Tâm điểm
Đại biểu Quốc hội

"Mặt trận là Nhân dân"

Những ngày này, mọi tầng lớp nhân dân trong nước và kiều bào ở nước ngoài đang hướng về Đại hội đại biểu Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra từ ngày 11/5. Đây không chỉ là một sự kiện chính trị quan trọng của hệ thống Mặt trận, mà còn là dấu mốc có ý nghĩa sâu sắc trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu rất cao về củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, khơi dậy khát vọng phát triển và tăng cường niềm tin xã hội.

Còn nhớ, trong bài phát biểu tại Đại hội Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể trung ương lần thứ nhất cuối năm 2025, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: "Mặt trận là Nhân dân". Chỉ mấy chữ ngắn gọn nhưng chứa đựng chiều sâu tư tưởng rất lớn. Đó không chỉ là định nghĩa về Mặt trận, mà còn là sự khẳng định về cội nguồn sức mạnh của cách mạng Việt Nam từ quá khứ đến hiện tại.

Nhìn lại lịch sử dân tộc, bài học lớn nhất mà Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại chính là bài học về lòng dân và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 không chỉ đến từ thời cơ lịch sử hay tài thao lược của Đảng và lãnh tụ, mà trước hết là thắng lợi của việc quy tụ được sức dân, khơi dậy được khát vọng độc lập, tự do và niềm tin của toàn dân tộc.

Mặt trận là Nhân dân - 1

Các đại biểu tham dự Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI biểu quyết thông qua Chương trình, Quy chế làm việc của Đại hội (Ảnh: Thành Đông).

Điều đặc biệt vĩ đại của Bác Hồ là ở chỗ Người luôn nhìn thấy sức mạnh lớn nhất nằm trong Nhân dân. Bác không phân biệt giai cấp, tầng lớp, tôn giáo, giàu nghèo hay quá khứ khác nhau nếu họ có lòng yêu nước và mong muốn đất nước độc lập. Từ trí thức, công nhân, nông dân, doanh nhân dân tộc, thanh niên, phụ nữ đến đồng bào các tôn giáo, kiều bào ở nước ngoài… tất cả đều được quy tụ trong mặt trận dân tộc thống nhất vì mục tiêu lớn của đất nước.

Chính sức mạnh ấy đã làm nên cuộc Tổng khởi nghĩa mùa Thu năm 1945 làm rung chuyển cả hệ thống thuộc địa: một dân tộc nghèo nàn, lạc hậu nhưng đã vùng lên giành chính quyền từ tay thực dân, đế quốc. Bài học lớn từ Cách mạng Tháng Tám là khi lòng dân đã thuận, khi khát vọng dân tộc được khơi dậy và khi toàn dân đồng lòng, thì sẽ tạo nên sức mạnh không gì ngăn cản nổi.

Hôm nay, Việt Nam đã vươn lên tầm vóc và vị thế mới. Đất nước không còn chiến tranh nhưng vẫn đang đứng trước những thử thách rất lớn của phát triển. Áp lực cạnh tranh quốc tế, chuyển đổi số, già hóa dân số, biến đổi khí hậu, nguy cơ tụt hậu, những biến động địa chính trị toàn cầu hay sự phân hóa xã hội trong nền kinh tế thị trường đều đặt ra yêu cầu phải tiếp tục phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong điều kiện mới.

Đại đoàn kết hôm nay không còn là huy động sức người cho kháng chiến hay chỉ là quyết vượt qua đói nghèo. Đại đoàn kết phải trở thành động lực phát triển quốc gia. Đoàn kết để khơi thông nguồn lực xã hội, tạo đồng thuận cho cải cách, củng cố niềm tin vào tương lai đất nước… Muốn vậy, Mặt trận phải thực sự trở thành nơi kết nối xã hội, lắng nghe tiếng nói của dân và phản ánh trung thực tâm tư, nguyện vọng của dân tới Đảng và Nhà nước.

