Máu người trẻ có thể chặn lão hóa người già?

Dân trí Bất tử, trẻ mãi không già và cải lão hoàn đồng là những khát vọng muôn đời của con người. Gần đây, ở nước Mỹ tiên tiến, một phương pháp được cổ xúy là truyền máu của người trẻ để chậm lão hóa người già.

Máu người trẻ có thể chặn lão hóa người già? - 1

Lão hóa là diễn biến tự nhiên

Lão hóa là quá trình thay đổi của con người theo thời gian, bao gồm những thay đổi về thể chất, tâm lý và xã hội. Những quá trình thay đổi của sự lão hóa thường chậm rãi khó nhận biết. Tiến sĩ Bernard Bernard, Phó GĐ Viện Lão hóa quốc gia Hoa Kỳ (US National Institute on Aging) cho rằng “Về bản chất, lão hóa là một quá trình tinh tế, yên tĩnh”.

Lão hóa cơ thể con người xảy ra ở nhiều cấp độ: (1) mức tế bào qua việc giảm số lần sao chép do các telomere bị rút ngắn; (2) mức các enzyme và hóc môn ảnh hưởng lên các quá trình chuyển hóa cơ thể, ví dụ các hóc môn sinh dục kích thích dậy thì, kinh nguyệt khi trẻ về già sẽ làm mãn kinh, da khô và loãng xương.., và (3) sự tích lũy dần các thương tổn do phơi nhiễm độc tố, tia tử ngoại trong ánh nắng mặt trời, thực phẩm có hại, khói thuốc gây tổn thương tế bào, mô, cơ quan và suy giảm khả năng duy tu, phục hồi.

Lão hóa cũng là một trong những yếu tố nguy cơ lớn nhất với các bệnh lý của con người: trên thế giới mỗi ngày có đến 150.000 người chết, trong đó 2/3 vì các nguyên nhân liên quan đến tuổi tác.

Một số nguyên nhân gây lão hóa rất được lưu ý là: Sự tích lũy các thương tổn, đặc biệt do stress oxy hóa vào DNA, khiến các hệ thống sinh học hoạt động không hiệu quả; cơ chế lão hóa đã được lập trình, như sự methyl hóa DNA; và lão hóa qua trung gian các vòng luẩn quẩn (vicious cycle).

Những yếu tố ảnh hưởng quá trình lão hóa

Chuyên gia lão hóa thế giới thống nhất chia ra hai nhóm:

* Những yếu tố được lập trình (programmed factors)

Đây là các yếu tố quan trọng liên quan với hoạt động của nhiễm sắc thể và gen di truyền:

+ Độ dài của các telomere.

Giải Nobel sinh-y học 2009, được trao cho ba nhà khoa học người Mỹ là Elizabeth Blackburn, Carol W.Greider và Jack W.Szostak với công trình nghiên cứu về enzyme telomerase trong các bệnh ung thư và tuổi thọ.

Máu người trẻ có thể chặn lão hóa người già? - 2
Ở người, khi tế bào phân chia các telomere bị ngắn dần và quá trình lão hóa sẽ kèm theo. Enzyme telomerase xúc tác tổng hợp các telomere và sẽ kéo dài tuổi thọ, và ức chế hay tiêu hủy telomerase mở ra một hướng mới trong điều trị ung thư.

+ Sự methyl hóa axit nhân (DNA methylation);

+ Gene FOXO3A, có tác dụng kéo dài tuổi thọ;

+ Protein mTOR (mammalian target of rapamycin) ảnh hưởng lên lão hóa qua chu trình sử dụng insulin (insulin signalling pathway)

+ Quá trình tự miễn dịch (autoimmunity) vốn tăng dần theo tuổi tác.

+ Yếu tố TGF-β (Transforming Growth Factor beta)….

* Những yếu tố thương tổn (damage-related factors)

Đây là những yếu tố gây ra các thương tổn mô tế bào tích lũy dần trong quá trình sinh sống:

+ Tổn thương nhân tế bào (DNA damage);

+ Sự bất ổn định gene di truyền (genetic instability);

+ Sự tích tụ chất thải.

+ Các gốc tự do gây stress oxy-hóa.

Làm thế nào ngăn ngừa và chậm lão hóa ?

