“Ý nghĩa nhân văn của giải thưởng khoa học là để phục vụ cộng đồng”

Dân trí “Giải thưởng Nhân tài đất Việt chúng tôi có được với công trình của mình không có nghĩa xong, đạt được như vậy rồi để mang ra… đóng khung, treo và ngắm mà để phục vụ cộng đồng” - trước thềm lễ trao giải Nhân tài đất Việt năm 2017, PGS.TS Nguyễn Quang Tuấn - Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội trao đổi với PV Dân trí.

Ông là một người được vinh danh trong mùa giải Nhân tài đất Việt năm 2010 ở lĩnh vực Y dược với công trình “Kỹ thuật can thiệp động mạch vành bằng ống thông”. 6 năm đã trôi qua, được biết, công trình này hiện đã mang lại giá trị ứng dụng rộng rãi, góp phần cứu sống hàng ngàn bệnh nhân tim mỗi năm?

Đề tài của tôi được trao giải 15 năm sau ngày ca can thiệp động mạch vành đầu tiên được thực hiện năm 1985, đến giờ là thêm được 6 năm sau khi được NTĐV vinh danh, chúng tôi đã tiếp tục phát triển kỹ thuật theo hướng nâng cấp ứng dụng các kỹ thuật mới hơn dựa trên nền tảng kỹ thuật này để nâng trình độ điều trị, can thiệp tim mạch của Việt Nam lên tầm khu vực và thế giới.

Kết quả, Việt Nam hiện đã phát triển được rất nhiều trung tâm lớn về tim mạch cả nước với kỹ thuật can thiệp ở một tầm cao mới tại các bệnh viện lớn như Chợ Rẫy, Bạch Mai, viện Tim Hà Nội… Thực tế, đã có thêm vài chục trung tâm can thiệp tim mạch ở các tỉnh thành rải khắp chiều dài đất nước từ sau khi chúng tôi đạt giải thưởng đến giờ.

Đề tài của chúng tôi được đánh giá cao tại NTĐV khi đó không phải vì việc phát triển kỹ thuật cao trong y tế mà vì kỹ thuật này có giá trị ứng dụng cao. Vậy nên, sau đó, chúng tôi tập trung phát triển là theo hướng mở rộng ứng dụng để phục vụ rộng rãi trong cộng đồng.

Kỹ thuật này, theo đó đã được chuyển giao tới rất nhiều bệnh viện ở địa phương, để người dân ở vùng sâu vùng xa, người nghèo đều có điều kiện tiếp cận với kỹ thuật điều trị hiệu quả như vậy chứ không chỉ tập trung ở tuyến TƯ. Việc này góp phần giúp giảm quá tải ở tuyến TƯ, giảm chi phí cho người bệnh và gia đình. Và điều quan trọng nhất là nó mang lại sự công bằng cho tiếp cận dịch vụ y tế của người dân.

PGS.TS Nguyễn Quang Tuấn hiện là đại biểu Quốc hội của TP.Hà Nội.
PGS.TS Nguyễn Quang Tuấn hiện là đại biểu Quốc hội của TP.Hà Nội.

Thời gian qua, ông cũng đã chuyển công tác, từ khoa C4 Viện tim mạch Việt Nam sang làm Viện trưởng Viện tim Hà Nội. Chuyển từ hoạt động chuyên môn sang chủ yếu làm công tác quản lý, ông có nghĩ “dấu ấn” cá nhân gắn với thành công từ kỹ thuật can thiệp động mạch vành sẽ nhạt phai?

