Những xét nghiệm buộc phải làm nhiều lần

Dân trí Liên thông kết quả xét nghiệm là hợp lý, hợp tình nhưng cùng với đó, quyền chỉ định xét nghiệm vẫn là của bác sĩ nếu thấy cần thiết. Vậy khi nào người bệnh sẽ phải thực hiện nhiều xét nghiệm "giống nhau"?
>>Tiết kiệm trên 200 tỷ mỗi năm nếu liên thông kết quả xét nghiệm

Những xét nghiệm buộc phải làm nhiều lần - 1

1. Cần “kiểm tra” kết quả xét nghiệm của tuyến dưới

Bệnh viện tuyến sau, thường là tuyến cao hơn và là nơi trực tiếp điều trị bệnh nhân, do đó họ có “quyền” chưa tin cậy xét nghiệm của tuyến trước hoặc nghi ngờ kỹ thuật xét nghiệm của tuyến trước chưa đảm bảo. Ví dụ với xét nghiệm đường glucose máu, cùng một mẫu máu, nhưng tùy theo cách lấy máu, phương tiện, kỹ thuật xét nghiệm sẽ có thể có các kết quả khác nhau.

Sau khi khám lâm sàng, thầy thuốc gần như bắt buộc phải nhờ đến các xét nghiệm, thủ thuật cận lâm sàng hỗ trợ để xác định căn bệnh, đánh giá mức độ cũng như tiên lượng bệnh.

Có rất nhiều xét nghiệm trong y khoa, chúng được chia làm hai nhóm: (1) xét nghiệm để chẩn đoán gồm chẩn đoán định hướng, chẩn đoán xác định (xét nghiệm vàng), chẩn đoán phân biệt và (2) xét nghiệm để theo dõi gồm theo dõi diễn tiến bệnh, hiệu quả điều trị, biến chứng.

Hiện nay, hệ thống kiểm chuẩn của chúng ta chưa đánh giá, phân loại các phòng xét nghiệm bệnh viện theo loại A, B, C, D như ở nước ngoài. Cả nước mới có khoảng 50 phòng xét nghiệm áp dụng tiêu chuẩn ISO 15189. Còn máy móc, hóa chất xét nghiệm của các bệnh viện đầu tư khác nhau, trình độ nhân lực chệnh lệch do đó kết quả xét nghệm sẽ có thể khác nhau.

Theo luật y tế, bác sĩ điều trị phải chịu trách nhiệm trước bệnh nhân. Do đó, các đa số bệnh viện khi tiếp nhận bệnh chuyển đến thường phải làm lại xét nghiệm để có “bằng chứng” trong hồ sơ điều trị, đặc biệt với các bệnh nặng chuyển tuyến. Ví dụ, nếu bác sĩ căn cứ vào kết quả xét nghiệm của bệnh viện khác, không xét nghiệm kiểm tra lại mà mổ luôn, không may người bệnh có vấn đề gì thì ai, đơn vị nào chịu trách nhiệm?

Có thể thấy điều này qua trả lời của lãnh đạo các bệnh viện trên các phương tiện truyền thông. Cụ thể, theo ông Trịnh Hồng Sơn, Phó Giám đốc Bệnh viện Việt - Đức cho biết, bệnh viện mới chỉ chấp nhận một số kết quả xét nghiệm của một số bệnh viện lớn như: Bạch Mai, K, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Nhi Trung ương...

Tương tự, tại Bệnh viện Xanh Pôn, ông Nguyễn Đình Hưng, Giám đốc Bệnh viện cho rằng: Tuy vẫn tôn trọng kết quả xét nghiệm của các bệnh viện khác chuyển đến, nhưng với một số trường hợp còn nghi ngờ, chưa rõ ràng thì vẫn phải làm xét nghiệm lại.

GS.TS Trần Ngọc Sinh, Chủ tịch Hội Niệu học TP.HCM, nói: "Vô số phòng xét nghiệm hiện nay được mở ra và sự sai số về kết quả xét nghiệm giữa các nơi là có thật. Sai số có thể là do con người, máy móc, thuốc thử và cả phương pháp làm xét nghiệm giữa các nơi khác nhau. Một số cơ sở xét nghiệm lấy máu bệnh nhân rồi cho vào tủ lạnh, đợi gom cho đủ số lượng rồi mới đưa đến nơi khác làm xét nghiệm dẫn đến làm sai lệch kết quả”. Vì vậy, việc xét nghiệm lại sẽ giúp chẩn đoán chính xác, tránh được các sai sót có thể xảy ra.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến đánh giá, việc một số kết quả xét nghiệm khi chuyển viện bị yêu cầu làm lại chủ yếu do nguyên nhân khách quan, xét nghiệm lại nhằm mục đích giúp bác sĩ chẩn đoán bệnh chính xác hơn.

