Trong kháng chiến chống Mỹ, Việt Nam chưa có phác đồ điều trị sốt rét bằng Artemisinine

Dân trí GS.TS Lê Ngọc Trọng, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ, Việt Nam chưa từng sử dụng Artemisine trong điều trị sốt rét ác tính. Mãi từ năm 1992 cố Bộ trưởng Bộ Y tế, GS Phạm Song mới quyết định áp dụng phác đồ này trên toàn quốc.
>>Chuyện cần nói rõ về công cuộc chống sốt rét ở miền Bắc nửa thế kỷ trước

 

GS.TS Lê Ngọc Trọng, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định, trong giai đoạn chống Mỹ, Việt Nam chưa sử dụng chiết xuất từ thanh hao hoa vàng để điều trị sốt rét ác tính. Ảnh: H.Hải
GS.TS Lê Ngọc Trọng, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định, trong giai đoạn chống Mỹ, Việt Nam chưa sử dụng chiết xuất từ thanh hao hoa vàng để điều trị sốt rét ác tính. Ảnh: H.Hải

Liên quan đến việc nhà khoa học Trung Quốc Đồ U U được nhận giải Nobel Y học năm 2015 nhờ tìm ra thuốc artemisine chiết xuất từ cây thanh hao hoa vàng để cứu Bộ đội Việt Nam trong giai đoạn Việt Nam kháng chiến chống Mỹ, GS Trọng khẳng định, hoàn toàn không có sự hỗ trợ về loại thuốc Artemisine trong điều trị bệnh nhân sốt rét Việt Nam bởi từ năm 1992, Việt Nam mới chính thức áp dụng phác đồ điều trị sốt rét ác tính bằng loại thuốc này.

“Những năm 80, khi làm giám đốc BV trên Thái Nguyên, có bệnh nhân sốt rét ác tính vào. Anh em trong viện có rỉ tai về loại thuốc của Trung Quốc chữa sốt rét. Thế nhưng thời điểm đó, Việt Nam Chưa có phác đồ sử dụng nên chúng tôi không dùng. Được áp dụng phác đồ điều trị thời điểm đó, người bệnh cũng qua khỏi. Mãi đến năm 1992 Việt Nam mới bắt đầu sử dụng Artemisine trong điều trị sốt rét ác tính. Thuốc này được chiết xuất từ cây thanh hao hoa vàng và có tác dụng rất tốt với sốt rét ác tính, chặn đứng được sự phát triển của bệnh, giảm tỉ lệ tử vong rất nhiều”, GS Trọng nói.

Cũng theo GS Trọng, để tìm ra chiết xuất này từ cây thanh hao hoa vàng, công đầu là của người Trung Quốc. Nhưng thuốc sử dụng tại Việt Nam, là do một nghiên cứu sinh Việt Nam mang cây thanh hao hoa vàng sang Hungari nghiên cứu, phát hiện chiết xuất ra Artemisine và mang về Việt Nam. Viện sốt rét kí sinh trùng côn trùng Việt Nam là nơi đầu tiên bắt đầu thí điểm loại thuốc này.

Đến năm 1992, sau rất nhiều hội thảo khoa học Cố Bộ trưởng Bộ Y tế, GS Phạm Song quyết định cho dùng Artemisine tại Việt Nam từ năm 1992.

Như vậy, trước năm 1992 Việt Nam chưa từng sử dụng Artemisine trong điều trị sốt rét. Vì thế, khó có thể nói nước láng liềng đã viện trợ thuốc này để chữa cho bộ đội Việt Nam.

“Thời đó, tôi chắc chắn nhân dân Việt Nam phải cảm ơn Trung Quốc rất nhiều đã giúp Việt Nam gạo, bi đông đựng nước, quần áo, giày dép... cho bộ đội Việt Nam. Còn Về thuốc Artemisine là chắc chắn không có vì trong kháng chiến chống Mỹ Việt Nam chưa dùng thuốc này”, GS Trọng nói.