Khi tôi sang viện Tim Hà Nội, cơ sở này mới chỉ có những nền tảng sơ đẳng trong can thiệp mạch vành, mọi thứ gần như là con số 0. Tuy nhiên từ 2012 đến giờ, viện Tim Hà Nội đã trở thành một trong những trung tâm hàng đầu cả nước về tim mạch can thiệp cũng như về điều trị các bệnh tim mạch nói chung và có thể nói đã trở thành một bệnh viện hoành chỉnh nhất tại Việt Nam về chẩn đoán, can thiệp, điều trị từ lĩnh vực nội khoa, ngoại khoa, nhi khoa… tới tim mạch chuyển hoá. Viện đã được xếp làm một bệnh viện vệ tinh của bệnh viện Bạch Mai, là tuyến cuối của ngành y tế để phát triển điều trị tim mạch, trong đó có tim mạch can thiệp. Bệnh viện chúng tôi cũng đã giúp đào tạo và hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật tới 20 bệnh viện tuyến tỉnh nữa.

Như vậy, ý nghĩa của công trình khoa học của chúng tôi không chỉ nằm ở giải thường và giải thưởng rõ ràng không phải là một mục tiêu mà là một chiến lược, được công nhận của xã hội, các hội đồng khoa học và báo Dân trí để thành quả khoa học này được lan rộng, phát triển đúng đắn để phục vụ cộng đồng, góp phần thể hiện giá trị nhân văn. Tôi vẫn đang luôn làm đúng việc của mình, hướng đến bệnh nhân vì bệnh lý động mạch vành là bệnh không có khả năng chờ đợi, thời gian chính là tính mạng và khả năng tiếp cận phương thức chữa trị càng tốt thì khả năng sống sót cũng như chất lượng sống của người bệnh sau đó càng tốt hơn.

Việc đạt được giải thưởng NTĐV 6 năm trước với có mang lại ý nghĩa thúc đẩy hành động với nhóm nghiên cứu của ông?

Giải thưởng là sự khẳng định kết quả 15 năm học tập, nghiên cứu, ứng dụng, phát triển kỹ thuật của chúng tôi, mặc dù khá âm thầm nhưng đã được các nhà khoa học và báo Dân trí nhìn nhận, đánh giá công tâm. Điểm quan trọng là sự nhìn nhận, đánh giá này rất thực tế để những kết quả nghiên cứu của chúng tôi thực sự có sức sống hơn, có sức lan tỏa, mang lại hiệu quả kinh tế, nhân văn cho xã hội.

Giải thưởng chúng tôi có được với công trình của mình không có nghĩa xong, đạt được như vậy rồi để mang ra… đóng khung, treo và ngắm mà để phục vụ cộng đồng, được xã hội công nhận. Chúng tôi cũng được đồng nghiệp đánh giá cao.

Được biết trước khi được tôn vinh tại NTĐV, đề tài nghiên cứu của ông và các đồng nghiệp đã nhận được khá nhiều giải thưởng cấp nhà nước khác. Vậy Nhân tài đất Việt đối với ông, có gì khác biệt?

Thực tế Nhân tài đất Việt rất khác biệt, khác biệt với các đề tài nghiên cứu nhà nước. Các giải thưởng nhà nước là sự đánh giá những cụm công trình mang lại sự thay đổi trong một khía cạnh nào đó cho nền y học Việt Nam, ví dụ như thay đổi trong lĩnh vực điều trị bệnh tim mạch. Tôi nghĩ, việc nhận được giải thưởng nhà nước cho đề tài này là sự ghi nhận mang tính chất rất hàn lâm.

Còn giải thưởng NTĐV của báo Dân trí lại mang tính chất rất gần gũi với người dân, đi vào những khía cạnh thực tế của cuộc sống đời thường. Chính vì thế NTĐV có giá trị và cuộc sống riêng của mình, không bị phụ thuộc hoặc bị chồng lấn, lu mờ với các giải thưởng khác. Chính vì thế sau rất nhiều năm hoạt động giải thưởng này vẫn đang được cả xã hội quan tâm. Rất nhiều người vẫn hàng năm chờ đợi ngày 20/11 để xem ai sẽ là người được vinh danh.

Thường xuyên theo dõi giải thưởng Nhân tài đất Việt, cả trước và sau khi được vinh danh tại “sân chơi” trí tuệ này. Ông có thấy những gương mặt được lựa chọn qua mỗi mùa giải thực sự xứng đáng, thuyết phục?

