1. Dân trí   ›  
  2. Sức khỏe   ›  
Thứ Tư 03/08/2016 - 14:15

Quốc gia ung thư: Viễn cảnh hay thực tại gần kề?

Chia sẻ
Phiên họp thường kỳ tháng 7 của chính phủ đã kết thúc với một trong những điểm nhấn là việc công bố những sai phạm về môi trường trong xử lý chôn lấp chất thải rắn độc hại, và chắc chắn những cá nhân, tổ chức đứng sau vụ việc này sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và người dân.

Chúng ta đã được nghe nói đến những ngôi làng ung thư, nơi có hàng loạt ca bệnh ung thư được phát hiện gần kề nhau, gây ra nỗi ám ảnh cho người dân. Nhưng ít ai đã từng nghe nói đến khái niệm có quy mô lớn hơn nhiều, đó là “Quốc gia Ung thư – Cancer Country”.

“Nếu không thay đổi, rất có thể đất nước tôi sẽ sớm trở thành một Quốc gia Ung thư”
Nếu không thay đổi, rất có thể đất nước tôi sẽ sớm trở thành một Quốc gia Ung thư”

Lần đầu tiên tôi nghĩ đến khái niệm này đó là lúc tôi nói chuyện với cậu bạn người nước Gabon cùng lớp nghiên cứu sinh với tôi. Khi đó, chúng tôi học tập trung với nhau để cùng tập luyện thuyết trình luận án trong nhiều ngày.

Phòng tôi ở có bốn người đến từ các nước khác nhau, trong đó hai người còn lại từ Pháp và Tây Ban Nha. Vì yêu cầu của khóa học nên chúng tôi buộc phải tập luyện với nhau trong nội bộ phòng để giúp tăng thêm tự tin trước khi thuyết trình chính thức. Nhờ đó, tôi được biết đến đề tài nghiên cứu của anh bạn người Gabon này.

Nước Cộng Hòa Gabon (Ga-bông) nằm ở Trung Phi, trước đây từng là thuộc địa của Pháp. Nhờ có nhiều tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt là các mỏ quặng, đất nước này được coi là một trong những quốc gia thịnh vượng tại châu Phi, với sự hiện diện của nhiều nhà máy công nghiệp của Pháp. Sự phát triển này xuất phát từ lợi ích khai thác tài nguyên thiên nhiên phong phú ở Gabon với mức chi phí nhân lực thấp, dẫn đến việc thu hút đầu tư của các công ty tại Pháp. Mặc dù đã dành được độc lập năm 1960, nhưng nền kinh tế của Gabon vẫn phụ thuộc nhiều vào “nước mẹ” Pháp. Và cái giá phải trả của đất nước này là môi trường và sức khỏe con người.

Nghiên cứu của cậu bạn tôi liên quan đến việc chứng minh sự tồn tại của một nhà máy khai thác quặng là nguyên nhân gây ra ung thư hàng loạt cho một ngôi làng cách đó chừng 5km. Mặc dù không bị ảnh hưởng nhiều bởi khí thải, song nguồn nước dẫn đến ngôi làng đã bị nhiễm độc khá nặng do các chất thải của quá trình khai thác quặng.

Với hy vọng đòi lại công bằng cho người dân nơi đây, cậu bạn Gabon đã quyết định liều lĩnh đi lấy mẫu ở các nguồn nước thải từ nhà máy, nguồn nước sinh hoạt của người dân, rồi đem về phòng thí nghiệm phân tích thành phần, qua đó chứng minh các độc chất vượt ngưỡng gây bệnh lý cho người dân.

Nhận xét về tính nguy hiểm của đề tài này, cậu ấy nói: “Đã nhiều lần tôi bị đe dọa tính mạng bởi chính công ty kia, nhưng sau khi có sự hỗ trợ từ chính quyền và bạn bè, tôi đều thoát được và hiện giờ đang có nhiều bằng chứng trong tay để buộc tội công ty đó, đòi lại công bằng cho ngôi làng”.