Sự nỗ lực của Việt Nam đã giảm tử vong sốt rét

Trong giai đoạn chống Pháp, chống Mỹ, công cuộc phòng chống sốt rét tại Việt Nam hoàn toàn là sự chủ động cùng với sự hỗ trợ của Tổ chức Y tế thế giới và một số tổ chức của Úc, Bỉ... Nhưng quan trọng nhất, công cuộc phòng chống sốt rét đã được Chính phủ Việt Nam quan tâm và triển khai nhiều hoạt động để đẩy lùi sốt rét.

Ngay sau khi hòa bình lặp lại, Chính phủ Việt Nam đã rất quan tâm trong công tác vệ sinh phòng bệnh, trong đó có phòng chống sốt rét. Bộ Y tế thời đó có chủ trương tiêu diệt bệnh sốt rét. Ở miền Bắc cơ bản đã giải quyết được vấn đề sốt rét. Nhưng thời kỳ chống Mỹ, chiến trường miền Nam tình hình sốt rét rất nặng. Bộ đội Việt Nam bị ảnh hưởng do sốt rét rất nhiều. Do sự đi lại giữa miền Nam – Bắc qua dãy núi Trường Sơn (vùng sốt rét) nên bệnh sốt rét lại lan truyền ra phía Bắc.

Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Bộ Y tế rất quan tâm tới việc phòng chống sốt rét cho bộ đội và nhân dân. Cố GS Đặng Văn Ngữ, nguyên là Viện trưởng Viện sốt rét kí sinh trùng, côn trùng Việt Nam cũng đã chủ động xin Chính phủ vào chiến trường để nghiên cứu phòng chống sốt rét. GS Trọng cho biết, thời điểm cố GS Đặng Văn Ngữ vào chiến trường miền Nam là với mục đích nghiên cứu, tìm vắc xin ngừa sốt rét chứ không phải mang loại thuốc nào được viện trợ vào để chữa cho bộ đội bị sốt rét.

Cuối những năm 80, số người chết do sốt rét có 4 chữ số, 4 - 5 nghìn người/năm. Từ những năm đầu thập kỷ 90, theo đề nghị của Bộ Y tế, Chính phủ cho đầu tư chương trình phòng chống sốt rét và sau khi triển khai chương trình này, sốt rét đã giảm hẳn. Theo đó, giai đoạn 1992 - 1995 tỷ lệ tử vong do sốt rét chỉ còn 3 con số (hàng trăm người chết/năm) và giai đoạn năm 1999 tỉ lệ này còn 2 con số (vài chục người chết/năm) và đến năm 2005, số người chết do sốt rét tại Việt Nam chỉ còn 1 con số (1 vài người chết do sốt rét/năm).

Theo GS Trọng, đạt được thành quả này, trước hết là sự nỗ lực của chính Việt Nam, sau khi triển khai chương trình phòng chống sốt rét, sốt rét dần được đẩy lùi. Theo đó, người dân đã được hướng dẫn phòng muỗi anophen đốt truyền, ở những môi trường sinh thái khác nhau thì có cách phòng phù hợp. Người dân được hướng dẫn ngủ màn, màn được nhuộm hóa chất diệt muỗi. Phát quan bụi dậm không cho muỗi trú ẩn. Đặc biệt đồng bào ngủ ở trên rẫy cũng phải ngủ màn. Cả mạng lưới phòng chống sốt rét VN từ Trung ương đến địa phương, y tế cơ sở đã được huy động để công tác phòng sốt rét đến tận xã, bản làng.

Trong quá trình đó nhận được sự giúp đỡ của nhiều tổ chức quốc tế, như WHO, tổ chức của Úc, Bỉ... . Mỗi tổ chức lại giúp một mảng, từ đào tạo cán bộ, thuốc, hóa chất... nhưng chủ yếu vẫn là sự nỗ lực của Việt Nam, Chính phủ quan tâm và đến nay, Việt Nam đã đạt những thành quả to lớn trong công cuộc phòng chống sốt rét.

Trong một bài phỏng vấn đăng tải trên website của tổ chức Y tế Thế giới, GS Chu Nghĩa Thanh, người đã đạt giải thưởng phát minh châu Âu năm 2009 cho loại thuốc phối hợp artemisinin cho biết: Năm 1979, thuốc chống sốt rét từ artemisinin lần đầu tiên được sử dụng trên chiến trường trong chiến tranh Việt-Trung.