Về lĩnh vực y dược, rất nhiều đồng nghiệp của tôi đã được xướng tên trong các mùa giải, như năm ngoái là PGS.TS Nguyễn Văn Thạch Bệnh viện Việt Đức với đề tài phẫu thuật điều trị thoát vị đĩa đệm cột sống, GS.TS Nguyễn Thanh Liêm với công trình nghiên cứu phẫu thuật nội soi nhi khoa… Tôi thấy đó đều là những người tạo nên sự thay đổi cho ngành y, ở từng góc cạnh riêng trong chuyên khoa của mỗi người. Những ảnh hưởng ở mỗi góc cạnh khác nhau và đã tạo nên một bức tranh chung rất phong phú, rực rỡ.

Bản thân tôi cũng đã tham gia chấm giải qua một số năm nên tôi có thể nói, việc lựa chọn đề tài để trao giải được thực hiện một cách hết sức công khai, minh bạch, có phản biện rõ ràng giữa các cơ quan khác nhau, tính toán, cân nhắc rất nhiều giữa các tiêu chí, khía cạnh đánh giá về khoa học, về kinh tế, xã hội, tính ứng dụng… Bên cạnh hàm ý về khoa học hàn lâm, ở NTĐV, hàm ý về sức lan tỏa và thực tiễn cuộc sống cũng hết sức quan trọng. Ví dụ, cùng là những nghiên cứu đột phá nhưng một bên chỉ để phục vụ việc điều trị cho một số ít người thôi thì giá trị với xã hội cũng sẽ khác với một nghiên cứu để cứu sống hàng triệu người trong cộng đồng. Giải thưởng đã đặt song song cả 2 tiêu chí, khoa học và thực tế đời sống như thế.

Xin cảm ơn ông!

P.Thảo (thực hiện)

MỚI NHẤT
Đi tìm giải pháp “trị” bệnh viêm xoang?
Đi tìm giải pháp “trị” bệnh viêm xoang?

Y học đã có nhiều cách để điều trị viêm mũi, viêm xoang, tuy nhiên tình trạng bệnh vẫn tái phát, không thể giải quyết dứt điểm. Vậy đâu là nguyên nhân và làm thế nào để khắc phục?

Thứ tư, 16/11/2016 - 06:04

Chị tử vong, em nguy kịch do ngộ độc chưa rõ nguyên nhân
Chị tử vong, em nguy kịch do ngộ độc chưa rõ nguyên nhân

Sáng 15/11, Bệnh viện đa khoa tỉnh Đắk Nông tiếp nhận 2 cháu bé nghi bị ngộ độc thực phẩm cấp cứu. Hai bệnh nhân là Nguyễn Thị Thùy Trang (sinh năm 2008) và em trai là Nguyễn Giác Sáng (sinh năm 2012) trú tại thôn 2, xã Đức An, huyện Đắk Song (Đắk Nông). Khi nhập viện, cháu Trang đã tử vong, cháu Sáng có biểu hiện đi ngoài và buồn nôn.

Thứ tư, 16/11/2016 - 04:17

Kíp trực Bệnh viện Đa khoa Từ Sơn nhận rút kinh nghiệm vụ thai nhi tử vong
Kíp trực Bệnh viện Đa khoa Từ Sơn nhận rút kinh nghiệm vụ thai nhi tử vong

(Dân trí) - Hội đồng chuyên môn Sở Y tế Bắc Ninh kết luận vụ cháu bé tử vong tại Bệnh viện Đa khoa thị xã Từ Sơn ngày 5/11, là do diễn biến xảy ra nhanh, Kíp trực đã không tiên lượng được hết các nguy cơ đối với Thai nhi, suy thai cấp.

