1. Dân trí   ›  
  2. Sức khỏe   ›  
  3. Ung thư   ›  
Thứ Hai 18/11/2019 - 20:47

Ung thư phổi - nỗi lo hóa xạ trị và giải pháp

Chia sẻ
Ung thư phổi - nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trong các loại ung thư hiện nay. Việc điều trị ung thư phổi cần điều trị đa mô thức (kết hợp nhiều phương pháp), trong đó có hóa trị, xạ trị.

Tuy nhiên các phương pháp điều trị này thường gây ra nhiều tác dụng phụ cho người bệnh. Vậy làm thế nào để hóa giải được nỗi lo hóa xạ trị cho người bệnh?

Điều trị ung thư phổi

Theo số liệu thống kê mới nhất của GLOBOCAN – một chuyên trang của Cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế IARC, vào năm 2018, toàn thế giới có khoảng 2.093.876 người mắc và khoảng 1.761.007 người tử vong vì bệnh ung thư phổi. Tại Việt Nam, cũng theo thống kê của GLOBOCAN, ước tính có khoảng 23.667 ca mới mắc và 20.710 ca tử vong vì ung thư phổi trong năm vừa qua.

Có nhiều nguyên nhân gây ung thư phổi, tuy nhiên khói thuốc lá được nhấn mạnh như là một trong những nguyên nhân chính, chiếm 90% các tác nhân sinh bệnh. Các triệu chứng, dấu hiệu báo động thường mơ hồ, không đặc hiệu, vì vậy dễ bị bỏ qua ở giai đoạn đầu như đau ngực, ho khan kéo dài, khó thở, ho ra máu, gầy sút cân...

Ung thư phổi - nỗi lo hóa xạ trị và giải pháp - 1

Các phương pháp điều trị bệnh ung thư phổi hiện nay gồm có phẫu thuật, xạ trị, điều trị toàn thân (bao gồm hóa trị độc tế bào, điều trị trúng đích và liệu pháp miễn dịch). Việc điều trị theo phương pháp nào và phối hợp các phương pháp với nhau ra sao để kiểm soát bệnh ung thư sẽ được các chuyên gia hội chẩn thống nhất, dựa trên hướng dẫn thực hành chẩn đoán và điều trị bệnh ung thư của Bộ Y tế, những khuyến nghị của Hội ung thư Hoa Kỳ (NCCN guidelines), châu Âu (ESMO guidelines) hoặc tham khảo thực hành của một số nước châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan...

Ở giai đoạn bệnh còn khu trú tại chỗ (giai đoạn I-IIIa) thì phẫu thuật cắt thùy phổi kèm vét hạch trung thất là phương pháp điều trị chính, được ưu tiên lựa chọn đầu tiên.Điều trị hóa chất hay xạ trị là các phương pháp bổ sung cho phẫu thuật (còn gọi là điều trị bổ trợ) nếu kết quả giải phẫu bệnh sau mổ có di căn hạch trung thất, diện cắt còn tế bào ung thư hoặc bệnh nhân giai đoạn sớm (Ib) nhưng có yếu tố nguy cơ cao tái phát như khối u kém biệt hóa, xâm lấn mạch máu, diện cắt tiếp cận, kích thước u trên 4cm, xâm lấn lá tạng màng phổi và không được vét hạch.

Trường hợp người bệnh có thể trạng kém, không đủ sức khỏe hoặc bệnh lý đi kèm nặng không can thiệp phẫu thuật được, bệnh nhân từ chối mổ có thể áp dụng phương pháp xạ trị đơn thuần ở giai đoạn sớm (Ia).

Phương pháp xạ trị hạt photon năng lượng cao không những cho phép nâng liều điều trị tại u, làm tăng hiệu quả điều trị mà còn giảm thiểu tác dụng phụ lên các mô lành xung quanh.