Tôi nghe xong liền hỏi: “Đâu là động lực khiến anh quyết định thực hiện đề tài nguy hiểm này?” Lúc đó, anh ta trả lời: “Nếu như tôi không làm thì một ngày không xa, đất nước tôi sẽ phải trả giá cho sự thịnh vượng trước mắt và biến thành một Quốc gia Ung thư”.

Quốc gia ung thư: Viễn cảnh hay thực tại gần kề? - 2

Năm 2012, một thống kê toàn cầu về tình trạng ung thư trên thế giới được thiết lập, trong đó Đan Mạch đứng đầu danh sách các Quốc gia Ung thư, tiếp đó là các quốc gia phát triển khác. Đáng ngạc nhiên là các quốc gia châu Phi chỉ nằm ở cuối danh sách và không có đầy đủ dữ liệu về tỷ lệ lưu hành ung thư trong cộng đồng. Nếu chỉ nhìn vào danh sách này, chúng ta sẽ vội vàng kết luận: ung thư chỉ là vấn đề của các quốc gia phát triển. Không phải như vậy.

Những báo cáo gần đây nhất cho thấy các quốc gia châu Phi đang phải đối mặt với sự gia tăng các căn bệnh ung thư và đang dần “bắt kịp” con số so với các quốc gia phát triển.

Một thống kê năm 2008 cho thấy mặc dù số ca ung thư của châu Phi thấp hơn so với Mỹ, nhưng tỷ lệ tử vong cao hơn rất nhiều, thậm chí có những nhóm ung thư, con số tử vong tuyệt đối cao hơn so với Mỹ.

Nguyên nhân được đề cập đến trong các báo cáo bao gồm: 1.Sự phát triển dần về khả năng chẩn đoán chính là lý do khiến cho hàng loạt các ca bệnh ung thư được khẳng định, qua đó gia tăng nhanh chóng tỷ lệ này. 2. Người bệnh thường đến ở giai đoạn muộn. 3. Biến đổi môi trường do hoạt động đầu tư và khai thác gây ra những hậu quả về sức khỏe. 4. Sự thay đổi và du nhập các lối sống không lành mạnh đi cùng với sự phát triển kinh tế.

Tất cả những điểm trên cho thấy, sự phát triển nóng cho phép đầu tư công nghiệp cũng như khai thác môi trường cần phải được tính toán kỹ lưỡng về hậu quả để lại cho sức khỏe và giống nòi. Nhìn vào các quốc gia Châu Phi chúng ta hiểu được rằng họ không có lựa chọn nào khác để thay đổi tình trạng kinh tế, do vậy họ phải lựa chọn việc đánh đổi sức khỏe, tính mạng và giống nòi để có được sự thịnh vượng. Nhưng điều bất cập này đang dần được các nhà khoa học đưa ra ánh sáng.

Bài học từ Châu Phi cho chúng ta một lời khuyên: Nếu không siết chặt các biện pháp bảo vệ môi trường sống thì một ngày không xa, chúng ta sẽ trở thành một Quốc gia Ung thư.

Theo Ts.Bs.Lê Tuấn Thành

Sức khoẻ & Đời sống

Chia sẻ
In bài viết này

MỚI NHẤT

Nguy hiểm chực chờ khi “hâm mộ” thực phẩm chức năng
Nguy hiểm chực chờ khi “hâm mộ” thực phẩm chức năng

(Dân trí) - Hàng triệu người đang sử dụng các loại chế phẩm chức năng để có được bộ xương vững chắc, làn da mịn màng, hay mai tóc bóng mượt... Nhưng nếu là “fan cuồng” của chúng, bạn cần cảnh giác với một số thành phần tưởng tốt nhưng lại gây hại cho sức khỏe.

Thứ năm, 04/08/2016 - 09:08

Bé sơ sinh gãy chân khi vừa chào đời: Việc vẫn gặp?
Bé sơ sinh gãy chân khi vừa chào đời: Việc vẫn gặp?

