Đột quỵ do... thuốc cảm

Cảm cúm là bệnh bốn mùa, vì quá thường gặp nên người dân dễ có tâm lý thờ ơ với khuyến cáo điều trị. Hầu hết người bệnh khi có triệu chứng cảm cúm là tìm mua thuốc ở các nhà thuốc mà không cần đến toa bác sĩ. Đã có những tai biến xảy ra từ loại thuốc có vẻ hết sức thông dụng này.

 Giảm triệu chứng, thêm tác dụng phụ

 

Giảm triệu chứng, thêm tác dụng phụ

 

Khoa hồi sức tích cực, bệnh viện E Trung ương vừa tiếp nhận cấp cứu bệnh nhân N.V.N., 58 tuổi, ngụ ở Hà Nội, được đưa vào viện vì đột ngột mất ý thức. Bác sĩ thăm khám thấy có dấu hiệu liệt nửa người trái, huyết áp 220/130mmHg. Kết quả chụp cắt lớp sọ não cho thấy có ổ xuất huyết lớn vùng bao trong, bán cầu đại não bên phải. Bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp nhiều năm, hiện vẫn đang uống thuốc hạ huyết áp đều đặn hàng ngày. Trước đó hai ngày, bệnh nhân bị sốt, chảy nước mũi, tự mua thuốc điều trị cảm cúm uống với liều cao hơn bình thường để mong chóng khỏi bệnh và hậu quả là phải vào viện cấp cứu… Đây là một trong rất nhiều trường hợp bị tác dụng phụ của thuốc chữa cảm cúm.

 

Có thể thấy thị trường của thuốc chữa cảm cúm rất phong phú với nhiều nơi sản xuất, nhiều sản phẩm và dạng thuốc khác nhau. Phần lớn người mắc bệnh cảm cúm ở Việt Nam hiện sử dụng quá liều các loại thuốc phổ biến như: Rhumenol, Decolgen, Decolsin, Medicoldac… vì nghĩ thuốc thông thường nên không hại gì và sẽ mau chóng khỏi bệnh. Điều này dẫn đến bệnh nặng thêm, kèm theo nhiều tác dụng phụ.

 

Một số loại thuốc chữa cảm cúm có chứa các thành phần acetaminophen có tác dụng hạ sốt, giảm đau; chlorpheniramin có tác dụng chống dị ứng, làm giảm cảm giác ngứa ở mũi và giảm hắt hơi; dextromethorphan làm loãng đờm, giảm ho. Đặc biệt, phenylpropanolamine có tính chất giống như một amin giao cảm có tác dụng gây co các tiểu động mạch nhỏ ngoại biên, làm co mạch ở các cuốn mũi, từ đó làm giảm triệu chứng viêm và giảm xuất tiết, chảy nước mũi. Sự phối hợp các thành phần nói trên trong viên thuốc chống “cảm cúm” làm giảm nhanh các triệu chứng như sốt, đau đầu, hắt hơi, đặc biệt là giảm nhanh triệu chứng nghẹt mũi, chảy nước mũi khiến bệnh nhân cảm thấy rất dễ chịu sau khi uống thuốc.

 

Cảnh giác với PPA

 

Phenylpropanolamine (PPA, accutrim) là một thành phần có trong thuốc cảm cúm có tác dụng gây co các tiểu động mạch ở cuốn mũi, nhưng cũng có thể gây co mạch trên toàn cơ thể. Điều này góp phần làm tăng huyết áp của bệnh nhân. Huyết áp sẽ tăng ít hoặc không tăng nếu như thuốc được sử dụng với liều trong giới hạn cho phép. Nếu dùng quá liều có thể gây cơn tăng huyết áp đối với người không bị bệnh tăng huyết áp và kích hoạt gia tăng cơn tăng huyết áp ở bệnh nhân đang bị tăng huyết áp. Phenylpropanolamine có tác dụng thông qua việc giải phóng có chọn lọc các chất có hoạt tính giao cảm rất mạnh như adrenalin, noradrenalin, dopamin. Các chất này là thủ phạm gây co mạch làm tăng huyết áp. Ngoài ra, các chất này còn làm nhịp tim nhanh, khô miệng và niêm mạc...

 

Các xét nghiệm nhằm xác định nồng độ của thuốc trong máu bệnh nhân đã cho thấy, với liều điều trị (trung bình 25mg/viên, dùng đường uống), nồng độ thuốc trong máu dao động trong khoảng 50 – 300µg/L; khi đã bắt đầu có triệu chứng ngộ độc, nồng độ thuốc vào khoảng 300 – 3.000µg/L và nồng độ thuốc trong máu ở bệnh nhân nặng, có nguy cơ tử vong là 3.000 – 50.000 µg/L.