Ở các giai đoạn muộn hơn, tuy chưa phát hiện di căn xa (giai đoạn III), nhưng nếu đánh giá ban đầu không thể phẫu thuật ngay được do u lan rộng tại vùng (các khối u lan tràn một bên phổi hoặc di căn hạch trung thất, hạch thượng đòn) có thể lựa chọn hóa xạ trị đồng thời triệt căn theo sau điều trị bổ trợ (tùy theo điều kiện của từng trung tâm) hoặc hóa xạ trị tiền phẫu, sau đó đánh giá nếu bệnh có đáp ứng và thể trạng bệnh nhân cho phép có thể tiến hành phẫu thuật cắt thùy phổi kèm vét hạch trung thất và điều trị hóa chất bổ trợ tiếp theo.

Hóa xạ trị là phương pháp điều trị hóa chất kết hợp tia xạ theo một phác đồ chuẩn, trong đó tia xạ có tác dụng chính tiêu diệt tổ chức đích (khối u và hạch) theo trường chiếu đã được lập kế hoạch từ trước. Còn hóa trị có tác dụng làm tăng tính nhạy cảm của tia xạ với tế bào ung thư, giúp tăng hiệu quả điều trị bệnh ung thư so với phương pháp xạ trị đơn thuần.

Tác dụng không mong muốn của hóa xạ trị và giải pháp

Hóa xạ trị trong điều trị ung thư phổi là phương thức điều trị cơ bản, có thể thay thế phẫu thuật hoặc điều trị trước/sau phẫu thuật tùy giai đoạn của bệnh, song đôi khi cũng mang lại nhiều tác dụng phụ không mong muốn. Các độc tính của điều trị hóa xạ trị là sự cộng hợp các tác dụng phụ do cả quá trình điều trị hóa chất và điều trị tia xạ mang lại. Những tác dụng không mong muốn này có thể xảy ra trong hoặc sau vài ngày điều trị (gọi là độc tính cấp) như nôn, buồn nôn, rụng tóc, mệt mỏi, viêm đỏ, phồng rộp, bỏng rát vùng da bị chiếu xạ, tê bì đầu chi, đau nhức xương khớp, trường hợp nặng có thể gặp sốt nhiễm khuẩn do giảm bạch cầu, thiếu máu ở các mức độ... Thông thường độc tính cấp sẽ hồi phục khi kết thúc quá trình điều trị và không để lại di chứng về sau.

Cũng có khi tác dụng phụ xuất hiện muộn sau vài tháng, thậm chí vài năm (gọi là độc tính muộn) như viêm phổi, xơ phổi do teo mô phổi sau xạ trị, suy tim không hồi phục, gây ảnh hưởng nặng nề đến chất lượng sống hoặc nguy hiểm hơn có thể gây tử vong.

Để hạn chế những tác dụng không mong muốn kể trên cần có sự phối hợp chặt chẽ trong công tác quản lý, theo dõi giữa thầy thuốc và người bệnh, người chăm sóc nhằm phát hiện sớm, điều trị kịp thời, giảm thiểu tối đa biến chứng, di chứng của điều trị. Một số biện pháp làm giảm tác dụng phụ của hóa trị như sử dụng các thuốc chống nôn, sử dụng các chế phẩm máu (khi cần), bổ sung chế độ dinh dưỡng cân đối, đầy đủ, khoa học, tránh ăn kiêng, tập thể dục, vận động nhẹ nhàng, dùng kem dưỡng ẩm, tránh tiếp xúc trực tiếp với hóa chất hoặc ánh sáng mặt trời với vùng da bị chiếu xạ.