* Lối sống lành mạnh

+ Ăn uống sức khỏe (healthy eating).

Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, fastfood. Giảm đường ngọt, muối và chất béo. Ăn nhiều trái cây, rau, chất xơ và cá.

+ Bỏ hút thuốc lá. Ngoài cải thiện chức năng hô hấp, giảm bệnh tim mạch, nội tiết và nguy cơ phát triển ung thư, bỏ hút thuốc lá còn ngăn chặn stress oxy-hóa và làm chậm quá trình lão hóa.

+ Vận động, thể dục. Ngoài giảm nguy cơ các bệnh nội tiết và chuyển hóa như béo phì, đái tháo đường, vận động thể dục cũng giảm chậm lão hóa.

+ Ngủ đúng giờ, đủ giấc.

+ Giảm căng thẳng (stress). Giảm căng thẳng, giận dữ, trầm cảm có tác dụng tích cực để giảm chậm quá trình lão hóa.

* Thuốc, can thiệp y khoa làm chậm lão hóa

Resveratrol, polyphenol có nhiều trong rượu nho, có tác dụng như chất chống oxy-hóa, hạn chế năng lượng (caloric restriction mimetic) có tác dụng chậm lão hóa rõ ràng trên cả người và động vật.

Hai thuốc có tác dụng ngăn ngừa hay chậm lão hóa sinh học trên động vật nhưng chưa được chứng minh trên người là: metformin, rapamycin.

Nhà ung thư di truyền học Ronald A. DePinho và các cộng sự đã thí nghiệm phục hồi hoạt động của enzyme telomerase qua việc kích hoạt gen telomerase trên chuột. Kết quả là, chuột được trẻ hóa: tinh hoàn hoạt động bình thường, con vật lấy lại khả năng sinh sản. Các cơ quan khác như lá lách, gan, ruột và não, phục hồi từ trạng thái thoái hóa của chúng. Nhưng Ronald DePinho lưu ý: “Kích hoạt telomerase ở người có thể gây phát triển các khối ung thư”.

Tổng quan về truyền máu

* Tác dụng và chỉ định

Truyền máu là quá trình nhận máu hoặc các sản phẩm từ máu qua đường tĩnh mạch nhằm bù thế các thành phần của máu đã bị mất. Ngày trước, thường truyền máu toàn phần, y học hiện đại có chỉ định truyền khác nhau: (1) máu toàn phần trong các xuất huyết nặng; (2) hồng cầu khối trong các thiếu máu (hồng cầu) như suy thận mãn, thiếu máu thiếu sắt (iron deficiency anemia); (3) tiểu cầu trong sốt xuất huyết dengue, ung thư; (4) huyết tương hay các yếu tố đông máu trong suy gan nặng, rối loạn đông máu, ung thư..

* Nguy cơ và biến chứng

Truyền máu là động thái đưa chất ngoại lai trực tiếp vào máu, nên dù được chỉ định và thực hiện đúng quy trình, một số nguy cơ và biến chứng cũng vẫn có thể xảy ra:

+ Sốt: Thường không nghiêm trọng nếu chỉ sốt nhẹ, có khi kèm dấu hiệu khác như buồn nôn, đau ngực cần theo dõi kịp thời.

+ Dị ứng: Có thể xảy ra khi chọn nhóm máu thích hợp, thường là ngứa và nổi mề đay rồi tự hết.

+ Tan máu miễn dịch cấp tính: Biến chứng này rất hiếm, nhưng là một cấp cứu y tế. Phản ứng diễn ra trong hoặc ngay sau khi truyền máu, với các triệu chứng như sốt, ớn lạnh, buồn nôn, đau ở ngực, lưng. Nước tiểu sậm đen nâu.

+ Tan máu chậm: Xảy ra chậm, từ từ.

+ Sốc phản vệ: Xảy ra nhanh vài phút sau khi bắt đầu truyền máu và là một cấp cứu nặng, đe dọa tính mạng.

+ Chấn thương phổi cấp tính liên quan đến truyền máu (transfusion-related acute lung injury, TRALI).