2. Tuyến trước chưa có xét nghiệm đủ “tầm” để chẩn bệnh

Rõ ràng bệnh viện tuyến trước thường và chỉ chuyển lên tuyến cao hơn, nơi có những kỹ thuật, thăm dò, xét nghiệm mà bệnh viện mình không có. Ví dụ những xét nghiệm sinh hóa cao cấp về nội tiết, di truyền phân tử, thậm chí có những xét nghiệm thường quy nhưng với kỹ thuật mới sẽ có độ nhạy và đặc hiệu cao cấp hơn.

Tuy nhiên, có nhiều xét nghiệm đơn giản nhưng bắt buộc phải làm lại. Ví dụ trước khi truyền máu, xét nghiệm công thức máu không cần phải làm lại nhưng xét nghiệm nhóm máu thì bắt buộc phải làm lại cho dù người bệnh đã làm xét nghiệm nhóm máu ở bệnh viện khác. Bởi nếu nhóm máu không chính xác, truyền nhầm nhóm máu sẽ nguy hiểm đến tính mạng người bệnh.

3. Những xét nghiệm để theo dõi diễn biến, hiệu quả điều trị phải làm nhiều lần

Trong khá nhiều bệnh, trong quá trình theo dõi điều trị thầy thuốc bắt buộc phải làm xét nghiệm nhiều lần.

Ba thí dụ minh họa cho điều này là Sốc nhiễm trùng, Đái tháo đường và Sốt xuất huyết: Trong Sốc nhiễm trùng những thông số sinh học được đo thường xuyên trên máy monitor và qua các xét nghiệm sinh hóa; trong Đái tháo đường các xét nghiệm glucose máu, điện giải đồ, khí máu động mạch…được tiến hành mỗi giờ; trong Sốt xuất huyết xét nghiệm tiểu cầu, Hct (độ đặc máu) ít lắm 3 lần mỗi ngày…

Đôi điều bàn luận

Xét nghiệm rất cần thiết để chẩn đoán và theo dõi bệnh. Thầy thuốc mà thiếu xét nghiệm hỗ trợ thì chỉ “đoán mò” chứ không thể chẩn bệnh được.

Những xét nghiệm để theo dõi diễn tiến và điều trị cần phải làm nhiều lần, thậm chí là liên tục, để kịp thời xử lý tình huống, diễn tiến phát sinh.

Thầy thuốc phải hiểu rõ phải quy trình, ý nghĩa và công dụng của các xét nghiệm mình cho tiến hành trên bệnh nhân. Có như thế, chúng ta sẽ tránh được những xét nghiệm lặp lại không cần thiết, như chụp phim gãy xương đến hai lần, hoặc cho làm thừa xét nghiệm vô ích tốn tiền bạc, thời gian, công sức của bệnh nhân.

Bệnh viện cùng hạng cần phải có quy trình nội kiểm, ngoại kiểm chuẩn mực để liên thông chấp nhận kết quả xét nghiệm của nhau, tránh tình trạng một số bệnh viện cùng hạng, thậm chí nằm sát nhau nhưng khi bệnh nhân từ bệnh viện này chuyển sang bệnh viện kia vẫn phải làm lại xét nghiệm mất thời gian và lãng phí tiền bạc không cần thiết.

Theo thống kê của Cục Quản lý khám, chữa bệnh, Bộ Y tế, cả nước có 1.336 bệnh viện, trong đó có 38 bệnh viện tuyến T.Ư; 492 bệnh viện tuyến tỉnh; 629 bệnh viện tuyến huyện, 31 bệnh viện ngành...

Nhu cầu, số lượng xét nghiệm tại các bệnh viện tăng hơn 10% mỗi năm. Chi phí cho xét nghiệm khá lớn, theo ông Phạm Lương Sơn, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam, chi phí dành cho chụp chiếu, xét nghiệm chẩn đoán chiếm gần 20% tổng chi khám chữa bệnh. Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm của các trung tâm, bệnh viện chưa đồng nhất, thậm chí còn khác nhau…Do đó, vẫn có tình trạng các cơ sở y tế chưa chấp nhận kết quả xét nghiệm của nhau và bệnh nhân phải làm lại xét nghiệm vừa kéo dài thời gian vừa tốn kém tiền bạc.

