng nhất định.

Loại trừ quan trọng nhất trong trường hợp này là loại trừ thẩm quyền giải quyết tranh chấp liên quan tới vấn đề phân định ranh giới trên biển ở các vùng biển chồng lấn, bao gồm cả lãnh hải, EEZs, và thềm lục địa.

Tuy nhiên, ông Donald R. Rothwell, nhà nghiên cứu về Luật Quốc tế, Phó Hiệu trưởng Đại học Luật, thuộc Đại học Quốc gia Australia cho biết nếu một trong các bên tranh chấp từ chối không gia vào quá trình tố tụng, Tòa Trọng tài vẫn có thể được thành lập và xem xét vụ kiện với một bên vắng mặt. Điều này đã được quy định rõ trong Phụ lục VII của UNCLOS.
 
 Các thẩm phán của Tòa án Trọng tài Quốc tế thụ lý vụ kiện Philippines (Ảnh: Inquirer)
 Các thẩm phán của Tòa án Trọng tài Quốc tế thụ lý vụ kiện Philippines (Ảnh: Inquirer)

Nhưng để thực hiện được phương án trên, trước hết Tòa Trọng tài cần phải chứng minh được rằng họ có thẩm quyền đối với vụ tranh chấp, ông Donald R. Rothwell cho biết thêm.

Sau khi xác định được thẩm quyền, bước tiếp theo, Tòa sẽ yêu cầu Philippines trả lời các câu hỏi liên quan đến bản tranh tụng mà Philippines đệ trình hồi tháng 3/2014. Một số câu hỏi sẽ liên quan đến các luận điểm mà Trung Quốc đã nêu ra trong Tuyên bố về lập trường ngày 7/12.

Chưa có một mốc thời gian cụ thể đối với việc đưa ra phán quyết của Tòa án Quốc tế nhưng sớm nhất Tòa Trọng tài quốc tế có thể đưa ra được quyết định là vào khoảng thời gian cuối năm 2015.

Nếu phán quyết được đưa ra, đây sẽ là phán quyết có tác động lớn nhất từ trước nay, ông Gregory B. Poling, nghiên cứu viên của Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á, Trung tâm Nghiên cứu quốc tế và Chiến lược (CSIS) tại Washington, nhận định.

Không chấp nhận ra tòa, Trung Quốc sẽ có nhiều bất lợi

Giáo sư Zachary Abuza, chuyên gia về khoa học chính trị và đối ngoại khu vực Đông Á thuộc Đại học Simmons (Mỹ), nhận định Trung Quốc sẽ mất rất nhiều nếu từ chối tham gia vụ kiện.

Nếu Trung Quốc không hầu tòa, dư luận sẽ tiếp tục nhìn Trung Quốc như một quốc gia ỷ lớn hiếp yếu và thiếu trách nhiệm trong cam kết giải quyết bất đồng bằng con đường hòa bình. “Điều đó sẽ ảnh hưởng đến hình ảnh của Bắc Kinh; và dù gì thì họ cũng rất lo ngại hình ảnh của mình bị tổn hại”, ông Abuza nói.

Còn Tiến sĩ Mark Valencia (Mỹ) viện dẫn về một tiền lệ, trước đây Tòa án Công lý quốc tế (ICJ) vào năm 1984 cũng từng xử vắng mặt chính quyền Mỹ vụ Washington hậu thuẫn phiến quân chống lại chính phủ Nicaragua. ICJ phán quyết rằng Mỹ đã vi phạm luật pháp quốc tế mặc dù Washington không tham dự phiên tòa.

Tuy nhiên trong vụ kiện với Nicaragua, Mỹ đã tham dự vào giai đoạn 1 – giai đoạn “Xem xét tòa ICJ có thẩm quyền hay không” mà không tham gia giai đoạn 2 – giai đoạn “Xem xét Mỹ có vi phạm hay không”.

Còn Trung Quốc lại không tham gia bất kỳ giai đoạn nào trước Tòa trọng tài trong vụ kiện với Philippines. Trước phán quyết của tòa IJC, Mỹ vẫn thiện chí hơn là Trung Quốc.