Hồng Hải

MỚI NHẤT
Phun thuốc diệt muỗi như tưới cây trên phố
Phun thuốc diệt muỗi như tưới cây trên phố

Nhiều người đi đường bị phun thuốc vào người ho sặc sụa, đồ ăn ở các quán dọc đường cũng bị ảnh hưởng.

Thứ tư, 21/10/2015 - 03:44

Chiến lược khả thi cho việc sử dụng kháng sinh
Chiến lược khả thi cho việc sử dụng kháng sinh

Tổ chức Y tế Thế giới gần đây tiếp tục nhấn mạnh đến sự nguy hại của tình trạng đề kháng kháng sinh (ĐKKS) đối với các vi khuẩn đường hô hấp thường gặp và ngày càng gia tăng đột biến.

Thứ tư, 21/10/2015 - 03:04

Bùng phát dịch lợn tai xanh
Bùng phát dịch lợn tai xanh

(Dân trí) - Đến ngày 20/10, gần 200 con lợn nhiễm bệnh đã bị tiêu hủy. Vùng bị dịch đã được khoanh vùng, cấm mua bán, vận chuyển để tránh lây lan dịch lợn tai xanh sang các địa bàn lân cận.

Thứ tư, 21/10/2015 - 02:20

Những điều cần chuẩn bị khi đi mát-xa thư giãn
Những điều cần chuẩn bị khi đi mát-xa thư giãn

Lần đầu bạn tìm đến một chuyên gia mát-xa để thư giãn, trị liệu, bạn có thể không chắc chắn mình nắm rõ về toàn bộ quy trình. Cần phải chuẩn bị rất nhiều trước khi mát-xa – cũng giống như việc bạn đã sẵn sàng để đi đến phòng tập thể dục và luyện tập thường xuyên.

Thứ ba, 20/10/2015 - 08:35

Gel bôi trơn: Chống “khô hạn” coi chừng vô sinh
Gel bôi trơn: Chống “khô hạn” coi chừng vô sinh

Gel bôi trơn được coi là giải pháp hữu hiệu để tăng hưng phấn trong trường hợp vùng kín bị “khô hạn” quá mức. Nhưng nếu lạm dụng sẽ không chỉ gây hại cho tinh binh mà còn ảnh hưởng đến khu vực nhạy cảm của người phụ nữ.

Thứ ba, 20/10/2015 - 04:30

Sau tiêm vắc xin vài phút, bé 3 tháng tuổi tử vong
Sau tiêm vắc xin vài phút, bé 3 tháng tuổi tử vong

(Dân trí) - Sau khi tiêm vắc xin 5 trong 1 được vài phút, cháu bé 3 tháng tuổi yếu dần rồi tử vong ngay sau đó.

Thứ ba, 20/10/2015 - 03:37

Vụ BV Mắt Trung ương thiếu vật tư: Cam kết thực hiện mổ phiên cho bệnh nhân
Vụ BV Mắt Trung ương thiếu vật tư: Cam kết thực hiện mổ phiên cho bệnh nhân

(Dân trí) - Ngày 20/10, PGS.TS Trần An, Phó giám đốc Phụ trách BV Mắt Trung ương khẳng định, dù xảy ra sự cố thiếu vật tư tiêu hao thời gian qua nhưng qua khắc phục, mọi hoạt động của BV vẫn diễn ra bình thường. Trong ngày 19/10 BV đã thực hiện 107 ca phẫu thuật.

Thứ ba, 20/10/2015 - 03:09

Đà Nẵng: Sốt xuất huyết tăng nhanh, diễn biến phức tạp
Đà Nẵng: Sốt xuất huyết tăng nhanh, diễn biến phức tạp

(Dân trí) - Sáng 20/10, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Đặng Việt Dũng đã chủ trì cuộc họp giao ban phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn TP Đà Nẵng.

Thứ ba, 20/10/2015 - 01:21

"Bệnh viện công không nên coi người bệnh là khách hàng!"
"Bệnh viện công không nên coi người bệnh là khách hàng!"