Ung thư phổi - nỗi lo hóa xạ trị và giải pháp - 2

Hiện nay, với nhiều tiến bộ trong lĩnh vực xạ trị và điều trị hệ thống bệnh ung thư như việc áp dụng các phương pháp xạ trị tiên tiến: xạ trị điều biến liều (IMRT), xạ điều biến liều thể tích (VMAT), xạ phẫu (SRS) cùng với sự ra đời của các thuốc điều trị mới như thuốc kháng tyrosine kinase thế hệ 3 (osimertinib) hay các thuốc miễn dịch (durvalumab, pembrolizumab, atezolizumab) sẽ góp phần cải thiện đáng kể chất lượng điều trị, đồng thời làm giảm thiểu tối đa tác dụng phụ trên cơ quan xung quanh và tổ chức lành của cơ thể.

Trong tương lai phương pháp xạ trị hạt photon năng lượng cao không những cho phép nâng liều điều trị tại u, làm tăng hiệu quả điều trị mà  còn giảm thiểu tác dụng phụ lên các mô lành xung quanh.

Đồng thời quỹ Bảo hiểm y tế Việt Nam đã chi trả một phần hay toàn bộ cho các dịch vụ kỹ thuật cao này. Nên ngày nay tại Bệnh viện K Trung ương, các bệnh nhân ung thư có cơ hội tiếp cận với các phương pháp điều trị tiên tiến, sánh ngang các quốc gia trong khu vực và trên thế giới với một chi phí và giá thành phù hợp. Ngoài ra, các quỹ, hội ủng hộ bệnh nhân ung thư nghèo như quỹ Ngày mai tươi sáng cũng giúp người bệnh trang trải phần nào khó khăn về kinh tế trong điều trị, giúp họ có thêm niềm tin chiến thắng bệnh tật.

Trong năm 2018, Bệnh viện K Trung ương cũng đã thành lập khu xạ trị kỹ thuật cao, hy vọng sẽ đáp ứng đầy đủ nhu cầu của người bệnh trong nước, góp phần nâng cao chất lượng điều trị cho bệnh nhân.

Phòng bệnh

Công tác phòng chống hút thuốc lá và nâng cao nhận thức của cộng đồng về tác hại của khói thuốc lá trở thành chiến lược then chốt trong dự phòng bệnh ung thư phổi. Với sự tăng cường hiểu biết của người dân nhằm phát hiện các dấu hiệu sớm của bệnh như ho, đau ngực dai dẳng kéo dài hoặc gầy sút cân không rõ nguyên nhân, nhất là ở nam giới nghiện hút thuốc, cùng các tiến bộ y học hiện đại hy vọng tương lai gần Việt Nam sẽ có thể khống chế và làm giảm cả tỷ lệ mắc mới cũng như tử vong của căn bệnh này.

BS Hoàng Thu Hằng (Sức khoẻ & Đời sống)

Chia sẻ
In bài viết này

MỚI NHẤT

Phát hiện nguyên nhân chính hình thành ung thư
Phát hiện nguyên nhân chính hình thành ung thư

Viêm mãn tính là nguyên nhân chính dẫn đến sự hình thành các khối u ung thư. Đây là kết luận của các nhà nghiên cứu Mỹ tại Đại học Bắc Carolina.

Thứ năm, 21/11/2019 - 06:34

Ăn gạo lứt muối mè chữa ung thư: Nhận định từ chính cộng đồng thực dưỡng
Ăn gạo lứt muối mè chữa ung thư: Nhận định từ chính cộng đồng thực dưỡng

(Dân trí) - Có một thực tế là những người mắc bệnh nặng như ung thư, suy thận hầu như đều biết đến thực dưỡng thông qua chế độ ăn trường kỳ gạo lứt muối mè 100%. Trong khi đó, những người chủ động tìm đến, có tìm hiểu kỹ về thực dưỡng hầu như rất ít áp dụng cách ăn chỉ có ngũ cốc này hoặc có chăng cũng chỉ áp dụng trong một vài ngày.