Nhằm chuẩn hóa chất lượng xét nghiệm và tạo điều kiện thuận tiện, tiết kiệm cho người bệnh, Thủ tướng đã ký Quyết định số 316/QĐ-TTg phê duyệt đề án tăng cường năng lực hệ thống quản lý chất lượng xét nghiệm y học giai đoạn 2016-2025. Theo đó, sẽ liên thông kết quả xét nghiệm bệnh viện hạng 1 và bệnh viện hạng đặc biệt trước ngày 1/1/2018.

TS.BS Trần Bá Thoại

Ủy viên BCH Hội Nội tiết Việt Nam

MỚI NHẤT
Những u não dễ tái phát nhất sau mổ
Những u não dễ tái phát nhất sau mổ

(Dân trí) - PGS.TS Đồng Văn Hệ, Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật thần kinh, Bệnh viện Việt Đức, cho biết, mỗi năm có hơn 6.000 ca mổ các loại u nằm trong sọ tại bệnh viện nhằm cứu sống người bệnh, giảm tỷ lệ biến chứng, di chứng và tỷ lệ tái phát của khối u. Tuy nhiên, đây là công việc rất khó khăn, đỏi hỏi phải có nhiều trang thiết bị trợ giúp.

Thứ ba, 27/06/2017 - 11:17

Cứu thành công cánh tay bị dập nát cho bé gái 5 tuổi sau tai nạn giao thông
Cứu thành công cánh tay bị dập nát cho bé gái 5 tuổi sau tai nạn giao thông

(Dân trí) - Bị tai nạn giao thông, bé gái 5 tuổi bị xe cẩu cán và dập nát một phần cánh tay phải nghiêm trọng. Các bác sĩ đã nỗ lực cứu cánh tay của bé gái.

Thứ ba, 27/06/2017 - 10:55

Bệnh nhân thoát nguy cơ đột tử nhờ thay van tim không cần phẫu thuật
Bệnh nhân thoát nguy cơ đột tử nhờ thay van tim không cần phẫu thuật

Được điều trị bằng phương pháp thay van động mạch chủ qua da (TAVI) - một trong những kỹ thuật thay van tim hiện đại và phức tạp nhất thế giới, ông Ngự không còn những cơn đau ngực, khó thở và đặc biệt thoát khỏi nguy cơ đột tử do suy tim.

Thứ ba, 27/06/2017 - 07:50

Vụ sản phụ ở Bình Định tử vong: Nhận định bước đầu của Sở Y tế sau khi có kết quả pháp y
Vụ sản phụ ở Bình Định tử vong: Nhận định bước đầu của Sở Y tế sau khi có kết quả pháp y

(Dân trí) - Theo ông Lê Quang Hùng, Giám đốc Sở Y tế Bình Định, qua báo cáo sơ bộ của Trung tâm Y tế Phù Mỹ và kết quả mổ pháp y, sản phụ đã bị xuất huyết nặng và việc xử lý tốt là khó với ngay cả tuyến tỉnh.

Thứ ba, 27/06/2017 - 07:45

Thận trọng khi sử dụng thuốc bổ 3B
Thận trọng khi sử dụng thuốc bổ 3B

Các thuốc tiêm 3B chỉ được sử dụng khi có chỉ định của thầy thuốc và cần chú ý cách đưa chúng vào cơ thể sao cho an toàn nhất.

Thứ ba, 27/06/2017 - 07:37

Viêm não, sốt xuất huyết cùng gia tăng trong nắng nóng
Viêm não, sốt xuất huyết cùng gia tăng trong nắng nóng

(Dân trí) - Theo Bộ Y tế, hiện nay sốt xuất huyết và viêm não đều đang gia tăng nanh, trong đó đã ghi nhận các ca tử vong liên quan đến hai căn bệnh này. Bên cạnh đó, 2 ca tử vong trong tổng số 20 ca mắc liên cầu lợn cũng rất đáng báo động.

Thứ ba, 27/06/2017 - 07:21

NSƯT Hữu Châu: “Không nên ỷ y với bệnh tăng huyết áp”
NSƯT Hữu Châu: “Không nên ỷ y với bệnh tăng huyết áp”

Một phong độ nhất định và một sức khỏe ổn định luôn là những yếu tố quan trọng giúp nghệ sỹ Hữu Châu đạt được những thành tựu để đời trong sự nghiệp của mình, đặc biệt là khi anh đã ở độ tuổi gần 50.