(Dân trí) - Sở Y tế tỉnh Bạc Liêu vừa triển khai thực hiện “Đổi mới phong cách, thái độ phục vụ của cán bộ y tế hướng tới sự hài lòng của người bệnh”. Tuy nhiên, việc coi người bệnh là “khách hàng” nhận được nhiều ý kiến trái chiều của một số lãnh đạo bệnh viện.

Thứ ba, 20/10/2015 - 12:35

Có nên ăn nhiều cà rốt cho sáng mắt?
Có nên ăn nhiều cà rốt cho sáng mắt?

Thời gian gần đây, tôi có cảm giác mắt mờ, không nhìn rõ như trước. Tôi nghe nói ăn nhiều cà rốt sẽ giúp sáng mắt. Điều này có đúng không? Con gái tôi mắt bị loạn thị có nên ăn nhiều cà rốt không? Nếu ăn thì nên ăn với số lượng như thế nào? Mong chuyên mục tư vấn giúp

Thứ ba, 20/10/2015 - 11:34

Ung thư không phải dấu chấm hết
Ung thư không phải dấu chấm hết

(Dân trí) - Người không biết bơi rất sợ xuống nước. Người sợ bóng tối không bao giờ dám đặt chân tới những chốn âm u…. Và người mang bệnh tật, nhất là bệnh nhân ung thư bao giờ cũng ám ảnh bởi “dấu chấm hết” của cuộc đời.

Thứ ba, 20/10/2015 - 11:04

Bộ trưởng Cao Đức Phát: Chất cấm trong chăn nuôi tác hại không thua kém ma túy
Bộ trưởng Cao Đức Phát: Chất cấm trong chăn nuôi tác hại không thua kém ma túy

Mục tiêu của đợt cao điểm an toàn vệ sinh thực phẩm trong nông nghiệp từ nay đến 2/2016 là giải quyết tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi.

Thứ ba, 20/10/2015 - 11:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Sản phụ 14 tuổi, mổ bắt con hai lần
Sản phụ 14 tuổi, mổ bắt con hai lần

Dạy trẻ biết ngừa thai tốt hơn là đi giải quyết… hậu sự.

Thứ ba, 20/10/2015 - 07:28

Mẹ bầu có biết khi nào cơ thể thiếu chất?
Mẹ bầu có biết khi nào cơ thể thiếu chất?

Không chỉ biết cần phải bổ sung dưỡng chất gì trong 40 tuần thai, mà quan trọng hơn, các mẹ cần biết lượng chất như thế nào là đúng và đủ để duy trì sức khỏe cũng như hỗ trợ con phát triển toàn diện.

Thứ ba, 20/10/2015 - 06:39

Tính đúng, tính đủ giá viện phí để xoá... bao cấp ngược!
Tính đúng, tính đủ giá viện phí để xoá... bao cấp ngược!

(Dân trí) - Theo lộ trình, đến năm 2020 viện phí sẽ được tính đúng, tỉnh đủ trên cả 7 yếu tố cấu thành giá dịch vụ khám chữa bệnh. Kế hoạch trên sẽ xóa tình trạng bao cấp ngược, cải cách tài chính công, xã hội hóa lĩnh vực y tế.

Thứ ba, 20/10/2015 - 06:22

Một bệnh nhi đang hôn mê sau ngày mổ ruột thừa
Một bệnh nhi đang hôn mê sau ngày mổ ruột thừa

(Dân trí) - Được chẩn đoán viêm phúc mạc ruột thừa và tiến hành phẫu thuật nhưng sau 20 ngày, bệnh nhi Lê Hải Tiến (4 tuổi, ngụ Vĩnh Hòa, Ba Tri, Bến Tre) vẫn còn hôn mê.

Thứ ba, 20/10/2015 - 05:20

Hồi sức lưu động cứu bé gái 3 tháng tuổi bị sốc thuốc tại Ninh Bình
Hồi sức lưu động cứu bé gái 3 tháng tuổi bị sốc thuốc tại Ninh Bình

(Dân trí) - Nhận được tin khẩn cấp từ BV Sản Nhi Ninh Bình về trường hợp bé gái 3 tháng tuổi tím tái, trụy mạch vì sốc thuốc, bác sĩ BV Nhi Trung ương đã tiến hành hội chẩn trực tiếp qua điện thoại. Cùng lúc, một kíp bác sĩ cũng di chuyển từ Hà Nội đến Ninh Bình để hỗ trợ cấp cứu.