 

Tại Mỹ, hàng năm ước tính có 200 – 500 trường hợp đột quỵ do phenylpropanolamine ở người sử dụng tuổi từ 18 – 49, nên các chế phẩm chứa chất này chỉ còn được sử dụng trong lĩnh vực thú y. Canada đã rút các thuốc loại này ra khỏi thị trường tháng 5.2001, Ấn Độ cũng đã chính thức cấm lưu hành các thuốc cảm cúm có chứa phenylpropanolamine vào tháng 2.2011. Hàn Quốc cấm lưu hành 167 loại thuốc có chứa phenylpropanolamine sau khi có một báo cáo về trường hợp xuất huyết não do sử dụng thuốc có chứa phenylpropanolamine.

 

Để hạn chế tối đa tác dụng không mong muốn của phenylpropanolamine, cần phải chú ý một số điểm như nhà thuốc không bán thuốc khi không có đơn thuốc; người bệnh phải tuân thủ đúng theo đơn thuốc, không tự ý tăng liều, không uống thuốc theo kiểu “mách nhau”, không sử dụng một đơn thuốc cho nhiều người, nhiều lần, khi sử dụng thuốc cảm cúm thấy có các dấu hiệu bất thường như tim đập nhanh, đau đầu, mặt nóng bừng, huyết áp tăng… phải báo ngay cho bác sĩ điều trị biết.

 

Thầy thuốc phải hết sức chú ý tới tiền sử tăng huyết áp, bệnh tim mạch, tiền sử nhạy cảm với thuốc khi kê đơn thuốc cảm cúm cho bệnh nhân. Các hãng thuốc nên cảnh báo thật rõ ràng về nguy cơ gây tăng huyết áp của phenylpropanolamine trên tờ hướng dẫn sử dụng có trong hộp thuốc.

 

Theo TS.BS Vũ Đức Định

Trưởng khoa hồi sức tích cực

Bệnh viện E Trung ương

Sài Gòn tiếp thị

MỚI NHẤT
Thành lập khoa phục hồi chức năng ở bệnh viện Phụ sản - Nhi
Thành lập khoa phục hồi chức năng ở bệnh viện Phụ sản - Nhi

(Dân trí) - Chiều 16/7, Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng tổ chức lễ thành lập khoa phục hồi chức năng trẻ em với sự giúp đỡ của dự án hỗ trợ người khuyết tật của Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID).

Thứ tư, 17/07/2013 - 06:40

Luật “lắm mối” thách đố người tiêu dùng và cơ quan quản lý
Luật “lắm mối” thách đố người tiêu dùng và cơ quan quản lý

(Dân trí) - Quản lý chồng chéo, thiếu chặt chẽ giữa các Bộ đang tạo ra những lỗ hổng trong Luật an toàn thực phẩm. Người dân mất lòng tin vào chất lượng sản phẩm nhưng vẫn phải dùng, đơn vị quản lý lúng túng không biết phải thực hiện như thế nào cho đúng luật.

Thứ tư, 17/07/2013 - 06:13

Hành trình Đỏ huy động hơn 1.000 đơn vị máu lưu động tại Đà Nẵng
Hành trình Đỏ huy động hơn 1.000 đơn vị máu lưu động tại Đà Nẵng

(Dân trí) - Tối 16/7, tại Đà Nẵng, 100 tình nguyện viên của Hành trình Đỏ xuyên Việt đã có buổi giao lưu “kết nối trái tim sông Hàn”, vận động giới trẻ thành phố hiến máu nhân đạo.

Thứ tư, 17/07/2013 - 12:22

Gần 90 người ồ ạt đổ bệnh chưa rõ nguyên do
Gần 90 người ồ ạt đổ bệnh chưa rõ nguyên do

(Dân trí) - Chiều ngày 16/7, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Kon Tum cho biết, trên địa bàn tỉnh xuất hiện một căn bệnh chưa tìm được tên.

Thứ ba, 16/07/2013 - 08:44

Điểm mặt thủ phạm gây suy thận
Điểm mặt thủ phạm gây suy thận

Suy thận là tình trạng thận giảm hoạt động, không đảm bảo các nhiệm vụ của mình, ảnh hưởng đến hoạt động toàn cơ thể. Suy thận có thể xảy ra đột ngột gọi là suy thận cấp; hoặc diễn tiến từ từ, tức suy thận mạn.