Thứ ba, 27/06/2017 - 04:02

Hy hữu nằm đè lên gối, mũi kim gãy “chạy” từ thành ngực vào tim
Hy hữu nằm đè lên gối, mũi kim gãy “chạy” từ thành ngực vào tim

(Dân trí) - Gần 2 tháng sau ngày bị cây kim gãy nằm trong lồng ngực do đè người lên gối, cậu bé liên tục bị ngất xỉu. Sau 2 cuộc phẫu thuật liên tiếp, các bác sĩ mới lấy ra được nửa chiếc kim nằm trong tim, gây viêm nhiễm.

Thứ hai, 26/06/2017 - 08:20

Rợn người hình ảnh chân thực về bệnh lây qua đường tình dục
Rợn người hình ảnh chân thực về bệnh lây qua đường tình dục

Nếu như chúng ta thực sự chưa nhìn nhận được hậu họa to lớn của các bệnh lây qua đường tình dục để khiến chúng ta phải có ý thức cao độ thì dưới đây sẽ là những hình ảnh chắc chắn bạn đáng quan tâm để cảnh tỉnh cả những người xung quanh mình.

Thứ hai, 26/06/2017 - 07:24

Siêu thực phẩm: Những cường điệu hóa và sự thật
Siêu thực phẩm: Những cường điệu hóa và sự thật

(Dân trí) - Những siêu thực phẩm có mặt khắp mọi nơi với công dụng ngừa ung thư, giảm cân, tăng tuổi thọ thậm chí là trắng răng. Nhưng những thực phẩm này “kỳ diệu” đến mức nào?

Thứ hai, 26/06/2017 - 06:11

Những đứa trẻ khôi ngô “chết mòn” vì viêm não
Những đứa trẻ khôi ngô “chết mòn” vì viêm não

(Dân trí) - Từ những đứa trẻ khôi ngô, khỏe mạnh bình thường, do nhầm lẫn với các bệnh khác các bé bj mắc viêm não Nhật Bản đã trở thành phế nhân, lệ thuộc hoàn toàn vào sự hỗ trợ của thiết bị y tế.

Thứ hai, 26/06/2017 - 05:07

Bác sĩ ngỡ ngàng phát hiện hạt thóc “chui” vào bàng quang bé gái
Bác sĩ ngỡ ngàng phát hiện hạt thóc “chui” vào bàng quang bé gái

(Dân trí) - Bệnh nhi nhập viện trong tình trạng quấy khóc, đái buốt, đau rát vùng kín... và các bác sĩ ngỡ ngàng khi phát hiện hình ảnh hạt thóc trong bàng quang chính là căn nguyên gây nên tình trạng trên của bé gái.

Thứ hai, 26/06/2017 - 04:54

ĐÁNG QUAN TÂM
4 dấu hiệu ung thư tuyến giáp cần để ý
4 dấu hiệu ung thư tuyến giáp cần để ý

(Dân trí) - Do tỉ lệ sống của ung thư tuyến giáp giai đoạn I và II là gần như 100% nên việc phát hiện sớm đóng vai trò rất quan trọng.

Thứ hai, 26/06/2017 - 11:11

Nóng bức gây cảm xúc tiêu cực ra sao?
Nóng bức gây cảm xúc tiêu cực ra sao?

(Dân trí) - Một nghiên cứu mới nhất cho thấy cái nóng của mùa hè tác động tiêu cực tới cảm xúc của mỗi người.

Thứ hai, 26/06/2017 - 08:26

Bộ Y tế bãi bỏ khái niệm “sữa tiệt trùng”
Bộ Y tế bãi bỏ khái niệm “sữa tiệt trùng”

Sau hơn 2 năm, Bộ Y tế đã thống nhất thay đổi khai niệm "sữa tiệt trùng". Lãnh đạo Bộ Y tế cam kết sẽ ký ban hành Quy chuẩn mới trong tuần tới.

Thứ hai, 26/06/2017 - 07:25

Sản phụ tử vong do quá trình theo dõi, chuyển viện tắc trách?
Sản phụ tử vong do quá trình theo dõi, chuyển viện tắc trách?