Thứ ba, 20/10/2015 - 05:16

Những hệ luỵ từ việc gần 60% gia đình Việt dùng rượu bia thường xuyên
Những hệ luỵ từ việc gần 60% gia đình Việt dùng rượu bia thường xuyên

(Dân trí) - Với con số 57,72% gia đình Việt Nam thường dùng rượu bia, tỷ lệ tiêu thụ bia rượu tại Việt Nam ngày càng tăng lên. Nếu như năm 2005 mức tiêu thụ cồn bình quân đầu người của người trưởng thành Việt Nam ở mức 3,8 lít/người thì con số này tăng lên gần gấp đôi, 6,6 lít/người chỉ năm sau.

Thứ ba, 20/10/2015 - 04:11

Vụ BV Mắt Trung ương phải hoãn mổ vì thiếu vật tư: Nhờ các bệnh viện Mắt khác hỗ trợ
Vụ BV Mắt Trung ương phải hoãn mổ vì thiếu vật tư: Nhờ các bệnh viện Mắt khác hỗ trợ

(Dân trí) - Trước phản ánh của người bệnh về việc BV Mắt Trung ương phải hoãn mổ nhiều ca vì hết vật tư, ngày 19/10 Bộ Y tế đã có buổi làm việc với BV để tìm phương án giải quyết. Theo lãnh đạo Bộ Y tế, dù có bất cứ lý do gì cũng không thể để gián đoạn việc điều trị cho người bệnh.

Thứ hai, 19/10/2015 - 06:36

Vụ hàng trăm người ngộ độc tại Quảng Bình: Phát hiện khuẩn độc trong bánh mỳ
Vụ hàng trăm người ngộ độc tại Quảng Bình: Phát hiện khuẩn độc trong bánh mỳ

(Dân trí) - Ngày 19/10, ông Nguyễn Quốc Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) Quảng Bình cho biết, theo kết quả từ các mẫu bệnh phẩm của Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Quảng Bình, 4/9 mẫu bệnh phẩm phát hiện thấy trực khuẩn Salmonella gây bệnh đường ruột.

Thứ hai, 19/10/2015 - 05:13

Não điều chỉnh sự cực khoái như thế nào?
Não điều chỉnh sự cực khoái như thế nào?

Ở bộ não có một "trung tâm vui sướng" báo cho chúng ta biết về những cảm xúc vui sướng cũng như khả năng lập lại niềm vui đó.

Thứ hai, 19/10/2015 - 04:30

Phá thai tăng trong giới trẻ - Bài 1: Những lý do bỏ con...
Phá thai tăng trong giới trẻ - Bài 1: Những lý do bỏ con...

Một giờ trong phòng tư vấn kế hoạch hóa gia đình, chúng tôi đã ghi nhận được có muôn vànlý do để phá thai.

Thứ hai, 19/10/2015 - 03:40

Ba anh em nhập viện cấp cứu vì ăn trứng cóc
Ba anh em nhập viện cấp cứu vì ăn trứng cóc

(Dân trí) - Ngày 19/10, nguồn tin từ Bệnh viện Nhi Đồng TP Cần Thơ cho biết, Bệnh viện này vừa cấp cứu kịp thời cứu sống 3 cháu bé trong một gia đình bị ngộ độc do ăn thịt cóc.

Thứ hai, 19/10/2015 - 03:08

"Núi đôi" teo dần vì chị em ham hố mặc áo lót nâng ngực
"Núi đôi" teo dần vì chị em ham hố mặc áo lót nâng ngực

Mặc áo lót nâng ngực tưởng chừng là vô hại nhưng lại gây nên nhiều nguy cơ về sức khỏe, thậm chí là thủ phạm khiến cho "núi đôi" của chị em càng ngày càng xấu đi.

Thứ hai, 19/10/2015 - 03:06