Thứ ba, 15/11/2016 - 09:38

Vụ trẻ 1 tuổi tử vong ở phòng khám tư: Tiêm thuốc vượt quyền hạn cấp phép
Vụ trẻ 1 tuổi tử vong ở phòng khám tư: Tiêm thuốc vượt quyền hạn cấp phép

(Dân trí) - Sau khi kiểm tra phòng khám tư nhân để xảy ra tử vong bé gái 12 tháng, trong ngày 15/11, Sở Y tế tỉnh Quảng Ngãi xác định bác sĩ Nguyễn Khắc Vĩnh tiêm thuốc vượt quyền hạn trong giấy phép hành nghề phòng khám.

Thứ ba, 15/11/2016 - 09:01

Làm thế nào để có giấc ngủ ngon?
Làm thế nào để có giấc ngủ ngon?

(Dân trí) - Nghiên cứu này ủng hộ những phát hiện trước đây cho thấy điện thoại thông minh phá vỡ giấc ngủ.

Thứ ba, 15/11/2016 - 06:48

Đà Nẵng: Sốt xuất huyết tăng mạnh
Đà Nẵng: Sốt xuất huyết tăng mạnh

(Dân trí) - Sáng 15/11, Trung tâm Y tế dự phòng TP Đà Nẵng - cho biết, sốt xuất huyết trên địa bàn thành phố đang tăng mạnh, gấp 3,5 lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Thứ ba, 15/11/2016 - 04:09

Cô giáo hôn mê sâu vì bị ong vò vẽ đốt gần 100 mũi
Cô giáo hôn mê sâu vì bị ong vò vẽ đốt gần 100 mũi

(Dân trí) - Sáng 13/11, cô T. - giáo viên trường THPT Phú Quốc - trên đường đến Trung tâm bồi dưỡng chính trị tham dự ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, khi đến đoạn đường ấp Suối Đá (xã Dương Tơ, huyện Phú Quốc) thì bất ngờ bị đám ong vò vẽ bu đốt gần 100 mũi…

Thứ ba, 15/11/2016 - 02:13

Bộ Y tế chỉ đạo làm rõ vụ bé gái 1 tuổi tử vong ở phòng khám tư
Bộ Y tế chỉ đạo làm rõ vụ bé gái 1 tuổi tử vong ở phòng khám tư

(Dân trí) - Trong ngày 14/11, Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) có văn bản chỉ đạo Sở Y tế tỉnh Quảng Ngãi xác minh vụ việc bé gái 12 tháng tuổi bị tử vong sau khi đến khám, tiêm thuốc tại Phòng khám tư nhân do bác sĩ Vĩnh khám bệnh.

Thứ ba, 15/11/2016 - 01:29

Sử dụng thuốc chống muỗi, côn trùng: Dùng sai, rước độc vào người
Sử dụng thuốc chống muỗi, côn trùng: Dùng sai, rước độc vào người

Hiện nay đang là thời điểm muỗi và côn trùng (thiêu thân, kiến…) tấn công người dân và gây bệnh, vì vậy nhiều gia đình đã tìm dùng các sản phẩm chống muỗi: kem, gel, dung dịch bôi, thuốc xịt lên da...

Thứ ba, 15/11/2016 - 11:03

Điều trị đột phá: Tai “mọc” từ cánh tay
Điều trị đột phá: Tai “mọc” từ cánh tay

(Dân trí) - Các bác sĩ Trung Quốc đã tìm ra một cách độc đáo để phục hồi thính giác cho bệnh nhân: họ “trồng” tai mới trên cánh tay của người bệnh.

Thứ ba, 15/11/2016 - 09:40

Cần Thơ: Cứu sống cặp song sinh bị suy hô hấp nặng
Cần Thơ: Cứu sống cặp song sinh bị suy hô hấp nặng

(Dân trí) - Ngày 15/11, nguồn tin từ bệnh viện phụ sản TP Cần Thơ cho biết, bệnh viện này vừa cứu sống cặp bé trai song sinh, thiếu 2 tháng, bị suy hô hấp nặng.