Vào trưa ngày 30/7, sản phụ Nguyễn Thị Hồng (42 tuổi) chuyển dạ nên đã đến Bệnh viện Đa khoa Nhật Tân, TP Châu Đốc (An Giang).

Thứ năm, 04/08/2016 - 08:30

5 sản phẩm không tốt như bạn nghĩ
5 sản phẩm không tốt như bạn nghĩ

(Dân trí) - Có những sản phẩm chúng ta tin tưởng rằng chúng hữu ích và tốt cho sức khoẻ. Nhưng thực tế lại không phải vậy.

Thứ năm, 04/08/2016 - 07:22

Chủng Zika tại Việt Nam ít gây hội chứng đầu nhỏ
Chủng Zika tại Việt Nam ít gây hội chứng đầu nhỏ

(Dân trí) - Trước sự hoang mang, lo lắng của người dân khi Việt Nam xuất hiện ca nhiễm vi rút Zika thứ 3 tại tỉnh Phú Yên, Bộ Y tế cho biết chủng Zika tại Việt Nam ít gây hội chứng đầu nhỏ, không dễ lây lan như chủng gây bệnh ở Nam Mỹ.

Thứ năm, 04/08/2016 - 06:23

Làn sóng bác sĩ bỏ bệnh viện công, chớ để góp gió thành bão
Làn sóng bác sĩ bỏ bệnh viện công, chớ để góp gió thành bão

Liên tục trong thời gian gần đây, tại một số bệnh viện tuyến trung ương, tuyến tỉnh đang có một “làn sóng” xin nghỉ việc của các bác sĩ, thậm chí có cả bác sĩ trưởng khoa và phó khoa. Lý do đơn giản là thu nhập thấp, không được đãi ngộ tương xứng, áp lực công việc quá lớn…nên ra bệnh viện tư làm có thu nhập cao hơn nhiều so với bệnh viện công.

Thứ năm, 04/08/2016 - 04:39

Bộ Y tế được cấp phép hoạt động ngân hàng mô
Bộ Y tế được cấp phép hoạt động ngân hàng mô

(Dân trí) - Theo quy định mới tại Nghị định sửa đổi, bổ sung về tổ chức hoạt động của ngân hàng mô và Trung tâm điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người mà Chính phủ vừa ban hành, ngân hàng mô chỉ được phép hoạt động khi có giấy phép, do Bộ Y tế cấp.

Thứ năm, 04/08/2016 - 04:17

Bộ Y tế yêu cầu làm rõ vụ “núi” rác thải y tế chình ình giữa làng
Bộ Y tế yêu cầu làm rõ vụ “núi” rác thải y tế chình ình giữa làng

(Dân trí) - Trước sự việc báo chí phản ánh, rác thải y tế được tập kết về xã Văn Môn, huyện Yên Phong, Bắc Ninh để tái chế gây ô nhiễm, gây bệnh ung thư cho người dân, Bộ Y tế đã yêu cầu Sở Y tế Bắc Ninh làm rõ thông tin này.

Thứ tư, 03/08/2016 - 11:15

Bé trai 10 tuổi vỡ hộp sọ vì cành cây rơi trúng đầu
Bé trai 10 tuổi vỡ hộp sọ vì cành cây rơi trúng đầu

(Dân trí) - Đang đi trên đường, cậu bé 10 tuổi bị cành cây rơi trúng đầu bất tỉnh. Tại bệnh viện Nhi Đồng 2, bác sĩ xác định bệnh nhi hôn mê vì vỡ hộp sọ, cuộc phẫu thuật khẩn đã cứu cháu bé thoát khỏi lưỡi hái tử thần.

Thứ tư, 03/08/2016 - 08:47

Nguy cơ ung thư máu vì béo phì
Nguy cơ ung thư máu vì béo phì

(Dân trí) - Béo phì ảnh hưởng đến nhiều cơ chế bên trong cơ thể tới mức có thể dẫn đến tăng nguy cơ của nhiều loại ung thư, trong đó có ung thư máu.

