Chữa bệnh… giọng nói

Họ bỗng rơi vào thế giới câm lặng sau một lần tai nạn, bệnh tật. Thông qua các nhà âm ngữ trị liệu đầu tiên được đào tạo tại Việt Nam, họ đã tìm lại tiếng nói của mình

Một năm trước, chị D., một giảng viên ĐH tại TP HCM, từng rơi nước mắt trước yêu cầu hồn nhiên của 2 con gái nhỏ: kể một câu chuyện cổ tích trước khi ngủ. Các con chị vốn đã quen với những câu chuyện thần tiên mà chị kể trong nhiều năm trước khi bị biến chứng liệt dây thanh một bên sau phẫu thuật điều trị bệnh bướu cổ.

Bài “thể dục” cho dây thanh

Những ngày sau phẫu thuật, chị D. vẫn cố nói nhưng chỉ có thể phát ra âm gió thều thào, khó ai hiểu. Rồi chị dần kiệt sức vì mất hơi sau mỗi lần cố gắng. Mất đi giọng nói đồng nghĩa với việc chị phải rời bỏ công việc của một giảng viên dạy tin học.

Theo bà Trần Thị Thu Trang - bác sĩ (BS) tai mũi họng, nhà âm ngữ trị liệu thuộc Đơn vị Thanh học Khoa Nhi tổng hợp Bệnh viện (BV) Tai Mũi Họng TP HCM - chúng ta có thể nói được nhờ sự rung động của hai bên dây thanh mỗi khi không khí đi qua. Ca phẫu thuật trị bướu cổ đã vô tình làm ảnh hưởng dây thần kinh chi phối nói vốn rất mong manh, khiến một bên dây thanh hoàn toàn đứng yên nên thanh quản không còn đóng kín được khi cần.

Các chuyên viên điều trị cho trẻ nói ngọng tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TP HCM)
Các chuyên viên điều trị cho trẻ nói ngọng tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TP HCM)

Chị D. đến gặp BS Trang một lần mỗi tuần và siêng năng thực hiện bài tập về nhà. Những bài tập như trẻ con đang cố tập phát âm cho tròn chữ, cố nói cho rõ ràng nhưng lại là bài “thể dục” đặc biệt dành riêng cho dây thanh để ép thanh môn, giúp bên dây thanh còn lại khỏe mạnh hơn, bù trừ cho bên bị liệt.

Vì chị D. là giảng viên nên các BS đã hướng dẫn thêm một số phương pháp để chăm sóc giọng nói. Sau 2 tháng điều trị, chị đã nói chuyện mạch lạc, nhẹ nhàng hơn. Giọng nói của chị đã phục hồi khoảng 70% theo đánh giá khắt khe của BS. Song, so với người bình thường, giọng của chị chỉ như người khàn tiếng nhẹ do cảm, ho.

4 tuổi, cất tiếng nói đầu đời

“Chào cô!” - chị Lê Thị Thanh Xuân, Trưởng đơn vị Âm ngữ trị liệu và Trung tâm Can thiệp sớm dành cho trẻ tự kỷ thuộc BV Chỉnh hình và Phục hồi chức năng TP HCM, giật mình khi 1 bệnh nhi 4 tuổi cất tiếng chào. Quay lại, chị thấy cô bé đang gỡ tấm ảnh chủ đề “bé đến lớp” thuộc bộ hình trị liệu gắn trên bảng gần cửa và đưa cho chị.

Tấm ảnh ấy thuộc bộ ảnh mô tả những hoạt động trong ngày của một đứa trẻ. Trong mỗi ảnh, đứa bé được hướng dẫn cách giao tiếp phù hợp với từng tình huống.

Ở độ tuổi lên 4, một câu chào có lẽ là quá đỗi bình thường nhưng với bé L., đó là kết quả của một năm ròng rã đầy kiên nhẫn và cố gắng của gia đình và các BS. Bé L. mắc chứng tự kỷ và chưa từng cất tiếng nói. Bé được cha mẹ đưa đến gặp chị Xuân cách đây một năm, không biết nói, đi lăng xăng khắp phòng trị liệu, xé sách vở và không nghe lời ai. L. hôm nay hay cười, đã biết ngồi yên và hào hứng tham gia các trò chơi. Kể từ ngày cất tiếng chào cô, L. đã nói thêm được khá nhiều.