Thứ tư, 20/11/2019 - 06:59

Thuốc tránh thai chứa hoạt chất có thể ngăn chặn ung thư
Thuốc tránh thai chứa hoạt chất có thể ngăn chặn ung thư

Trong phòng thí nghiệm, hoạt chất medroxyprogesterone acetate (MPA) trong thuốc tiêm tránh thai thông thường Depo-Provera đã phát huy hiệu quả trong việc ngăn ngừa ung thư cổ tử cung phát triển và làm giảm các tổn thương tiền ung thư ở chuột.

Thứ tư, 20/11/2019 - 03:54

Người phụ nữ bị ung thư mắt, có nguy cơ phải khoét bỏ
Người phụ nữ bị ung thư mắt, có nguy cơ phải khoét bỏ

Người phụ nữ 32 tuổi thường xuyên nhìn thấy những đốm trắng nhấp nháy quanh phòng ngủ rất bất ngờ khi bác sĩ chẩn đoán cô bị u ác tính ở mắt.

Thứ tư, 20/11/2019 - 03:43

Cô giáo ung thư phổi học cách lạc quan bằng thơ
Cô giáo ung thư phổi học cách lạc quan bằng thơ

(Dân trí) - Chuẩn bị chu đáo để ra đi vì bệnh ung thư phổi di căn, chị Nguyễn Thị Hường không nghĩ sau gần 5 năm còn được cùng chồng chờ những giò phong lan nở.

Thứ tư, 20/11/2019 - 08:36

Lời tâm sự của cô giáo 5 năm chiến đấu với bệnh ung thư phổi
Lời tâm sự của cô giáo 5 năm chiến đấu với bệnh ung thư phổi

(Dân trí) - “Con ếch điếc” và vị doanh nhân kinh doanh có lãi sức khỏe của vợ.

Thứ tư, 20/11/2019 - 08:31

Rớt nước mắt với lời nhắn nhủ của cô giáo ung thư phổi giai đoạn cuối, bệnh viện trả về
Rớt nước mắt với lời nhắn nhủ của cô giáo ung thư phổi giai đoạn cuối, bệnh viện trả về

(Dân trí) - “Cho dù ngắn dài, dù có phải dừng bước bất cứ lúc nào em vẫn luôn cảm thấy đủ trọn vẹn. Tóc anh bạc nhiều rồi anh biết không, cố chịu em thêm thật nhiều thời gian nữa, để mình cùng nhau đi thêm nhiều quãng đường nữa anh nhé”, là lời nhắn nhủ của chị Hường với chồng sau gần 5 năm chiến đấu với bệnh ung thư phổi giai đoạn 4, di căn não.

Thứ tư, 20/11/2019 - 06:05

10 dấu hiệu sớm cảnh báo bệnh ung thư ở nam giới
10 dấu hiệu sớm cảnh báo bệnh ung thư ở nam giới

(Dân trí) - Giảm cân nhanh, ho kéo dài, thấy máu trong phân hoặc nước tiểu, nổi hạch ở nách, núm vú tiết dịch bất thường, nổi u cục ở tinh hoàn… đều có thể là dấu hiệu sớm cảnh báo bệnh ung thư nam giới không nên bỏ qua.

Thứ ba, 19/11/2019 - 08:12

Bước tiến trong điều trị ung thư
Bước tiến trong điều trị ung thư

Ung thư từng là nỗi ám ảnh của toàn thể nhân loại. Từ nhiều thế kỷ, ung thư luôn được coi là căn bệnh nan y không thể chữa khỏi. Thế nhưng, với nhiều tiến bộ của nhân loại, trong đó phải kể đến nhiều phát minh đột phá được trao giải Nobel, bệnh ung thư dần dần đã có thể chữa khỏi.

Thứ ba, 19/11/2019 - 07:19

Phương pháp giúp bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối giảm đau hiệu quả
Phương pháp giúp bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối giảm đau hiệu quả

Bác sĩ Trịnh Tú Tâm - Trưởng Đơn vị Điện quang can thiệp và điều trị đau, BV Hữu nghị Việt - Xô cho biết, những người mắc bệnh ung thư đều lo sợ nhất khi nhắc đến cụm từ “giai đoạn cuối”. Thường giai đoạn này, người bệnh xin về ngoại trú và cố gắng vượt qua nỗi đau đớn do ung thư hành hạ bằng những viên thuốc giảm đau....

