Không uống rượu, nam giới vẫn có thể tự hại gan vì 2 thói quen buổi sáng

Theo Sohu, không chỉ rượu bia, việc uống trà đặc, cà phê khi bụng đói hoặc hút thuốc ngay sau khi thức dậy cũng có thể làm gan chịu thêm áp lực nếu duy trì trong thời gian dài.

6h30 sáng, ông Chu (người Trung Quốc), 52 tuổi, thức dậy như thường lệ. Việc đầu tiên ông làm là uống vài ngụm trà đặc để qua đêm, sau đó hút một điếu thuốc để “lấy lại tinh thần”.

Ba tháng sau, trong đợt khám sức khỏe định kỳ tại cơ quan, kết quả xét nghiệm cho thấy men gan của ông tăng, kèm dấu hiệu gan nhiễm mỡ nhẹ. Điều khiến ông bất ngờ là bản thân không uống rượu thường xuyên.

Theo bác sĩ, nhiều người vẫn nghĩ gan chỉ bị tổn thương khi uống nhiều rượu bia. Tuy nhiên, một số thói quen ngay sau khi thức dậy cũng có thể khiến gan phải làm việc quá tải, đặc biệt ở nam giới có lối sống thiếu điều độ.

Gan là cơ quan chuyển hóa lớn của cơ thể, đảm nhiệm nhiều chức năng như thải độc, chuyển hóa đường, mỡ và tổng hợp mật. Sau một đêm, cơ thể vừa chuyển từ trạng thái nghỉ sang hoạt động ban ngày. Nếu ngay thời điểm này tiếp tục nạp các chất kích thích hoặc duy trì thói quen không lành mạnh, quá trinhf chuyển hóa của cô thể dễ bị xáo trộn.

Uống trà đặc, cà phê khi bụng đói

Vào sáng sớm, dạ dày, đường ruột và hệ thần kinh giao cảm còn khá nhạy cảm. Việc uống trà đặc hoặc cà phê khi bụng đói khiến cơ thể nạp một lượng caffeine lớn, có thể kích thích tiết axit dạ dày, gây cồn cào, khó chịu và làm rối loạn nhịp ăn uống.

Ở một số người, thói quen này còn dẫn đến bỏ bữa sáng hoặc ăn sáng qua loa. Lâu dần, cơ thể dễ rơi vào tình trạng buổi sáng căng thẳng, buổi trưa ăn bù, làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa.

Các chuyên gia cho rằng trà và cà phê không phải đồ uống “xấu”. Vấn đề nằm ở cách sử dụng. Uống khi đói, uống quá đặc hoặc quá nhiều có thể khiến hệ tiêu hóa và gan chịu thêm áp lực.

Đặc biệt, chế độ ăn uống thất thường có liên quan đến mỡ nội tạng và bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Vì vậy, nếu muốn dùng trà hoặc cà phê vào buổi sáng, nên uống sau khi đã ăn nhẹ, tránh dùng trà đặc để qua đêm hoặc cà phê quá đậm khi bụng rỗng.

Hút thuốc ngay sau khi thức dậy

Nhiều nam giới coi điếu thuốc đầu ngày là cách giúp tỉnh táo. Tuy nhiên, đây lại là thói quen có thể âm thầm gây hại.

Khi vừa ngủ dậy, chức năng làm sạch của đường hô hấp chưa vận hành tối ưu. Nếu hút thuốc ngay lúc này, các chất độc trong khói thuốc dễ đi vào cơ thể hơn. Các chất độc sinh ra trong quá trình chuyển hóa thuốc lá sau đó cần được gan xử lý, làm tăng stress oxy hóa và phản ứng viêm nếu kéo dài.

Nhiều nghiên cứu dịch tễ cũng ghi nhận mối liên hệ giữa hút thuốc với nguy cơ gan nhiễm mỡ và xơ hóa gan, nhất là khi đi kèm uống rượu, thức khuya hoặc ăn nhiều chất béo.

Điều này có nghĩa, ngay cả người không uống rượu thường xuyên vẫn có thể khiến gan tổn thương nếu duy trì thói quen hút thuốc buổi sáng, ăn uống thất thường và ít vận động.

Những dấu hiệu sớm không nên bỏ qua

Gan có khả năng bù trừ rất tốt nên ở giai đoạn đầu, nhiều tổn thương không gây triệu chứng rõ ràng. Không ít người chỉ phát hiện bất thường khi đi khám sức khỏe định kỳ.

Một dấu hiệu thường gặp là men gan tăng nhẹ. Các chỉ số như ALT, AST có thể dao động quanh ngưỡng trên của mức bình thường. Vì không đau, không mệt rõ rệt, nhiều người dễ chủ quan.

Đắng miệng khi thức dậy cũng là biểu hiện cần chú ý. Dấu hiệu này không đồng nghĩa chắc chắn mắc bệnh gan, nhưng có thể phản ánh nhịp sinh hoạt, giấc ngủ và chuyển hóa đang bị xáo trộn.

Ngoài ra, bụng dần to lên cũng là cảnh báo quan trọng. Vòng eo lớn thường liên quan đến mỡ nội tạng cao, trong khi mỡ nội tạng có mối liên hệ chặt chẽ với tình trạng tích tụ mỡ trong gan.

Để bảo vệ gan, nam giới nên bắt đầu ngày mới bằng một cốc nước ấm, ăn sáng đúng giờ, hạn chế trà đặc, cà phê khi bụng đói và tránh hút thuốc ngay sau khi thức dậy. Duy trì ngủ đủ, vận động đều và kiểm tra sức khỏe định kỳ cũng là cách giúp phát hiện sớm các vấn đề về gan.