Sau mấy năm Đơn vị Âm ngữ trị liệu hoạt động, “gia tài” của chị Xuân là những dãy tủ đầy ắp đồ chơi, những bộ tranh các cặp âm chuyên sử dụng cho trẻ rối loạn âm, lời nói… Bệnh nhi của chị đa dạng, là trẻ tự kỷ, bại não, rối loạn âm lời nói, sau phẫu thuật sứt môi - hở hàm ếch…

Được sự đồng ý của một người mẹ, chúng tôi tham dự buổi trị liệu của một cậu bé 5 tuổi mắc chứng nói ngọng tại BV Nhi Đồng 2 (TP HCM). Trên chiếc bàn là bộ đồ chơi với những viên gỗ nhiều hình thù và một chiếc hộp để bé bỏ vào theo hình tương ứng. Bên cạnh đó là quyển sách đẹp mắt mà các sự vật đều bắt đầu bằng phụ âm “r” - một trong những âm bé bị ngọng. Vừa chơi vừa đùa giỡn với các cô chuyên viên, bé đã được trị liệu mà không cần bất cứ sự ép buộc nào.

BV Nhi Đồng 1 (TP HCM) cũng có hẳn một kho đồ chơi để trong các tủ ở nhiều phòng trị liệu. Tại đây, một căn phòng chỉ có 1-2 bé được điều trị, mỗi bé có một chuyên viên riêng đảm nhận. Ông Hoàng Văn Quyên - kỹ thuật viên trưởng Khoa Vật lý trị liệu và Phục hồi chức năng BV Nhi Đồng 1, cho chúng tôi xem những dụng cụ tự làm trong khoa.

Theo ông Quyên, phương pháp trị liệu cho trẻ em rất khác người lớn. Nếu bước vào phòng âm ngữ trị liệu cho trẻ, đôi khi người ngoài sẽ thấy kỳ quặc vì 2 người lớn đang cùng nhau chơi những trò ghép hình, xếp chữ, thổi bong bóng… của trẻ con. Nhưng thật ra, đó là cách để dẫn đứa trẻ ra khỏi thế giới khép kín, nhất là với trẻ tự kỷ hay có các rối loạn về giao tiếp.

Chị Lê Thị Đào, chuyên viên âm ngữ trị liệu thuộc Khoa Vật lý trị liệu BV Nhi Đồng 2, cho hay nhiều đứa trẻ nhất định không mở miệng nói một lời. Khi có các rối loạn về ngôn ngữ như nói ngọng, trẻ thường bị mọi người chọc ghẹo. Với những tình huống “tức phát khóc” khi nói mãi người ta không hiểu, dần dần trẻ không muốn hoặc ngại nói.

Khi đó, chuyên viên âm ngữ trị liệu phải bình tĩnh tiếp cận. Nếu hỏi: “Cái này là cái gì?” mà trẻ không trả lời, họ có thể quay sang hỏi người mẹ rồi khen mẹ giỏi. Họ cũng có thể cùng chơi với phụ huynh để tìm cách lôi kéo trẻ tham gia. Thậm chí, các chuyên viên còn thưởng kẹo cho mẹ, thế là bé cũng nhào vào chơi vì muốn có kẹo.

Lò đào tạo chuyên viên âm ngữ trị liệu đầu tiên

Hiện nay, Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch (TP HCM) là nơi duy nhất tại Việt Nam đào tạo chuyên viên âm ngữ trị liệu với 33 chuyên viên đã được cấp chứng chỉ sau 2 khóa đầu tiên, hệ sau ĐH. Trước đây, tại Việt Nam chỉ có vài chuyên gia về lĩnh vực này, được đào tạo ở nước ngoài.