Thứ ba, 19/11/2019 - 03:08

Những người ho húng hắng, dai dẳng coi chừng mắc bệnh nan y
Những người ho húng hắng, dai dẳng coi chừng mắc bệnh nan y

(Dân trí) - Rất dễ nhầm lẫn với các bệnh về đường hô hấp, ung thư phổi ở giai đoạn khởi phát không có biểu hiện rõ ràng, đến khi “lộ mặt” thì đã nặng. Bác sĩ cảnh báo những người bị ho húng hắng và dai dẳng cần đi tầm soát ung thư phổi để được điều trị sớm.

Thứ ba, 19/11/2019 - 01:14

Uống 1 lít rượu mỗi ngày, người đàn ông phát hoảng vì chiếc cổ kỳ dị
Uống 1 lít rượu mỗi ngày, người đàn ông phát hoảng vì chiếc cổ kỳ dị

(Dân trí) - Các khối u mỡ ngày càng phát triển thành một khối “khổng lồ” vòng quanh cổ khiến gương mặt và cả phần trên của người đàn ông 54 tuổi ở Hà Nội trở nên kỳ dị.

Thứ ba, 19/11/2019 - 05:52

ĐÁNG QUAN TÂM

Dấu hiệu lạ ở bàn tay cảnh báo bệnh ung thư phổi
Dấu hiệu lạ ở bàn tay cảnh báo bệnh ung thư phổi

(Dân trí) - Những đường nét đặc biệt ở lòng bàn tay một người phụ nữ Brazil đã dẫn đến việc phát hiện một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn đó là bệnh ung thư phổi.

Thứ hai, 18/11/2019 - 08:37

Vì không biết khi nào nên tầm soát ung thư, nhiều người mắc bệnh đã quá nặng
Vì không biết khi nào nên tầm soát ung thư, nhiều người mắc bệnh đã quá nặng

Tỷ lệ mắc ung thư hiện có xu hướng tăng nhanh, đặc biệt ở các nước đang phát triển như nước ta nên việc khám tầm soát, phát hiện sớm ung thư ngày càng được quan tâm. Đáng buồn không biết khi nào nên tầm soát ung thư, nhiều người mắc bệnh đã quá nặng.

Thứ hai, 18/11/2019 - 08:37

Bức thư Thủ tướng gửi nữ sinh bị ung thư: "Bác tin rằng cháu sẽ chiến thắng"
Bức thư Thủ tướng gửi nữ sinh bị ung thư: "Bác tin rằng cháu sẽ chiến thắng"

(Dân trí) - Cô gái đầy nghị lực Đặng Trần Thủy Tiên hạnh phúc chia sẻ về lá thư động viên đong đầy tình thương mến của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc. Trong thư, Thủ tướng khẳng định Tiên không hề đơn độc, chúc cô mau chóng khỏe mạnh để tiếp tục học tập và thực hiện ước mơ.

Thứ hai, 18/11/2019 - 09:50

Thủ tướng gửi thư và hoa cho nữ sinh ĐH Ngoại thương bị ung thư vú
Thủ tướng gửi thư và hoa cho nữ sinh ĐH Ngoại thương bị ung thư vú

(Dân trí) - Đặng Trần Thủy Tiên, nữ sinh 19 tuổi tham gia cuộc thi Duyên dáng Ngoại thương đã vô cùng xúc động khi nhận được thư và hoa của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc.