Thứ ba, 15/11/2016 - 09:33

Rối loạn nhận dạng cơ thể - bệnh kinh dị
Rối loạn nhận dạng cơ thể - bệnh kinh dị

Thông tin một kỹ thuật viên của BV Đa khoa Cái Răng, TP Cần Thơ tự cắt chân mình rồi giấu vào tủ lạnh làm nhiều người giật mình về một bệnh lý hiếm gặp. Cơ quan CSĐT Công an TP Cần Thơ xác định bệnh nhân Phạm Duy K. bị mắc chứng bệnh rối loạn nhận dạng toàn vẹn cơ thể (Body Integrity Identity Disorder - BIID).

Thứ ba, 15/11/2016 - 09:15

ĐÁNG QUAN TÂM
Hệ thống thải độc ngừa ung thư của cơ thể vận hành như thế nào?
Hệ thống thải độc ngừa ung thư của cơ thể vận hành như thế nào?

Theo Giáo sư Stella L. Volpe- kiêm chủ tịch Phòng khoa học Dinh dưỡng tại đại học Drexel, Philadenphia: “Cơ thể đã được trang bị để tự nó có thể loại bỏ độc tố. Gan và thận của chúng ta- nếu khỏe mạnh, có thể làm rất tốt công việc thải độc mỗi ngày”.

Thứ ba, 15/11/2016 - 07:04

TPHCM: Quận huyện “than khó” trong chống dịch Zika
TPHCM: Quận huyện “than khó” trong chống dịch Zika

(Dân trí) - Dịch Zika đã bùng phát trên diện rộng, số ca bệnh tiếp tục gia tăng. Dù thành phố quyết liệt chỉ đạo phòng chống, nhưng chính quyền cơ sở vẫn còn thờ ơ. Bên cạnh đó, nhiều quận huyện “than khó” do thiếu nhân sự, thiếu kinh phí, các điểm nguy cơ phát sinh muỗi quá nhiều.

Thứ ba, 15/11/2016 - 06:21

Phú Quốc: Bắt quả tang hơn 3.000 lít mỡ heo bốc mùi chở đi tiêu thụ
Phú Quốc: Bắt quả tang hơn 3.000 lít mỡ heo bốc mùi chở đi tiêu thụ

(Dân trí) - Mới đây, Công an tỉnh Kiên Giang phối hợp với nhiều đơn vị liên qua vừa bắt quả tang một cơ sở chế biến mỡ heo, dầu ăn đã qua chế biến tại huyện Phú Quốc chuẩn bị chở đi tiêu thụ tại Đồng Tháp với số lượng 3.360 lít mỡ.

Thứ ba, 15/11/2016 - 04:17

Phòng chống bệnh giao mùa thu đông cho trẻ có sức đề kháng yếu
Phòng chống bệnh giao mùa thu đông cho trẻ có sức đề kháng yếu

Giao mùa thu đông là thời điểm bệnh hô hấp ở trẻ thường tăng đột biến. Trẻ có thể mắc viêm mũi, họng, viêm phế quản, hoặc nặng hơn là lên cơn hen suyễn, viêm phổi, viêm tiểu phế quản và suy hô hấp. Tăng sức đề kháng cho trẻ là một trong nhưng biện pháp hữu hiệu để phòng tránh bệnh.

Thứ ba, 15/11/2016 - 03:59

Bắt 2 xe ô tô vận chuyển hơn 1,5 tấn thuốc bắc nhập lậu
Bắt 2 xe ô tô vận chuyển hơn 1,5 tấn thuốc bắc nhập lậu

(Dân trí) - Đang trên đường vận chuyển hơn 1tấn thuốc bắc nhập lậu từ Trung Quốc về nội địa tiêu thụ, 2 xe ô tô do lái xe Dương Văn Diện, Lê Văn Chính điều khiển bị Công an huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn bắt giữ.