Tạp chí The Establishment Post nhận định:Trong thời gian tới, nếu Philippines và Trung Quốc vẫn không giải quyết được các tranh chấp trên Biển Đông thì có lẽ Philippines sẽ vẫn kiên trì theo đuổi vụ kiện đến cùng. Vụ kiện mà kéo dài sẽ chỉ càng khiến dư luận quốc tế chú ý hơn đến Trung Quốc nhiều hơn./.

Theo Phương Chi/VOV.VN
MỚI NHẤT
Israel ký hợp đồng mua thêm máy bay F-35 của Mỹ
Israel ký hợp đồng mua thêm máy bay F-35 của Mỹ

(Dân trí) - Bộ Quốc phòng Israel ngày 22/2 cho biết nước này đã ký thỏa thuận mua thêm 14 máy bay tiêm kích F-35 của Mỹ với tổng trị giá khoảng 3 tỷ USD.

Thứ hai, 23/02/2015 - 10:20

Nhiều lãnh đạo thế giới tuần hành ủng hộ Ukraine
Nhiều lãnh đạo thế giới tuần hành ủng hộ Ukraine

(Dân trí) - Nhiều nhà lãnh đạo châu Âu đã tham gia cuộc diễu hành ở thủ đô Kiev nhân kỷ niệm một năm cuộc chính biến Maidan lật đổ chính quyền của cựu Tổng thống Ukraine Viktor Yanukovich, sự kiện mở màn cho làn sóng khủng hoảng đang nhấn chìm quốc gia Đông Âu này.

Thứ hai, 23/02/2015 - 10:12

Vấn đề Biển Đông và Malaysia trong vai trò Chủ tịch ASEAN
Vấn đề Biển Đông và Malaysia trong vai trò Chủ tịch ASEAN

Malaysia sẽ tiếp tục cách tiếp cận mềm dẻo trong việc giải quyết các tranh chấp biển, hơn là có một lập trường cứng rắn với vấn đề Biển Đông.

Thứ hai, 23/02/2015 - 09:09

Giải cứu 486 thợ mỏ mắc kẹt trong mỏ vàng Nam Phi
Giải cứu 486 thợ mỏ mắc kẹt trong mỏ vàng Nam Phi

Công ty khai thác vàng Harmony Gold Mining Company Ltd. ngày 22/2 cho biết toàn bộ 486 thợ mỏ bị mắc kẹt tại mỏ vàng Kusasalethu, gần Carletonville ở phía Tây Nam Johannesburg của Nam Phi đã được đưa lên mặt đất an toàn.

Thứ hai, 23/02/2015 - 08:54

IS đánh bom tư dinh Đại sứ Iran ở Libya
IS đánh bom tư dinh Đại sứ Iran ở Libya

(Dân trí) - Ngày 22/2, hai quả bom đã đồng thời phát nổ tại cổng tư dinh của Đại sứ Iran ở Libya nhưng không gây thương vong. Vụ tấn công xảy ra ngay tại một quận trung tâm ở thủ đô Tripoli và do tổ chức “Nhà nước Hồi giáo” (IS) tự xưng thực hiện.

Thứ hai, 23/02/2015 - 08:06

Học giả, nhà báo Mỹ-Nhật bênh Nga, đòi “xử” Mỹ vụ Ukraine
Học giả, nhà báo Mỹ-Nhật bênh Nga, đòi “xử” Mỹ vụ Ukraine

Mới đây, một học giả Nhật và một nhà báo Mỹ đã lên tiếng tố cáo Washington và đòi điều tra về những hành động nước này đã tiến hành ở Ukraine.

Thứ hai, 23/02/2015 - 07:43

Các trung tâm mua sắm tại Anh, Mỹ, Canada bị dọa tấn công
Các trung tâm mua sắm tại Anh, Mỹ, Canada bị dọa tấn công

(Dân trí) - Nhóm khủng bố Al-Shabaab tại Somalia có liên hệ với mạng lưới khét tiếng Al-Qaeda đã tung một đoạn băng hình đe dọa tấn công một số trung tâm mua sắm đông đúc nhất tại Anh, Mỹ, Canada. An ninh tại các nước trên đang được tăng cường để đối phó với nguy cơ khủng bố.