Thứ hai, 18/11/2019 - 09:37

5 người thân chết vì ung thư phổi, người phụ nữ choáng váng phát hiện ung thư dù lối sống lành mạnh
5 người thân chết vì ung thư phổi, người phụ nữ choáng váng phát hiện ung thư dù lối sống lành mạnh

(Dân trí) - Là người có lối sống lành mạnh, chưa bao giờ hút thuốc nhưng vì có 5 người trong gia đình đã mắc ung thư phổi, một người phụ nữ Mỹ đã chủ động đi tầm soát ung thư, và kết quả chỉ ra rằng, cô cũng là nạn nhân của căn bệnh nan y này.

Thứ hai, 18/11/2019 - 05:35

Sự thật về các thực phẩm được quảng cáo có thể chữa ung thư
Sự thật về các thực phẩm được quảng cáo có thể chữa ung thư

Nhiều thực phẩm được xem như “thần dược” tốt cho sức khỏe, giúp tiêu diệt 90% tế bào ung thư, thậm chí có tác dụng gấp 1.000 lần thuốc đặc trị.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 09:38

5 bệnh ung thư âm thầm “ghé thăm” mà bạn không hề biết
5 bệnh ung thư âm thầm “ghé thăm” mà bạn không hề biết

(Dân trí) - Bệnh ung thư có thể chữa khỏi nếu phát hiện sớm nhưng nhiều bệnh ung thư diễn biến rất âm thầm. Nhiều người không thấy dấu hiệu bất thường nhưng vô tình đi khám thì bệnh đã ở giai đoạn muộn.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 02:41

TS Nguyễn Duy Nhứt chia sẻ về GHV KSOL trong hỗ trợ phòng và điều trị ung thư
TS Nguyễn Duy Nhứt chia sẻ về GHV KSOL trong hỗ trợ phòng và điều trị ung thư

(Dân trí) - Với nhiều thành phần hoạt chất vượt trội, phức hệ nano mới sẽ giúp phòng và hỗ trợ điều trị ung thư, nâng cao thể trạng người bệnh.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 11:04

Những thực phẩm bệnh nhân ung thư xương nên kiêng
Những thực phẩm bệnh nhân ung thư xương nên kiêng

(Dân trí) - Ung thư xương được cho là bệnh hiếm gặp trong các loại ung thư thường gặp, nhưng khi đã mắc ảnh hưởng lớn đến sức khỏe. Người bệnh nên kiêng rượu, bia, cà phê, xúc xích, đồ nhiều dầu mỡ, đồ ngọt…

Chủ nhật, 17/11/2019 - 07:23

Chỉ cần ăn 5 loại thực phẩm này đều đặn mỗi sáng, ung thư ruột kết nguy hiểm cũng “lánh xa” bạn
Chỉ cần ăn 5 loại thực phẩm này đều đặn mỗi sáng, ung thư ruột kết nguy hiểm cũng “lánh xa” bạn

Hơn 40% bệnh nhân bị ung thư là do chế độ ăn uống không hợp lý và khoa học, trong số đó có căn bệnh ung thư ruột kết. Theo đó, chỉ cần bổ sung 5 loại thực phẩm này vào bữa sáng thì ung thư ruột kết nguy hiểm cỡ nào cũng phải né xa bạn.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 05:47

Xét nghiệm đột biến gene - thêm cơ hội cho bệnh nhân ung thư
Xét nghiệm đột biến gene - thêm cơ hội cho bệnh nhân ung thư

Việc xét nghiệm đột biến gene giúp định hướng, phát hiện và hỗ trợ điều trị tối ưu cho bệnh nhân mắc ung thư.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 09:25

Bất ngờ với khả năng ngừa ung thư của 1 loại thuốc tránh thai
Bất ngờ với khả năng ngừa ung thư của 1 loại thuốc tránh thai

Một loại thuốc tranh thai rất phổ biến có thể giúp chống lại căn bệnh ung thư phổ biến thứ tư ở nữ giới bằng cách làm cho các tế bào tiền ung thư tự chết đi.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 07:12

Chuyên gia đồng hành
Nhiều người quan tâm