Âm ngữ trị liệu là một chuyên ngành điều trị cho các bệnh nhân có rối loạn liên quan đến giao tiếp hoặc nuốt như: người sau tai biến, sau phẫu thuật cắt bỏ thanh quản, sau khi được trị sứt môi - chẻ vòm; bệnh nhân bị liệt dây thanh toàn phần hoặc bán phần, phục hồi tiếng nói sau khi cấy điện ốc tai điều trị điếc; trẻ em tự kỷ, chậm nói hoặc rối loạn ngôn ngữ; người nói ngọng, nói lắp, nói giọng ái nam ái nữ…

Theo Anh Thư

Người lao động

MỚI NHẤT
Thực phẩm giúp tóc nhanh dài
Thực phẩm giúp tóc nhanh dài

(Dân trí) - Mái tóc của bạn vừa bị cắt hỏng hoặc bạn muốn thay đổi kiểu tóc, bạn nóng lòng mong tóc nhanh dài. Vậy hãy bổ sung những thực phẩm dưới đây thường xuyên nhé:

Chủ nhật, 21/08/2016 - 01:23

Một bệnh viện tư “lôi kéo” bệnh nhân BHYT trái luật?
Một bệnh viện tư “lôi kéo” bệnh nhân BHYT trái luật?

(Dân trí) - Nghi ngờ một bệnh viện tư có hành vi thu hút bệnh nhân sai quy định, Bảo hiểm xã hội Quảng Nam đã tạm dừng thanh toán chi phí khám chữa bệnh bằng đông y và phục hồi chức năng đối với bệnh nhân có thẻ BHYT đến khám và chữa bệnh tại bệnh viện này.

Chủ nhật, 21/08/2016 - 01:05

10 sự thực đáng ngạc nhiên về “chuyện ấy” ở phái đẹp
10 sự thực đáng ngạc nhiên về “chuyện ấy” ở phái đẹp

(Dân trí) - Có một sự thiếu hụt lớn trong hiểu biết về tình dục nữ, từ cực khoái đến rối loạn chức năng cũng như những điều thích và không thích nói chung.

Chủ nhật, 21/08/2016 - 10:14

Tật nhổ tóc: Da liễu hay tâm thần?
Tật nhổ tóc: Da liễu hay tâm thần?

(Dân trí) - Tật nhổ tóc (Trichotillomania) là một sự rối loạn kiểm soát tinh thần mạn tính, thôi thúc người bệnh nhổ lông tóc lặp đi lặp lại, tạo thành một chứng mất tóc. Một số nghiên cứu khác cho rằng đó là một rối loạn trong phổ ám ảnh cưỡng bức (obsessive-compulsive spectrum).

Chủ nhật, 21/08/2016 - 10:09

3 cách vệ sinh sai khiến dễ mắc cúm, tay chân miệng
3 cách vệ sinh sai khiến dễ mắc cúm, tay chân miệng

(Dân trí) - Cúm, tay chân miệng là hai bệnh gặp rất phổ biến trong giai đoạn chuyển mùa. Theo PGS.TS Trần Đắc Phu, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, 3 hành vi vệ sinh sai rất phổ biến khiến mọi người, đặc biệt là trẻ nhỏ dễ mắc hai căn bệnh này.

Chủ nhật, 21/08/2016 - 08:58

9 sự thật về các chất chống ôxy hóa
9 sự thật về các chất chống ôxy hóa

(Dân trí) - Cơ thể chúng ta được tiếp xúc với ôxy mỗi ngày - một quá trình thiết yếu, nhưng sự tiếp xúc này cũng gây ra ôxy hóa. Quá trình ôxy hóa gây hại cho các chất trong cơ thể, biến chúng thành những gốc tự do.

Chủ nhật, 21/08/2016 - 04:07

Người mắc bệnh lao có cơ hội khỏi bệnh nếu tuân thủ phác đồ điều trị
Người mắc bệnh lao có cơ hội khỏi bệnh nếu tuân thủ phác đồ điều trị

(Dân trí) - Hiện nay bệnh lao không còn là bệnh nan y nữa, mà là căn bệnh có thể chữa khỏi hoàn nếu người bệnh tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ. Tuy nhiên vẫn còn rất nhiều bệnh nhân không tuân thủ phác đồ điều trị dẫn đến tình trạng lao đa kháng thuốc.