+ Nhiễm trùng qua máu (blood borne infections): Nhiễm HIV; Viêm gan B, C; Nhiễm virus West Nile, Zika…

Máu người trẻ không thể chậm lão hóa cho người già

Sự vụ bắt đầu năm 2007, từ nghiên cứu của GS Tony Wyss-Coray và cộng sự, ĐH Stanford, Mỹ, về lão hóa và thoái hóa thần kinh. Cặp chuột, một già một trẻ, được phẫu thuật dính liền thân và con chuột trẻ nhận máu từ con già và ngược lại. Kết quả, số nơ-ron (tế bào thần kinh) trong vùng hãi mã (hippocampus) con già tăng lên và con trẻ giảm xuống. Nhóm nghiên cứu đưa ra giả thiết rằng máu của chuột trẻ chứa một loạichất giải chống lại sự tàn phá của tuổi già. Bảy năm sau, 2014, GS Tony Wyss-Coray thử chuyền máu người trẻ để chữa Alzheimer cho người già nhưng không có kết quả gì.

Ngày 20/2/2019, Cục Quản lý Thực và Dược phẩm Mỹ (FDA) đã chính thức cảnh báo liệu pháp truyền máu từ thanh niên không giúp cải thiện sức khỏe, chống lão hóa và trị bệnh Alzheimer như quảng cáo, thậm chí còn gây hại.

Thay lời kết

Lão hóa là một quá trình tự nhiên, không thể tránh bỏ, đã được “lập trình” của sự sống theo luật “sinh lão bệnh tử”. Benjamin Franklin đã viết: "Trong thế giới này, không có gì là chắc chắn, ngoại trừ cái chết và thuế, và cái không thể tránh khỏi: lão hóa”. Giáo sư Kenneth Minaker, Trưởng khoa lão Bệnh viện Massachusetts, Boston và Giáo sư Khoa Y ĐH Harvard, cho rằng: “Không nên nghĩ rằng lão hóa là một sự thất bại của các hệ thống cơ thể chúng ta. Lão hóa cũng là một quá trình cứu sống, là quá trình thích nghi suốt đời để ngăn chặn phát triển bệnh ung thư”. Các nghiên cứu của Giáo sư Becca Levy ĐH Y tế công cộng Yale, cũng cho rằng lão hóa có các yếu tố đã lập trình từ gen nhiễm sắc thể.

Nhưng, với quan điểm lão hóa là một bệnh, nhiều nhà nghiên cứu đang cố sức tìm ra nguyên nhân, thuốc, phương cách chữa trị và phòng ngừa, và truyền máu người trẻ để chống lão hóa là một ý tưởng đó. Theo y học hiện nay, chỉ định chuyền máu là nhằm thay thế hay bù lại các thành phần máu bị mất hay thiếu hụt. Máu có chứa cả ngàn chất sinh học khác nhau, từ những chất đơn giản đến đa năng, phức tạp…Dù khá nhiều chất đã được nhận dạng, nhưng cơ chế làm việc chức năng của chúng còn rất mơ hồ, chưa biết rõ.

Y học liên hệ đến sinh mạng con người, và là ngành khoa học chứng cứ (evidence based science), không thể suy luận rồi điều trị thử ngay trên con người. Cần tuân thủ chỉ dẫn của FDA: Vì không có cơ sở, nên không sử dụng liệu pháp truyền máu người trẻ để chống lão hóa cho người già.

TS.BS Trần Bá Thoại

Uỷ viên BCH Hội Nội tiết Việt Nam

MỚI NHẤT
Vừa chơi, vừa ngậm đồng xu bé 5 tuổi hóc ngang cổ
Vừa chơi, vừa ngậm đồng xu bé 5 tuổi hóc ngang cổ

Bé 5 tuổi ở Thạch Bàn, quận Long Biên, Hà Nội vừa chơi, vừa ngậm đồng xu và đã nuốt đồng xu. Gia đình vội vàng đưa bé cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang, Hà Nội.

Thứ bảy, 02/03/2019 - 07:18

Khởi tố vụ án sai phạm trong đấu thầu thuốc tại Sở Y tế Đắk Lắk
Khởi tố vụ án sai phạm trong đấu thầu thuốc tại Sở Y tế Đắk Lắk

(Dân trí) - Ngày 1/3, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Đắk Lắk đã có quyết định khởi tố vụ án hình sự “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra từ năm 2014 - 2015, trong việc đấu thầu 7 mặt hàng thuốc tại Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk.