Cũng tại Đại hội Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể trung ương, Tổng Bí thư Tô Lâm đã yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động đoàn thể; chống tình trạng "hình nón ngược": bộ máy ở trên lớn nhưng cơ sở lại yếu. Tổng Bí thư yêu cầu rất cụ thể: "Công đoàn trở về đúng chức năng: Đối thoại định kỳ, thảo luận tập thể thực chất, bảo vệ quyền lợi người lao động, xây dựng thiết chế công đoàn ở nơi ở, nơi làm việc. Hội Nông dân gắn hợp tác xã, cụm liên kết, chế biến, thị trường; Hội Liên hiệp Phụ nữ đi đầu trong chương trình an sinh, hạnh phúc gia đình, chăm sóc sức khỏe tinh thần. Hội Cựu Chiến binh, Cựu Công an nhân dân là điểm tựa về kỷ luật, trật tự, phòng chống tệ nạn ở cộng đồng. Tuyệt đối tránh phong trào hình thức, hội họp dày, báo cáo đẹp nhưng kết quả mỏng"…

Những thông điệp mạnh mẽ, đúng tinh thần "nói thẳng, chỉ rõ" ấy của người đứng đầu Đảng và Nhà nước là phương châm đổi mới sâu sắc, thực chất hoạt động các tổ chức đoàn thể. "Mặt trận là Nhân dân" thì các đoàn thể trực thuộc cũng phải chuyển động, phải chăng "Công đoàn là công nhân", "Đoàn thanh niên chính là thanh niên", "Hội Phụ nữ chính là phụ nữ"… chứ không chỉ còn là "đại diện"? Bởi từ "đại diện" đến "chính là" là một bước chuyển lớn về chất, đòi hỏi cao hơn nhiều về hiệu quả và thực chất hoạt động từng đoàn thể để hoạt động chung của Mặt trận hiệu quả hơn.

Bài học của Đảng và Bác Hồ về đại đoàn kết dân tộc đặt trong bối cảnh hôm nay càng cho thấy cần phải mở rộng vòng tay, củng cố niềm tin và tạo điều kiện để kiều bào gắn bó nhiều hơn với quê hương. Một đất nước muốn mạnh không thể để nguồn lực dân tộc bị chia cắt bởi khoảng cách địa lý hay khác biệt hoàn cảnh sống. Cũng như trong Cách mạng Tháng Tám, điều quan trọng nhất vẫn là khơi dậy được tình yêu đất nước và niềm tin vào tương lai dân tộc. Hơn 6 triệu người Việt đang sinh sống, học tập và làm việc trên khắp thế giới là một phần không tách rời của dân tộc Việt Nam. Đó không chỉ là nguồn lực kinh tế quan trọng, mà còn là nguồn lực trí tuệ, khoa học, công nghệ, văn hóa và quan hệ quốc tế lớn cho đất nước.

Không phải ngẫu nhiên, Tổng Bí thư không nói "Mặt trận đại diện cho Nhân dân", mà nói "Mặt trận là Nhân dân". Đó không phải là định nghĩa về tổ chức đơn thuần mà là lời nhắc nhở về cội nguồn sức mạnh dân tộc. Trong những thời khắc khó khăn nhất của lịch sử, nền tảng giúp dân tộc ta đứng vững là niềm tin của Nhân dân, là sự đồng lòng, là tinh thần "triệu người như một".

Bài học kinh nghiệm về lòng dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc mà Đảng ta đúc rút trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, giành độc lập, gìn giữ, dựng xây đất nước vẫn luôn nóng hổi. Trong hành trình phát triển hôm nay của đất nước, dù điều kiện đã khác, nhưng nguồn lực lớn nhất vẫn không phải là vốn, công nghệ hay những công trình đồ sộ, mà chính là lòng dân. Mặt trận trong giai đoạn mới chỉ thực sự "là Nhân dân" khi sống trong đời sống Nhân dân, nói đúng tiếng nói người dân, góp phần xây đắp niềm tin xã hội và tinh thần đoàn kết dân tộc bằng những việc làm cụ thể, chân thành và thiết thực, một lòng vì lợi ích Nhân dân.

"Mặt trận là Nhân dân", đó là sự trao gửi và nâng tầm vị thế Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi Mặt trận và các đoàn thể trực thuộc phải nỗ lực, đổi mới để xứng với kỳ vọng của Đảng và Nhân dân trong giai đoạn phát triển hôm nay!

Tác giả: PGS.TS Đỗ Chí Nghĩa là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội.

Chuyên mục TÂM ĐIỂM mong nhận được ý kiến của bạn đọc về nội dung bài viết. Hãy vào phần Bình luận và chia sẻ suy nghĩ của mình. Xin cảm ơn!