(Dân trí) - Thấy chị Linh đau đớn nên gia đình phụ yêu cầu sinh mổ nhưng bác sĩ không đồng ý. Hậu quả, sản phụ bị băng huyết tử vong khi chuyển lên bệnh viện tuyến trên. Gia đình nạn nhân bức xúc cho rằng bác sĩ tắc trách khiến sản phụ tử vong.

Thứ hai, 26/06/2017 - 05:54

Nam thanh niên bị nghiền nát chân và mắc kẹt trong máy gạch
Nam thanh niên bị nghiền nát chân và mắc kẹt trong máy gạch

Thông tin từ Bệnh việnđa khoa tỉnh Bắc Giang, vào khoảng 17h ngày 23-6, Bệnh viện này tiếp nhận bệnhnhân Vũ Trí Tuấn (22 tuổi ở xã Xương Lâm, huyện Lạng Giang) bị máy làm gạchnghiền nát chân phải trong quá trình làm việc, không những thế, cơ thể nạn nhân bị kẹt trong máy, gia đình và đồng nghiệp phải đưa cả máy và người đến bệnh viện.

Thứ hai, 26/06/2017 - 04:34

10 mẹo giữ chân không “bốc mùi”
10 mẹo giữ chân không “bốc mùi”

(Dân trí) - Nhiễm trùng, nhiễm nấm và stress làm tăng tiết mồ hôi... chính là những điều kiện thuận lợi để vi khuẩn gây hôi chân phát triển. Dưới đây là một số lời khuyên giúp bạn tránh xa thứ mùi khó chịu này.

Chủ nhật, 25/06/2017 - 05:14

Mỗi loại dầu một cách dùng
Mỗi loại dầu một cách dùng

(Dân trí) - Theo Rob Hobson, chuyên gia dinh dưỡng hàng đầu của Anh, mỗi loại dầu sẽ giúp cải thiện sức khỏe và ngăn ngừa một loạt các bệnh như đau khớp và bệnh tim khi được dùng đúng cách.

Chủ nhật, 25/06/2017 - 04:03

Nhập viện vì đưa 15 chiếc kim vào "của quý" suốt 1 năm
Nhập viện vì đưa 15 chiếc kim vào "của quý" suốt 1 năm

Một người đàn ông ở Trung Quốc đã phải nhập viện cấp cứu, sau khi tự đưa 15 chiếc kim nhọn vào “của quý” để "tăng khoái cảm".

Chủ nhật, 25/06/2017 - 01:29

Bí quyết như trung niên của những người 70 tuổi
Bí quyết như trung niên của những người 70 tuổi

(Dân trí) - Không chỉ là các nghiên cứu mà chính cuộc sống của những người chăm luyện tập ngay khi bước vào tuổi nghỉ hưu đã cho thấy những tác dụng kỳ diệu của thể dục đối với sức khỏe.

Chủ nhật, 25/06/2017 - 10:39

Thiếu chất này khiến con bạn lười ăn
Thiếu chất này khiến con bạn lười ăn

Chế độ ăn không hợp lý dẫn đến thiếu vi chất, liên tục sử dụng kháng sinh điều trị các bệnh nhiễm khuẩn… là các nguyên nhân chính dẫn đến cơ thể trẻ thiếu kẽm, gây chán ăn, thấp còi, suy dinh dưỡng…

Chủ nhật, 25/06/2017 - 09:24

Bí quyết sống hơn 10 năm thay vì 3 tháng của cô giáo mắc ung thư
Bí quyết sống hơn 10 năm thay vì 3 tháng của cô giáo mắc ung thư

(Dân trí) - Một cô giáo bị chẩn đoán ung thư nội mạc tử cung giai đoạn cuối từ năm 2005 với nhận định sẽ chỉ sống được thêm 3 tháng nữa. Nhưng với quan điểm không đầu hàng trước ung thư, bà không chỉ khỏe mạnh mà còn tham gia và lọt vào vòng chung kết chương trình Tìm kiếm Tài năng Trung quốc năm nay.

Chủ nhật, 25/06/2017 - 06:33

Địa phương lơ là, bệnh sốt xuất huyết gia tăng
Địa phương lơ là, bệnh sốt xuất huyết gia tăng

(Dân trí) - Sốt xuất huyết trong tuần qua tiếp tục diễn biến phức tạp với số ca mắc bệnh tăng nhanh. Sở Y tế cho rằng nhiều điểm nguy cơ của bệnh truyền nhiễm xuất hiện nhưng chính quyền địa phương thiếu quyết liệt trong giám sát, xử lý.

Chủ nhật, 25/06/2017 - 04:25