Thứ bảy, 02/03/2019 - 07:07

Nữ hộ sinh bị cha bệnh nhi đánh vỡ hốc mắt, lệch sống mũi
Nữ hộ sinh bị cha bệnh nhi đánh vỡ hốc mắt, lệch sống mũi

(Dân trí) - Cho rằng con mình vừa bị người bước vào thang máy bệnh viện va trúng, kẻ côn đồ đã dùng cây dù và nắm tay đấm tới tấp vào mặt cô gái. Nạn nhân bị đánh vỡ hốc mắt, lệch sống mũi được xác định là nữ hộ sinh đang công tác tại Bệnh viện Từ Dũ.

Thứ sáu, 01/03/2019 - 07:50

Phú Yên: Đạt được nhiều kết quả từ mô hình “Phòng khám bác sỹ gia đình”
Phú Yên: Đạt được nhiều kết quả từ mô hình “Phòng khám bác sỹ gia đình”

(Dân trí) - Nhờ thực hiện tốt mô hình "Phòng khám bác sỹ gia đình" theo Đề án giảm tải bệnh viện của Bộ Y tế đã được Chính phủ phê duyệt, mà đến nay các Trạm Y Tế cấp xã ở Phú Yên đã trở thành “chỗ dựa” tin cậy của người bệnh ở nông thôn.

Thứ sáu, 01/03/2019 - 05:24

Đau dữ dội vùng bụng trên rốn, bệnh nhân phải cắt túi mật vì bệnh cảnh hiếm gặp
Đau dữ dội vùng bụng trên rốn, bệnh nhân phải cắt túi mật vì bệnh cảnh hiếm gặp

(Dân trí) - Khi bác sĩ tiến hành mổ mở túi mật bệnh nhân đã hoại tử tím đen do túi mật bị xoắn 3 vòng tại cổ túi.

Thứ sáu, 01/03/2019 - 03:38

Đề xuất dịch tả lợn châu Phi vào danh mục bệnh động vật trên cạn phải công bố dịch
Đề xuất dịch tả lợn châu Phi vào danh mục bệnh động vật trên cạn phải công bố dịch

(Dân trí) - Bộ NN&PTNT đang dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 07 ngày 31/5/2016 của Bộ này quy định về phòng, chống dịch bệnh động vật trên cạn. Trong đó, Bộ này đề xuất đưa bệnh Dịch tả lợn châu Phi vào Danh mục bệnh động vật trên cạn phải công bố dịch.

Thứ sáu, 01/03/2019 - 02:23

Từ ngày 1-3, chính thức triển khai bệnh án điện tử thay thế sổ khám bệnh
Từ ngày 1-3, chính thức triển khai bệnh án điện tử thay thế sổ khám bệnh

(Dân trí) - Bắt đầu từ hôm nay 1/3, các cơ sở y tế sẽ sử dụng bệnh án điện tử thay cho sổ khám bệnh như trước kia.

Thứ sáu, 01/03/2019 - 01:10

Day, ấn huyệt thế nào để hạ sốt?
Day, ấn huyệt thế nào để hạ sốt?

Đợt sốt siêu vi, sốt xuất huyết nào, tôi và con trai cũng sốt rất cao, nhiều lúc phải uống thuốc hạ sốt quá liều. Tôi nghe nói vậy rất hại, có người thì bảo day, ấn một số huyệt có thể giải quyết…

Thứ sáu, 01/03/2019 - 01:03

Giấc ngủ: Cần cả số lượng và chất lượng
Giấc ngủ: Cần cả số lượng và chất lượng

(Dân trí) - Ngủ đủ 8 tiếng/ngày được xem là giúp ngăn ngừa tất cả các loại bệnh, từ tiểu đường đến mất trí nhớ nhưng nghiên cứu mới cho thấy chúng sẽ vô ích nếu bạn không có được giấc ngủ chất lượng.