Thứ hai, 23/02/2015 - 07:30

Nga mạnh tay tậu 11.000 xe bọc thép
Nga mạnh tay tậu 11.000 xe bọc thép

(Dân trí) - Lục quân Nga dự định mua và nâng cấp 11.000 xe bọc thép cùng 14.000 xe ô tô trong kế hoạch mua sắm trang thiết bị đến năm 2020. Mátxcơva cũng khẳng định sẽ hoàn thành kế hoạch xuất khẩu 15 tỷ USD vũ khí trong năm nay bất chấp các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Thứ hai, 23/02/2015 - 07:22

Quân đội Ukraine tổn thất nặng nề trong tháng qua
Quân đội Ukraine tổn thất nặng nề trong tháng qua

Theo các số liệu thống kê của DPR, từ ngày 12/1-20/2, đã có 10.940 binh sĩ Ukraine chết và bị thương (trong đó có 4.110 người thiệt mạng) và 1.178 người bị bắt làm tù binh.

Thứ hai, 23/02/2015 - 07:20

Ukraine tố nghi phạm vụ đánh bom Kharkov nhận vũ khí từ Nga
Ukraine tố nghi phạm vụ đánh bom Kharkov nhận vũ khí từ Nga

Một công tố viên địa phương của Ukraine nói rằng: các nhân chứng đã nhìn thấy một thiết bị nổ được ném ra từ một chiếc xe đi ngang qua vào đám đông tham gia cuộc tuần hành ở Kharkov.

Thứ hai, 23/02/2015 - 07:02

Ai Cập trấn an người dân sau vụ IS hành quyết 21 con tin tại Libya
Ai Cập trấn an người dân sau vụ IS hành quyết 21 con tin tại Libya

Tuyên bố của ông ai-Sisi được đưa ra sau vụ các phiến quân Nhà nước Hồi giáo mới đây đã chặt đầu 21 con tin Ai Cập tại Libya.

Thứ hai, 23/02/2015 - 06:41

Hãng súng Kalashnikov sẽ sản xuất máy bay không người lái
Hãng súng Kalashnikov sẽ sản xuất máy bay không người lái

Theo Đài Tiếng nói nước Nga, ngày 22/2, giám đốc điều hành hãng Kalashnikov (thuộc Tập đoàn quốc doanh Rostec của Nga), ông Alexei Krivoruchko cho biết hãng này đã đạt thỏa thuận mua lại 51% cổ phần của nhà phát triển máy bay không người lái ZALA Aero (cũng của Nga).

Chủ nhật, 22/02/2015 - 10:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Ukraine: Đánh bom tại Kharkov gây nhiều thương vong
Ukraine: Đánh bom tại Kharkov gây nhiều thương vong

Theo AFP, các quan chức Ukraine cho biết ngày 22/2, một vụ nổ đã cướp đi sinh mạng của 3 người và làm 10 người bị thương tại thành phố miền Đông Kharkov, hiện do chính quyền Kiev kiểm soát.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 08:46

Các bên ở Ukraine nhất trí rút vũ khí hạng nặng
Các bên ở Ukraine nhất trí rút vũ khí hạng nặng

Một quan chức quân đội Ukraine ngày 22/2 thông báo, hai bên xung đột ở Ukraine đã nhất trí rút vũ khí hạng nặng khỏi chiến tuyến theo thỏa thuận ngừng bắn Minsk mới ký kết.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 08:30

Ấm áp không khí đón Xuân Ất Mùi của bà con Việt kiều tại Đức
Ấm áp không khí đón Xuân Ất Mùi của bà con Việt kiều tại Đức

Trong không khí Xuân mới ấm áp, Hội Hữu nghị Đức-Việt ngày 21/2 (mùng 3 Tết) đã tổ chức đón Tết Ất Mùi cho các hội viên, tổ chức đối tác, bạn bè quốc tế yêu mến Việt Nam tại Đức và cho bà con người Việt hiện đang sinh sống, lao động, học tập tại Đức.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 08:20

"Đại sứ quán Mỹ từng thảo kịch bản đảo chính tại Ukraine"
"Đại sứ quán Mỹ từng thảo kịch bản đảo chính tại Ukraine"

TASS đưa tin, ngày 22/2, cựu Thủ tướng Ukraine Nikolai Azarov cho hay kịch bản vụ đảo chính từng xảy ra cách đây một năm tại quốc gia Đông Âu này không phải do những người đối lập tại Kiev soạn thảo mà bắt nguồn từ Đại sứ quán Mỹ.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 08:12

Tân Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ và chặng đường chông gai phía trước
Tân Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ và chặng đường chông gai phía trước

Vừa qua, ông Ashton Carter đã chính thức được phê chuẩn làm tân Bộ trưởng Quốc phòng của Mỹ, trở thành ông chủ thứ tư của Lầu Năm Góc dưới thời chính quyền của Tổng thống Barack Obama...