Thứ tư, 03/08/2016 - 05:39

Thuốc lá huỷ hoại cơ thể từ đầu đến chân như thế nào?
Thuốc lá huỷ hoại cơ thể từ đầu đến chân như thế nào?

(Dân trí) - Dù bạn hút nhiều hay ít thì thuốc lá luôn nguy hiểm cho sức khỏe và ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể.

Thứ tư, 03/08/2016 - 04:03

Nguy cơ dịch bệnh từ việc nhập trâu bò sống về giết mổ
Nguy cơ dịch bệnh từ việc nhập trâu bò sống về giết mổ

(Dân trí) - “Nhập hàng nghìn con trâu, bò sống về giết mổ như Việt Nam là rất hiếm” là ý kiến của ông Lê Bá Lịch – chuyên gia nông nghiệp cao cấp, Chủ tịch Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi Việt Nam khi nói về những hạn chế, yếu kém của ngành chăn nuôi nước ta trong thời gian vừa qua.

Thứ tư, 03/08/2016 - 03:08

Hà Nội: Bắt giữ 25 thùng chân giò lợn bốc mùi
Hà Nội: Bắt giữ 25 thùng chân giò lợn bốc mùi

(Dân trí) - Tổ công tác thuộc đội CSGT số 14 (Phòng PC67 - Công an TP Hà Nội) vừa bắt giữ xe ô tô chở 25 thùng carton bên trong chứa chân giò lợn đang bốc mùi khó chịu và đã bàn giao cho đội Cảnh sát môi trường quận Hoàng Mai để tiếp tục xử lý.

Thứ tư, 03/08/2016 - 02:34

ĐÁNG QUAN TÂM

Ca dương tính với vi rút Zika đầu tiên ở Phú Yên
Ca dương tính với vi rút Zika đầu tiên ở Phú Yên

(Dân trí) - Kết quả của Viện Pasteur Nha Trang kết luận mẫu máu của bệnh nhân Dương Đình Tình (27 tuổi, trú ở thôn Tân Hội, huyện miền núi Sơn Hòa, Phú Yên) dương tính với vi rút Zika.

Thứ tư, 03/08/2016 - 02:03

Chất tạo nạc Salbultamol trong chăn nuôi giảm mạnh
Chất tạo nạc Salbultamol trong chăn nuôi giảm mạnh

(Dân trí) - Nếu tháng 1/2016 theo giám sát sử dụng Salbultamol trên cả nước có 9,8% các mẫu phát hiện chất cấm này trong sản phẩm chăn nuôi thì đến tháng 6, số liệu Bộ NN&PTNT chỉ ra chỉ còn tỷ lệ 0,2%.

Thứ tư, 03/08/2016 - 01:13

5 động tác “đánh tan” mỡ bụng dưới
5 động tác “đánh tan” mỡ bụng dưới

(Dân trí) - Mỡ bụng dưới là nơi khó giảm nhất trên toàn cơ thể, vì đây là khu vực tập trung nhiều mô mỡ cứng. Đó là nỗi “ám ảnh” của những nhân viên văn phòng thường xuyên phải ngồi nhiều.

Thứ tư, 03/08/2016 - 01:06

Nhân viên y tế hiến máu 4 đơn vị máu cứu sống sản phụ
Nhân viên y tế hiến máu 4 đơn vị máu cứu sống sản phụ

(Dân trí) - Sáng nay 3/8, bác sỹ Phan Hữu Chính, Phó Giám đốc bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa, cho biết, các nhân viên của bệnh viện vừa hiến máu cứu sống một sản phụ do mất hơn 2 lít máu.

Thứ tư, 03/08/2016 - 09:44

Trung Quốc chính thức tiêm vắc xin phòng bệnh tay chân miệng cho trẻ
Trung Quốc chính thức tiêm vắc xin phòng bệnh tay chân miệng cho trẻ

(Dân trí) - Sau hơn 3 năm thử nghiệm lâm sàng, vắc xin đầu tiên trên thế giới phòng bệnh tay chân miệng do chủng vi rút EV71 đã được chính thức lưu hành tại Bắc Kinh (Trung Quốc).