Thứ ba, 16/07/2013 - 03:50

Da đẹp từng ngày từ thực phẩm dễ tìm
Da đẹp từng ngày từ thực phẩm dễ tìm

(Dân trí) - Sở hữu một làn da đẹp luôn luôn giúp bạn tự tin trong cuộc sống cũng như công việc. Thay bằng việc bạn phải chạy đến các cửa hàng mỹ phẩm và lo ngay ngáy về tác dụng phụ của chúng thì hãy thử dùng những thực phẩm tự nhiên dưới đây xem sao.

Thứ ba, 16/07/2013 - 12:26

Tự điều trị trĩ, nhiều biến chứng nguy hiểm
Tự điều trị trĩ, nhiều biến chứng nguy hiểm

Sau một tuần tự tìm thuốc về đắp, ông D.D.C. (60 tuổi, Bình Phước) phải đến bệnh viện (BV) trong tình trạng đau vùng hậu môn dữ dội, sốt cao, búi trĩ sưng hoại tử, tổn thương lở loét, rỉ máu. Tự điều trị trĩ, bệnh của ông C. từ nhẹ đã biến thành nặng.

Thứ ba, 16/07/2013 - 10:57

Tử vong do vi rút corona ngang với cúm gia cầm
Tử vong do vi rút corona ngang với cúm gia cầm

(Dân trí) - Từ tháng 4/2012 đến 15/7/2013, thế giới có 82 ca mắc vi rút cúm corna, trong đó 45 tử vong. Riêng tại Ả rập xe út, số mắc/chết chiếm tỷ lệ nhiều nhất, 37 trường hợp tử vong, chiếm hơn 82%.

Thứ ba, 16/07/2013 - 08:04

Kon Tum: Người dân lo lắng vì “bệnh lạ”
Kon Tum: Người dân lo lắng vì “bệnh lạ”

(Dân trí) - Ngày 15/7 tin từ Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Kon Tum cho biết đang xuất hiện triệu chứng sốt, vàng da, vàng mắt ở gần 90 người tại các xã Ya Chim, Đăk Năng (của TP.Kon Tum).

Thứ ba, 16/07/2013 - 06:12

Thực phẩm tuyệt hảo cho vòng 1
Thực phẩm tuyệt hảo cho vòng 1

(Dân trí) - Có nhiều thực phẩm làm cho cho vòng 1 đầy đặn đồng thời cũng kèm theo nguy hại cho sức khỏe. Những thực phẩm sau đây vừa giúp vòng 1 nữ giới “phong phú” vừa có lợi cho sức khỏe.

Thứ ba, 16/07/2013 - 04:15

Đình chỉ hoạt động ăn uống của đơn vị để xảy ra vụ ngộ độc
Đình chỉ hoạt động ăn uống của đơn vị để xảy ra vụ ngộ độc

(Dân trí) - Liên quan đến vụ ngộ độc thực phẩm khiến hàng chục người nhập viện tại khu du lịch biển Hải Hòa, UBND huyện Tĩnh Gia đã đình chỉ hoạt động ăn uống của khách sạn nơi xảy ra vụ việc chờ kết luận của cơ quan chức năng.

Thứ hai, 15/07/2013 - 06:35

TPHCM: Xóa các điểm buôn bán gia cầm trái phép
TPHCM: Xóa các điểm buôn bán gia cầm trái phép

(Dân trí) - Thời tiết từ nay đến cuối năm sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại vi rút trên gia súc, gia cầm phát triển. Để tránh nguy cơ lây lan, bùng phát dịch UBND thành phố yêu cầu các quận huyện xử lý triệt để các điểm kinh doanh gia cầm trái phép.

Thứ hai, 15/07/2013 - 05:48

ĐÁNG QUAN TÂM
Thuốc diệt côn trùng: Bác sỹ sợ, người dùng thờ ơ
Thuốc diệt côn trùng: Bác sỹ sợ, người dùng thờ ơ

Biết rằng các hóa chất diệt côn trùng có độc tính cao nhưng không ít người tiêu dùng khi có nhu cầu vẫn mua về pha chế, sử dụng tùy ý.

Thứ hai, 15/07/2013 - 03:12

Nhập viện do nâng mũi bằng silicon lỏng
Nhập viện do nâng mũi bằng silicon lỏng

Ngày 14/7, thông tin từ khoa phẫu thuật thẩm mỹ, bệnh viện Chợ Rẫy, TPHCM cho biết khoa vừa tiếp nhận điều trị bệnh nhân nữ N.T.T., 31 tuổi, ngụ ở Trà Vinh, nhập viện với chẩn đoán biến chứng do nâng mũi bằng phương pháp bơm silicon lỏng.