Chủ nhật, 22/02/2015 - 07:05

Băng giá kỷ lục trong gần 120 năm ở Washington DC, 29 người chết
Băng giá kỷ lục trong gần 120 năm ở Washington DC, 29 người chết

Đã có ít nhất 29 người chết, hàng nghìn chuyến bay đã bị hủy hoặc hoãn và hàng chục nghìn hộ gia đình đang sống trong cảnh không có điện. Đó là hậu quả trước mắt của đợt băng giá kỷ lục xảy ra tại nhiều bang của nước Mỹ từ gần một tuần nay.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 07:00

Vì sao quân đội Kiev thua phe ly khai?
Vì sao quân đội Kiev thua phe ly khai?

Việc để mất thành phố Debaltsevo hôm 18/2 sau thất bại tại cứ điểm sân bay Donesk một lần nữa cho thấy dù với quân số đông hơn, trang bị vũ khí nhiều hơn nhưng quân đội chính phủ Ukraina vẫn không thể chiến thắng được phe ly khai.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 02:23

Cựu Thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu nhập viện do viêm phổi
Cựu Thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu nhập viện do viêm phổi

Theo tuyên bố của Văn phòng Thủ tướng (PMO) Singapore đưa ra ngày 21/2, tình hình sức khỏe của cựu Thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu hiện đã ổn định, sau khi ông được đưa vào Bệnh viện Đa khoa Singapore ngày 5/2 do viêm phổi nặng.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 02:08

Clip 10 hệ thống vũ khí tốn kém nhất của quân đội Mỹ
Clip 10 hệ thống vũ khí tốn kém nhất của quân đội Mỹ

(Dân trí) - Sở hữu ngân sách quốc phòng lớn nhất thế giới với hơn 600 tỷ USD mỗi năm, quân đội Mỹ đang làm chủ những hệ thống vũ khí vô cùng đắt giá, với chi phí có thể lên tới hàng trăm tỷ USD.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 11:00

Những hình ảnh thế giới nổi bật tuần qua
Những hình ảnh thế giới nổi bật tuần qua

(Dân trí) - Dàn tên lửa Grad của phe ly khai tại Ukraine khai hỏa, binh sỹ Ukraine rút khỏi thị trấn chiến lược Debaltseve, lễ hội hóa trang rực rỡ sắc màu tại Brazil, không khí tết âm lịch rộn ràng khắp thế giới, ếch cưỡi bọ cánh cứng…là những hình ảnh nổi bật tuần qua.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 10:42

Phe ly khai và quân đội Ukraine trao đổi tù binh
Phe ly khai và quân đội Ukraine trao đổi tù binh

(Dân trí) - Chính phủ Ukraine và phe ly khai tại miền Đông ngày 21/2 đã bắt đầu trao đổi tù binh, trong động thái được xem như giúp thực thi thỏa thuận ngừng bắn được ký hồi tuần trước. Dù vậy, Mỹ vẫn đe dọa tăng cường cấm vận Nga sau những vi phạm ngừng bắn vừa qua.

Chủ nhật, 22/02/2015 - 10:18

Trung Quốc có ý đồ gì trong việc bồi đắp đảo nhân tạo ở Biển Đông?
Trung Quốc có ý đồ gì trong việc bồi đắp đảo nhân tạo ở Biển Đông?

Đài RFI cho biết, ngay sau khi chuyên san quốc phòng Jane’s Defense công bố loạt ảnh mới về các công trình xây dựng của Trung Quốc tại Trường Sa hôm 15/2, giới chuyên gia quốc tế mới đây đã đồng loạt nêu bật các ý đồ bành trướng của Bắc Kinh...

Chủ nhật, 22/02/2015 - 09:36