Thứ tư, 03/08/2016 - 09:11

Siêu thực phẩm yến mạch
Siêu thực phẩm yến mạch

(Dân trí) - Yến mạch là một loại ngũ cốc rất có lợi cho sức khỏe con người, đặc biệt là yến mạch nguyên cám. Được trồng nhiều ở các nước ôn đới như Úc, Canada...

Thứ tư, 03/08/2016 - 08:12

Vụ cắt tử cung, khâu cắt cả niệu quản: Trách nhiệm thuộc về cá nhân?
Vụ cắt tử cung, khâu cắt cả niệu quản: Trách nhiệm thuộc về cá nhân?

(Dân trí) - Liên quan đến vụ phẫu thuật cắt tử cung, khâu cắt toàn bộ niệu quản, Giám đốc bệnh viện này cho biết trách nhiệm thuộc về cá nhân gây ra hậu quả.

Thứ tư, 03/08/2016 - 06:56

Vụ hai bé song sinh dính mông: Chất lượng cuộc sống sau phẫu thuật sẽ không tốt
Vụ hai bé song sinh dính mông: Chất lượng cuộc sống sau phẫu thuật sẽ không tốt

Do hai bé dính liền mông, phần xương cùn cụt lại có chung màng bao. Vì vậy, khả năng sau khi tách dính, hai bé sẽ không tự chủ được vấn đề tiêu tiểu trong tương lai. Thông tin từ BS Phạm Ngọc Thạch - Phó Giám đốc BV Nhi đồng 2 chiều 2/8 cho biết.

Thứ tư, 03/08/2016 - 06:18

Lào Cai: Đã có 2 trường hợp tử vong do viêm não Nhật Bản
Lào Cai: Đã có 2 trường hợp tử vong do viêm não Nhật Bản

(Dân trí) - Một ổ dịch viêm não Nhật Bản đã được ghi nhận tại Lào Cai trong tháng 7 vừa qua với 2 trường hợp nhiễm bệnh. Như vậy, từ đầu năm đến nay, địa phương này đã có 39 ca mắc viêm não Nhật Bản, trong đó 2 trường hợp tử vong.

Thứ tư, 03/08/2016 - 05:43

3 lưu ý quan trọng trong việc chăm sóc răng miệng ở người cao tuổi
3 lưu ý quan trọng trong việc chăm sóc răng miệng ở người cao tuổi

Những tổn thương ở khoang miệng không chỉ cản trở quá trình tiêu hóa thức ăn mà còn ảnh hưởng tới sức đề kháng, tinh thần cũng như chất lượng cuộc sống của người cao tuổi.

Thứ tư, 03/08/2016 - 05:13

Nữ quân nhân vừa được ghép thận nguyện hiến xác cho y học
Nữ quân nhân vừa được ghép thận nguyện hiến xác cho y học

(Dân trí) - Chia sẻ với Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến khi bà đến thăm, chị T.T.H - nữ quân nhân là 1 trong 3 bệnh nhân vừa được ghép thận từ nguồn tạng hiến người chết não cho biết, sau này khi chết đi, chị sẽ hiến tạng, hiến xác cho y học.

Thứ tư, 03/08/2016 - 04:33

Chấn chỉnh an toàn thực phẩm ở khu du lịch
Chấn chỉnh an toàn thực phẩm ở khu du lịch

(Dân trí) - Trước thực trạng xảy ra trong thời gian vừa qua, ở một số địa phương đã xảy ra tình trạng khách hàng ngộ độc thực phẩm khi ăn tại nhà hàng, khác sạn, đặc biệt là tại các địa phương thu hút nhiều khách du lịch, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương chấn chỉnh tình trạng an toàn thực phẩm.

Thứ ba, 02/08/2016 - 11:45