Thứ hai, 15/07/2013 - 01:20

Ngộ độc thực phẩm, hơn 40 người nhập viện
Ngộ độc thực phẩm, hơn 40 người nhập viện

(Dân trí) - Sau bữa ăn tối, nhiều người trong đoàn khách du lịch từ Hà Nội vào ngỉ mát tại biển Hải Hòa, huyện Tĩnh Gia có hiện tượng đau bụng, buồn nôn. Hàng chục người đã phải nhập viện điều trị vì không chịu nổi những cơn đau quằn quại.

Thứ hai, 15/07/2013 - 12:00

Nguy kịch bé trai bị ong đốt hơn 60 vết
Nguy kịch bé trai bị ong đốt hơn 60 vết

(Dân trí) - Em Nguyễn Quang Huy, học sinh lớp 1, trường tiểu học Phú Cát, tp Huế đã bị ong đốt hơn 60 vết và rơi vào tình trạng nguy kịch suốt nhiều ngày qua.

Thứ hai, 15/07/2013 - 10:46

Bi hài chuyện những gã “ngáo đá” nổi tiếng đất cảng
Bi hài chuyện những gã “ngáo đá” nổi tiếng đất cảng

Có những gã thanh niên đang ngồi chơi bình thường, bỗng “nổi hứng” vác dao chém loạn xạ vào người thân, hàng xóm. Gã khác thì lấy kéo tự đâm vào ngực mình rồi mếu máo nói với công an “các chú giúp cháu với, có thằng đâm cháu”.

Thứ hai, 15/07/2013 - 08:15

Các điểm cần lưu ý để sử dụng paracetamol an toàn
Các điểm cần lưu ý để sử dụng paracetamol an toàn

Hiện nay, paracetamol là loại thuốc giảm đau nhức, cảm sốt nhanh, có ít tác dụng phụ với liều điều trị nên được cung cấp không cần kê đơn ở hầu hết các nước.

Thứ hai, 15/07/2013 - 07:52

Những điều chưa biết về phẫu thuật tật khúc xạ Smile
Những điều chưa biết về phẫu thuật tật khúc xạ Smile

SMILE còn được gọi là Lasik không vạt, có thể hiểu nôm na như một cách mổ nội soi.

Thứ hai, 15/07/2013 - 07:40

Lần đầu tiên tiếp nhận bệnh nhân dị ứng thuốc điều trị AIDS
Lần đầu tiên tiếp nhận bệnh nhân dị ứng thuốc điều trị AIDS

(Dân trí) - Ngay lần đầu tiên uống thuốc điều trị HIV/AIDS, bệnh nhân đã bị dị ứng với các biểu hiện nổi ban đỏ khắp người, ngứa ngáy. Dù được thay 3 phác đồ điều trị nhưng bệnh nhân vẫn tái diễn tình trạng dị ứng, đã được chuyển tới BV Bạch Mai để giải mẫn cảm.

Thứ hai, 15/07/2013 - 07:30

Nguyên tắc ăn uống cho các bệnh ung thư thường gặp ở nữ giới
Nguyên tắc ăn uống cho các bệnh ung thư thường gặp ở nữ giới

Chế độ dinh dưỡng hợp lý là điệu kiện quan trọng để khống chế sự lây lan của tế bào ung thư và kéo dài tuổi thọ cho bệnh nhân.

Thứ hai, 15/07/2013 - 06:49

Dân văn phòng rất dễ mắc bệnh trĩ
Dân văn phòng rất dễ mắc bệnh trĩ

Do đặc thù công việc, dân văn phòng là đối tượng dễ bị bệnh trĩ tấn công nhất.

Thứ hai, 15/07/2013 - 05:49

Cơ hội gặp giáo sư nha khoa hàng đầu thế giới tại Việt Nam
Cơ hội gặp giáo sư nha khoa hàng đầu thế giới tại Việt Nam

Ngày 19/7 tới đây, Giáo sư - Bác sỹ Carl E. Misch – chuyên gia lâm sàng nổi tiếng thế giới về cấy ghép nha khoa với 17 bằng sáng chế quốc tế mang tên ông sẽ có một buổi thuyết giảng tại Khách sạn Rex - TPHCM.

Thứ hai, 15/07/2013 - 05:10

Tại sao bạn không hạnh phúc?
Tại sao bạn không hạnh phúc?

(Dân trí) - Cuộc sống là một hành trình nơi chúng ta trải nghiệm, chiêm nghiệm, và phát hiện ra có những thứ phù hợp, có thứ không. Tuy nhiên, hầu hết những người “bất hạnh” đều có chung những đặc điểm.

Thứ hai, 15/07/2013 - 04:15