Thứ sáu, 01/03/2019 - 10:37

Bị đau bụng cô gái 25 tuổi mới phát hiện biến chứng gãy ống đặt niệu quản suốt 5 năm
Bị đau bụng cô gái 25 tuổi mới phát hiện biến chứng gãy ống đặt niệu quản suốt 5 năm

(Dân trí) - Bệnh nhân đến viện sau một thời gian cố biểu hiện đau bụng, đái buốt... và bàng hoàng phát hiện gãy ống đặt trong niệu quản suốt 5 năm.

Thứ sáu, 01/03/2019 - 10:35

Quỹ Bảo hiểm Y tế thanh toán hơn 1000 tỷ đồng cho các ca phẫu thuật thuỷ tinh thể
Quỹ Bảo hiểm Y tế thanh toán hơn 1000 tỷ đồng cho các ca phẫu thuật thuỷ tinh thể

(Dân trí) - PGS.TS Nguyễn Xuân Hiệp, Giám đốc BV Mắt Trung ương cho biết, trong năm 2018, bệnh viện thực hiện hơn 325 nghìn ca phẫu thuật thay thuỷ tinh thể. Số tiền Quỹ Bảo hiểm Y tế thanh toán cho phẫu thuật này ước tính khoảng 1000 tỷ đồng.

Thứ sáu, 01/03/2019 - 07:59

Đau tức lưng hông, bác sĩ phát hiện 6 viên sỏi trong quả thận duy nhất
Đau tức lưng hông, bác sĩ phát hiện 6 viên sỏi trong quả thận duy nhất

(Dân trí) - Nam bệnh nhân bẩm sinh chỉ có 1 quả thận nhưng có đến 6 viên sỏi bên trong. Trong số 6 viên sỏi trên, viên lớn nhất có kích thước bằng ngón tay út (3x5 cm) .

Thứ sáu, 01/03/2019 - 07:43

ĐÁNG QUAN TÂM
Bé 2 tháng tuổi bị chấn thương sọ não vì điện thoại rơi trúng
Bé 2 tháng tuổi bị chấn thương sọ não vì điện thoại rơi trúng

Một tai nạn hy hữu vừa xảy ra, bé gái chỉ mới hơn hai tháng tuổi đã bị chấn thương sọ não vì điện thoại rơi trúng đầu.

Thứ sáu, 01/03/2019 - 06:59

Dịch tả lợn châu Phi tiếp tục “hoành hành” ở Thái Bình, Hà Nam
Dịch tả lợn châu Phi tiếp tục “hoành hành” ở Thái Bình, Hà Nam

(Dân trí) - Lợn ốm chết đang lan ra ở các hộ nuôi ở các địa phương xác định có dịch tả châu Phi.

Thứ sáu, 01/03/2019 - 06:48

Mỗi người đều có nguy cơ là nạn nhân của bệnh không lây nhiễm
Mỗi người đều có nguy cơ là nạn nhân của bệnh không lây nhiễm

(Dân trí) - Diễn tiến âm thầm, khi có dấu hiệu cụ thể đã ở giai đoạn nặng, các bệnh lý không lây nhiễm ngày càng gia tăng trong cộng đồng. Đội ngũ y bác sĩ không được cập nhật kiến thức mới, hiểu biết của người dân quá hạn chế đang tạo cơ hội cho bệnh tật hoành hành.

Thứ năm, 28/02/2019 - 09:40

Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng: Dịch tả lợn châu Phi phức tạp, cần quyết liệt phòng chống
Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng: Dịch tả lợn châu Phi phức tạp, cần quyết liệt phòng chống

(Dân trí) - Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng nêu rõ, diễn biến dịch tả lợn châu Phi hiện nay phức tạp có xu hướng lan rộng ra tại nhiều địa phương. Phó thủ tướng yêu cầu các Bộ, ngành và địa phương triển khai quyết liệt các biện pháp phòng chống dịch.

Thứ năm, 28/02/2019 - 05:38

Xác định nguyên nhân khiến bé 2 tháng tuổi tử vong sau tiêm vắc xin ComBE Five
Xác định nguyên nhân khiến bé 2 tháng tuổi tử vong sau tiêm vắc xin ComBE Five

(Dân trí) - Các cơ quan chức năng đã có kết quả xác định nguyên nhân cháu bé hơn 2 tháng tuổi tử vong sau khi tiêm vắc xin ComBE Five là do bé bị phản ứng nặng sau tiêm chủng, đồng thời nghi ngờ bé có bệnh tim bẩm sinh.

