Xóa bỏ “ốc đảo” dữ liệu: Cuộc đại phẫu cho hệ thống quản trị y tế

Bệnh viện thông minh phải bắt đầu từ lãnh đạo thông minh

Phát biểu khai mạc Hội nghị Câu lạc bộ (CLB) Giám đốc các bệnh viện khu vực phía Bắc, PGS.TS Đào Xuân Cơ, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Giám đốc Bệnh viện các tỉnh khu vực phía Bắc, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy lãnh đạo trong xây dựng bệnh viện thông minh. 

Theo PGS Cơ, hội nghị không chỉ trao đổi về các mô hình quản trị riêng lẻ mà đặt ra vấn đề phát triển hệ thống bệnh viện theo hướng đồng bộ, liên thông, hiện đại và hiệu quả hơn.

Ông cho rằng trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu cấp thiết, bệnh viện thông minh không thể chỉ được nhìn nhận từ góc độ đầu tư máy móc, phần mềm hay hạ tầng kỹ thuật. 

“Bệnh viện thông minh không bắt đầu từ máy móc thông minh. Bệnh viện thông minh bắt đầu từ người lãnh đạo thông minh, tư duy thông minh, quản trị thông minh và văn hóa làm việc thông minh”, PGS Cơ nhấn mạnh. 

Từ thực tiễn quản lý bệnh viện hiện nay, ông nhận định vai trò của giám đốc bệnh viện đã có nhiều thay đổi. Người đứng đầu không chỉ cần vững chuyên môn mà còn phải có tư duy quản trị hiện đại, am hiểu pháp luật, tài chính công, chuyển đổi số, biết tổ chức hệ thống, bảo vệ cán bộ làm đúng và tạo động lực phát triển cho tập thể.

“Nếu người đứng đầu không thay đổi, bệnh viện sẽ không thay đổi. Nếu lãnh đạo không quyết tâm, chuyển đổi số sẽ chỉ nằm trên giấy. Nếu Giám đốc bệnh viện không dám chịu trách nhiệm, không dám đổi mới, không dám đi trước, thì hệ thống dù có đầu tư lớn đến đâu cũng khó tạo ra chuyển biến thực chất”, Giám đốc bệnh viện Bạch Mai thẳng thắn cho biết.

PGS Cơ cũng nhấn mạnh vai trò của các bệnh viện tuyến cuối trong việc dẫn dắt chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ quản trị, đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học và đồng hành với bệnh viện địa phương nhằm nâng cao năng lực toàn hệ thống.

Từ yêu cầu đó, ông đề nghị mỗi bệnh viện cần xác định rõ trách nhiệm trong tiến trình đổi mới. Mỗi giám đốc bệnh viện phải là hạt nhân thúc đẩy thay đổi, mỗi cán bộ y tế phải là người góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với ngành y tế.

“Công nghệ chỉ là công cụ, con người mới là trung tâm. Bệnh viện thông minh chỉ có ý nghĩa khi giúp giảm phiền hà cho người bệnh, giảm áp lực cho nhân viên y tế, tăng tính minh bạch trong quản trị và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân”, ông Cơ khẳng định.

Giải quyết những “cơn đau đầu” của quản trị bệnh viện

Phát biểu tại sự kiện, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đánh giá chủ đề “Bệnh viện thông minh - Lãnh đạo tiên phong” mang ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh toàn ngành đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ dưới tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. 

Theo người đứng đầu ngành y tế, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây cùng các công nghệ số đang tạo ra những thay đổi sâu rộng trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. 

Để tạo động lực phát triển, nhiều nghị quyết chiến lược đã được ban hành, nổi bật là Nghị quyết 57 về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết 72 về đột phá trong công tác chăm sóc, bảo vệ, nâng cao sức khỏe nhân dân.

“Bộ Chính trị đang chỉ đạo rất quyết liệt việc triển khai Nghị quyết 57, trong đó yêu cầu các bộ, ngành phải có sản phẩm cụ thể, giải pháp cụ thể và kết quả thực chất. Theo Quyết định 21 của Thủ tướng Chính phủ về các công nghệ chiến lược quốc gia, lĩnh vực y sinh học được xác định là một trong những lĩnh vực trọng điểm do Bộ Y tế chủ trì triển khai”, bà Lan khẳng định về định hướng hành động của ngành.

Hiện thực hóa quyết tâm trên, ngành y tế được giao phát triển các sản phẩm chiến lược thay vì những báo cáo chung chung, bao gồm vaccine thế hệ mới, công nghệ tế bào, tế bào gốc, tế bào miễn dịch, ứng dụng công nghệ in 3D và xu hướng cá thể hóa trong khám chữa bệnh. 

Song song với định hướng công nghệ cao, một trong những nhiệm vụ trọng tâm được tư lệnh ngành đặt ra là phải xây dựng bằng được cơ sở dữ liệu dùng chung theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”. 