Thứ bảy, 20/08/2016 - 10:30

TPHCM kiểm tra nguồn gốc thịt heo bằng... smartphone
TPHCM kiểm tra nguồn gốc thịt heo bằng... smartphone

(Dân trí) - UBND TPHCM vừa phê duyệt đề án quản lý, nhận diện và truy xuất nguồn gốc thịt heo. Theo đó, từ tháng 8/2016 đến tháng 2/2017 sẽ vận hành thử nghiệm hệ thống quản lý thịt heo ứng dụng công nghệ thông tin và tháng 3/2017 chính thức hoạt động.

Thứ bảy, 20/08/2016 - 03:32

Người mắc bệnh lý đường tiêu hóa có tỷ lệ suy dinh dưỡng cao
Người mắc bệnh lý đường tiêu hóa có tỷ lệ suy dinh dưỡng cao

(Dân trí) - Nhiều người mắc các bệnh lý đường tiêu hóa như ung thư thường kiêng ăn dẫn tới suy dinh dưỡng trước khi phẫu thuật. Theo TS.BS Lâm Việt Trung – Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa Bệnh viện Chợ Rẫy đó là quan niệm sai lầm, vì nếu không ăn sẽ chết vì suy dinh dưỡng trước khi chết vì bệnh ung thư bùng phát.

Thứ bảy, 20/08/2016 - 11:22

Nhầm lẫn chết người giữa đột quỵ và cảm mạo
Nhầm lẫn chết người giữa đột quỵ và cảm mạo

Cho tới nay, nhiều người thường nhầm lẫn các dấu hiệu của đột quỵ với hiện tượng trúng gió, nên xoa dầu nóng, cạo gió, cắt lể hoặc cúng bái…

Thứ bảy, 20/08/2016 - 09:30

Bài tập cho trái tim khỏe mạnh
Bài tập cho trái tim khỏe mạnh

(Dân trí) - Các bài tập dưới đây giúp bạn có trái tim khỏe mạnh chỉ với 15 phút mỗi sáng:

Thứ bảy, 20/08/2016 - 08:11

Gia tăng số ca ung thư mới mắc tại xã Đông Thạnh
Gia tăng số ca ung thư mới mắc tại xã Đông Thạnh

Ngày 19/8, BV Ung bướuTP.HCM chính thức có báo cáo kết quả thực hiện điều tra, khảo sát mô hình bệnhtật tại khu vực bãi rác Đông Thạnh, huyện Hóc Môn (TP.HCM).

Thứ bảy, 20/08/2016 - 06:21

ĐÁNG QUAN TÂM
Cứu sống ca ngừng tim do điện giật trong bão số 3
Cứu sống ca ngừng tim do điện giật trong bão số 3

Bệnh viện Hữu nghị (Hà Nội) vừa cứu sống 1 trường hợp bị điện giật nhập viện trong tình trạng hôn mê sâu, ngừng tim.

Thứ sáu, 19/08/2016 - 05:40

Sự thật về người đàn ông uống nước tẩy rửa
Sự thật về người đàn ông uống nước tẩy rửa

(Dân trí) - Sau khi 1 tờ báo địa phương của Trung Quốc đăng tải hình ảnh một người đàn ông đang uống nước tẩy rửa kèm mong muốn được điều trị và 1 số báo trong nước dẫn lại, giới truyền thông chính thống của Trung quốc đã vào cuộc và tìm ra sự thật.

Thứ sáu, 19/08/2016 - 04:41

Vụ “tố” BS mổ còn nguyên khối u: Vì sao chuyển bệnh nhân sang BV tư?
Vụ “tố” BS mổ còn nguyên khối u: Vì sao chuyển bệnh nhân sang BV tư?

Lãnh đạo Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và BV Đa khoa Bảo Sơn đều khẳng định, bệnh viện đã làm đúng quy trình trước sự việc ông Trần Văn Phú ở Nghệ An khiếu nại “mổ còn nguyên khối u”.