Thứ hai, 14/11/2016 - 06:08

Xích mích chuyện tình cảm, nam sinh 18 tuổi bị đâm thấu ngực
Xích mích chuyện tình cảm, nam sinh 18 tuổi bị đâm thấu ngực

(Dân trí) - Bệnh nhân là N.Q.A (18 tuổi, Tây Hồ) được đưa vào phòng khám Cấp cứu (BV Xanh Pôn) trong tình trạng sốc trụy tim mạch, huyết áp tụt, thở nhanh nông. “Chỉ chậm khoảng 1 vài phút, bệnh nhân khó có cơ hội cứu do vết đâm xuyên chính giữa xương sườn, sượt màng ngoài tim, mất máu nhiều”, bác sĩ phẫu thuật cho biết.

Thứ hai, 14/11/2016 - 04:22

Bé gái 1 tuổi tử vong sau khi tiêm thuốc ở phòng khám tư nhân
Bé gái 1 tuổi tử vong sau khi tiêm thuốc ở phòng khám tư nhân

(Dân trí) - Sáng ngày 14/11, Công an huyện Bình Sơn cho biết đang điều tra nguyên nhân cháu Phạm Phan Hồng Diễm (1 tuổi) tử vong sau khi đến phòng khám tư nhân khám bệnh, bác sĩ tự tiêm thuốc và kê toa.

Thứ hai, 14/11/2016 - 03:33

Báo động "tuổi ăn tuổi lớn" vật lộn với bệnh đái tháo đường
Báo động "tuổi ăn tuổi lớn" vật lộn với bệnh đái tháo đường

(Dân trí) - Ở lứa tuổi ăn gì cũng ngon miệng, nhưng nhiều trẻ từ 11 - 15 tuổi đã phải bước vào quá trình điều trị, kiểm soát cân nặng vì đái tháo đường týp 2. Vì nếu không được kiểm soát tốt, chỉ 5 năm sau có thể suy giảm thị lực, 10 - 15 năm sau có thể bắt đầu suy thận... do biến chứng của bệnh.

Thứ hai, 14/11/2016 - 03:08

Cục Chăn nuôi đề xuất cấm chất tạo nạc Cysteamine
Cục Chăn nuôi đề xuất cấm chất tạo nạc Cysteamine

(Dân trí) - Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT) đang soạn thảo Thông tư để đưa chất Cysteamine (Cys) và Danh mục chất cấm sử dụng trong thức ăn chăn nuôi đồng thời tiến hành các thủ tục để chỉ định các phòng thử nghiệm phân tích chất Cys phục vụ quản lý nhà nước. Dự kiến sẽ hoàn thiện trong tháng 12/2016.

Thứ hai, 14/11/2016 - 01:46

Nghiên cứu trong thực tế lâm sàng phòng ngừa đột quỵ cho bệnh nhân
Nghiên cứu trong thực tế lâm sàng phòng ngừa đột quỵ cho bệnh nhân

Một nghiên cứu trong thực hành lâm sàng đầu tiên trên phạm vi châu Á Thái Bình Dương xác nhận hiệu quả cao trong phòng ngừa đột quỵ và xuất huyết nghiêm trọng của thuốc ức chế trực tiếp yếu tố Xa ngày dùng một lần. Nghiên cứu này có tên XANAP, vừa được công bố mới đây.

Thứ hai, 14/11/2016 - 01:10

Phát hiện ca nhiễm vi rút Zika đầu tiên tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Phát hiện ca nhiễm vi rút Zika đầu tiên tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu

(Dân trí) - Theo thông tin từ Sở Y tế tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, hiện trên địa bàn tỉnh đã phát hiện một trường hợp dương tính với vi rút Zika.

Thứ hai, 14/11/2016 - 12:37

Ðóng cửa một cơ sở chữa ung thư bằng Ðông y
Ðóng cửa một cơ sở chữa ung thư bằng Ðông y

Tự cho mình là lương y và có khả năng chữa khỏi bệnh cho những bệnh nhân bị ung thư, cơ sở “Y học cổ truyền – Thuốc tiêu u”

Thứ hai, 14/11/2016 - 09:09