Để xóa bỏ tình trạng dữ liệu rời rạc, Bộ Y tế đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng 26 cơ sở dữ liệu chuyên ngành với mục tiêu hoàn thành cơ bản 12 nền tảng cốt lõi trong năm 2025. Đồng thời, hệ thống khoảng 120.000 danh mục mã dùng chung lâm sàng và cận lâm sàng đã được hoàn thiện nhằm chuẩn hóa thông tin, phục vụ kết nối thông suốt toàn hệ thống.

Từ nền tảng hạ tầng này, Bộ trưởng Đào Hồng Lan đề nghị các bệnh viện khi triển khai chuyển đổi số phải bám sát hướng dẫn chung, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và khả năng liên thông dữ liệu. 

Nhìn nhận về các nội dung thảo luận, người đứng đầu ngành y tế đánh giá cao các chuyên đề của hội nghị khi đã bám sát hàng loạt vấn đề gai góc trong thực tiễn như khoa học công nghệ, bảo hiểm y tế, tài chính, thanh tra, phòng chống tham nhũng và quản lý tài sản công. 

Tuy nhiên, bà Lan lưu ý rằng công nghệ chỉ là công cụ, còn vai trò của lãnh đạo bệnh viện mới là yếu tố mang tính quyết định. Nơi nào người đứng đầu có tầm nhìn, có quyết tâm, dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và biết khơi dậy tinh thần sáng tạo của đội ngũ thì nơi đó mới có thể tạo ra những chuyển biến thực chất.

“Bệnh viện thông minh phải giúp giảm thời gian chờ đợi, giảm thủ tục hành chính, giảm sai sót chuyên môn, tối ưu nguồn lực, nâng cao chất lượng điều trị và giảm chi phí, giá thành”, Bộ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh về mục tiêu cốt lõi của việc hiện đại hóa y tế.

Mô hình mẫu về sự bứt phá y tế vùng cao

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai, bà Vũ Thị Hiền Hạnh, cho biết địa phương đang đứng trước những cơ hội phát triển rất lớn nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức sau dấu mốc hợp nhất hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái thành một. 

Nhận thức rõ trách nhiệm đó, tỉnh Lào Cai đã tập trung quyết liệt công tác sắp xếp, kiện toàn hệ thống y tế công lập theo hướng đồng bộ và thống nhất. Đến nay, toàn bộ bộ máy sau hợp nhất đã vận hành ổn định từ tuyến tỉnh đến cơ sở với 32 đơn vị trực thuộc Sở Y tế, bao gồm 8 bệnh viện đa khoa và chuyên khoa, 17 trung tâm y tế khu vực cùng hệ thống 99 trạm y tế xã. 

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh khẳng định địa phương luôn xác định đầu tư cho y tế chính là đầu tư cho tương lai, cho sự phát triển bền vững và hạnh phúc của nhân dân. 

Sự đầu tư bài bản cùng sự đồng hành của Bộ Y tế và các bệnh viện tuyến trung ương đã giúp ngành y tế Lào Cai đạt được những kết quả hết sức tích cực. 

Hiện nay, tỷ lệ bác sĩ trên 10.000 dân của tỉnh đã đạt trên 12,9 cán bộ, trong đó tỷ lệ nhân lực có trình độ thạc sĩ hoặc chuyên khoa một trở lên chiếm trên 50%, đồng thời số giường bệnh trên mười vạn dân đã đạt 43,4 giường, cao hơn bình quân chung của cả nước. 

Lào Cai tự hào là một trong những địa phương đi đầu khi triển khai thành công bệnh án điện tử tại 100% cơ sở khám chữa bệnh. Nhiều kỹ thuật chuyên sâu trước đây vốn chỉ thực hiện được ở tuyến trung ương thì nay đã trở thành kỹ thuật thường quy tại địa phương. 

Tỷ lệ bệnh nhân phải chuyển tuyến của Lào Cai đã giảm mạnh từ mức 5% vào năm 2021 xuống còn hơn 3% vào năm 2025, giúp giảm bớt gánh nặng kinh tế rất lớn cho bà con, nhất là đồng bào các dân tộc vùng cao, vùng biên giới xa xôi khi được thụ hưởng các dịch vụ kỹ thuật cao ngay tại quê hương. 

Để có được sự bứt phá đó, bên cạnh nội lực địa phương, Lào Cai đã phát huy hiệu quả mạng lưới liên kết y tế, điển hình là chương trình hợp tác toàn diện với Bệnh viện Bạch Mai, giúp đào tạo chuyển giao kỹ thuật chuyên sâu cho hàng chục nghìn lượt cán bộ và cứu sống nhiều ca bệnh phức tạp qua hệ thống khám chữa bệnh từ xa.

Đại diện lãnh đạo tỉnh Lào Cai bày tỏ sự trân trọng đối với hội nghị thường niên năm nay, xem đây là cơ hội quý báu để y tế địa phương tiếp thu những kinh nghiệm thực tiễn về quản trị hiện đại, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào y học. 

Thay mặt Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ, PGS Cơ đã đưa ra lời kêu gọi về tinh thần đoàn kết và trách nhiệm hệ thống: 

“Không bệnh viện nào đi một mình trên con đường đổi mới; không Giám đốc nào đơn độc trước những khó khăn; không địa phương nào bị bỏ lại phía sau trong chăm sóc sức khỏe nhân dân”.