Thứ sáu, 19/08/2016 - 03:01

Con suýt gặp họa vì mẹ cho ăn búp ổi
Con suýt gặp họa vì mẹ cho ăn búp ổi

Theo các chuyên gia, tiêu chảy là bệnh dễ gặp ở trẻ em vì hệ miễn dịch chưa trưởng thành, sức đề kháng của trẻ còn kém. Bên cạnh đó, đường tiêu hóa của bé chưa ổn định, cộng với chế độ ăn có nhiều thay đổi khiến trẻ không kịp thích nghi và dễ mắc bệnh. Nếu không điều trị đúng cách, bệnh có nhiều biến chứng, rất nguy hiểm đối với sức khỏe của trẻ.

Thứ sáu, 19/08/2016 - 02:03

Cảnh báo mối nguy hiểm từ trà giải độc
Cảnh báo mối nguy hiểm từ trà giải độc

(Dân trí) - Trà giải độc đang được rất nhiều ngôi sao nổi tiếng ca ngợi. Nhưng các chuyên gia cho biết nhiều loại trà này có chứa senna (hay phan tả diệp), một loại thuốc nhuận tràng nếu sử dụng dài ngày có thể gây tổn thương gan và ruột.

Thứ sáu, 19/08/2016 - 01:18

Đột quỵ vì tống cả đống An cung
Đột quỵ vì tống cả đống An cung

Bệnh nhân N., sau khi qua cơn nguy kịch vì đột quỵ, người nhà giấu bác sĩ mua 3 viên An cung về nghiền cho uống buổi tối. Kết quả, N. bị suy đa tạng.

Thứ sáu, 19/08/2016 - 11:26

Chất xơ cần thiết cho cơ thể như thế nào?
Chất xơ cần thiết cho cơ thể như thế nào?

(Dân trí) - Chất xơ rất cần thiết với sức khỏe con người nhưng lại ít được quan tâm hơn các chất dinh dưỡng khác bởi nhiều người còn chưa hiểu hết tác dụng của chất xơ.

Thứ sáu, 19/08/2016 - 11:11

Nguy cơ bùng phát đại dịch sốt vàng da trên thế giới
Nguy cơ bùng phát đại dịch sốt vàng da trên thế giới

Bệnh sốt vàng da đang có nguy cơ bùng phát thành đại dịch trên toàn thế giới khi hàng loạt cảnh báo vừa được đưa ra về dịch bệnh nguy hiểm này.

Thứ sáu, 19/08/2016 - 10:38

Tiêu diệt tế bào ung thư bằng điện trường
Tiêu diệt tế bào ung thư bằng điện trường

(Dân trí) - Phương pháp chữa trị bằng điện trường bắt nguồn từ việc giữa cấu trúc tế bào then chốt trong khối u não và điện trường tác động từ bên ngoài có tồn tại một sự tương tác nhất định, có tính an toàn, không có tác dụng phụ, không tổn hại đến các tế bào bình thường, có hiệu quả loại bỏ tế bào ung thư, có ưu thế đặc biệt trong việc dự phòng tế bào ung thư tái phát và lan rộng.

Thứ sáu, 19/08/2016 - 10:18

Bệnh viện tuyến Trung ương "thua" tuyến tỉnh về chất lượng
Bệnh viện tuyến Trung ương "thua" tuyến tỉnh về chất lượng

(Dân trí) - Hội nghị về chất lượng bệnh viện (BV) trong hai ngày 18 và 19/8 tại Hà Nội đã công bố kết quả khảo sát chất lượng bệnh viện năm 2015, theo đó, có những bệnh viện tuyến trung ương "thua" bệnh viện tuyến tỉnh khi xét các tiêu chí chất lượng.

Thứ sáu, 19/08/2016 - 09:10

Những cơn sốc đáng sợ!
Những cơn sốc đáng sợ!

Người nhà cần nhận biết các dấu hiệu đe dọa tính mạng của bệnh nhân, nhất là trẻ em, để có thể cấp cứu kịp thời

Thứ sáu, 19/08/2016 - 08:33

Cứu bệnh nhân bị dao bầu đâm xuyên não
Cứu bệnh nhân bị dao bầu đâm xuyên não

(Dân trí) - Bệnh nhân N.V.V (25 tuổi, Thanh Hóa) được chuyển đến bệnh viện (BV) Việt Đức trong tình trạng con dao bầu dài 40cm cắm trên vùng đầu, xuyên vào não nguy kịch.

Thứ sáu, 19/08/2016 - 08:23