Thứ năm, 28/02/2019 - 04:53

Một cháu bé tử vong vì hóc thạch rau câu
Một cháu bé tử vong vì hóc thạch rau câu

(Dân trí) - Ngày 28/2, ông Nguyễn Thanh Bích, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Bình (Nghệ An) cho biết: “Trên địa bàn vừa xảy ra trường hợp một cháu bé  1 tuổi  bị  tử vong vì do hóc rau câu”.

Thứ năm, 28/02/2019 - 04:43

Người đàn ông bị bỏng nặng vì chườm "cặp đá kỳ diệu"
Người đàn ông bị bỏng nặng vì chườm "cặp đá kỳ diệu"

(Dân trí) - Tham gia một câu lạc bộ dưỡng sinh tại Hà Nội, được giới thiệu về công dụng thần kỳ của “cặp đá kỳ diệu” giúp lưu thông khí huyết, giảm tê bì chân tay, người nhà bệnh nhân đã mua về. Kết cục bệnh nhân phải nhập viện do vết bỏng trầm trọng do cặp đá kỳ diệu gây nên.

Thứ năm, 28/02/2019 - 04:08

Xếp hàng từ 3 giờ sáng, con vẫn không được tiêm vắc xin 6 trong 1
Xếp hàng từ 3 giờ sáng, con vẫn không được tiêm vắc xin 6 trong 1

(Dân trí) - Nhiều phụ huynh tỏ ra mệt mỏi, bức xúc khi con mình không thể tiêm vắc xin 6 trong 1 sau khi bố mẹ phải xếp hàng từ 3-4 giờ sáng.

Thứ năm, 28/02/2019 - 02:12

Phẫu thuật cứu sống bệnh nhân bị vỡ gan và lá lách
Phẫu thuật cứu sống bệnh nhân bị vỡ gan và lá lách

(Dân trí) - Đội ngũ y, bác sĩ của Bệnh viện Đa khoa Sa Đéc (Đồng Tháp) đã nỗ lực cứu sống bệnh nhân bị tai nạn giao thông do vỡ gan và lá lách.

Thứ năm, 28/02/2019 - 01:41

Người mẩn mê cây thuốc nam
Người mẩn mê cây thuốc nam

(Dân trí) - Hơn 10 năm nay, dấu chân của lương y Trần Đình Niên đã in trên mọi miền của dải đất hình chữ S để tìm những dược liệu quý và biến vườn nhà ông thành vườn sưu tập cây thuốc nam, dùng chữa bệnh cho người.

Thứ năm, 28/02/2019 - 12:28

Triển khai đồng bộ các giải pháp cấp bách khống chế bệnh dịch tả lợn châu Phi
Triển khai đồng bộ các giải pháp cấp bách khống chế bệnh dịch tả lợn châu Phi

(Dân trí) - Trước những diễn biến phức tạp của dịch tả lợn châu Phi, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường vừa có công điện khẩn gửi các bộ ngành liên quan, lãnh đạo các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đề nghị tăng cường kiểm soát việc buôn bán, giết mổ, vận chuyển lợn và sản phẩm lợn.

Thứ năm, 28/02/2019 - 08:25

Bác sĩ xúc động gặp lại cô gái trẻ vừa lấy chồng bỗng mất ý thức, không thể đi lại vì khối u
Bác sĩ xúc động gặp lại cô gái trẻ vừa lấy chồng bỗng mất ý thức, không thể đi lại vì khối u

(Dân trí) - Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2), khi đang làm việc, TS.BS Nguyễn Tiến Đức, Trưởng Khoa Hồi sức cấp cứu (BV K) bất ngờ khi có người đàn ông già, tóc đã điểm bạc đẩy chiếc xe lăn trên đó có cô con gái nhỏ bé, yếu ớt mong được gặp bác sĩ. Vừa nhìn thấy cô gái, TS Đức đã nhận ra “người quen” mà các bác sĩ đã điều trị rất nỗ lực để cứu cô khỏi cửa tử.

Thứ năm, 28/02/2019 - 07:51