Chất lượng khám chữa bệnh ở cơ sở: Bác sĩ hỏi ít, thực hành... lười

Còn một tỷ lệ đáng kể bác sĩ chưa chẩn đoán đúng các bệnh cơ bản, đặc biệt có bác sĩ kê đơn gây hại sức khoẻ bệnh nhân. Đây là kết quả nghiên cứu mới nhất do Viện Chiến lược và chính sách y tế (Bộ Y tế) về chất lượng khám chữa bệnh tuyến cơ sở vừa công bố ngày 9.12.

3% bác sĩ chẩn đoán đúng 5 bệnh

Nghiên cứu chất lượng và công bằng trong chăm sóc sức khoẻ ban đầu tại Việt Nam do Viện Nghiên cứu chiến lược và chính sách y tế (Bộ Y tế) thực hiện năm 2015 tại 78 bệnh viện huyện (phỏng vấn 749 bác sĩ) và 246 trạm y tế xã (phỏng vấn 251 bác sĩ/y sĩ) tại 6 tỉnh thành đại diện các vùng miền. Nhóm nghiên cứu đã đưa ra các câu hỏi và quan sát chẩn đoán, điều trị, kê đơn của các bác sĩ tuyến huyện, xã về 5 bệnh cơ bản thường gặp như tiêu chảy trẻ em, viêm phổi trẻ em, lao, tiểu đường týp 2, tăng huyết áp.

Chất lượng khám chữa bệnh ở cơ sở: Bác sĩ hỏi ít, thực hành... lười - 1

Bác sĩ tuyến xã khám và tư vấn cho bệnh nhân. Ảnh minh hoạ: Khám lao tại Trạm Y tế xã Nam Cao (Kiến Xương, Thái Bình). Ảnh: Diệu Linh

Ngày 5.12 vừa qua, Chính phủ vừa phê duyệt đề án xây dựng và phát triển mạng lưới y tế cơ sở trong tình hình mới. Do đó, thời gian tới Bộ Y tế sẽ chú trọng đầu tư phát triển nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ y tế cơ sở để mọi người dân được tiếp cận các dịch vụ y tế cơ bản, chất lượng...”.

Thứ trưởng Phạm Lê Tuấn

Kết quả, kiến thức của bác sĩ tuyến cơ sở vẫn còn nhiều khoảng trống. Tỷ lệ câu hỏi mà bác sĩ hỏi bệnh nhân và câu hỏi cần phải hỏi để đưa ra chẩn đoán bệnh chính xác hơn chỉ đạt xấp xỉ 50%. Cụ thể, bệnh tăng huyết áp bác sĩ chỉ hỏi bệnh nhân 3 câu/8 câu cần hỏi, đái tháo đường 3/8 câu, lao 5/13 câu, viêm phổi 1/3 câu, tiêu chảy 5/11 câu.

Tương tự, số nội dung khám lâm sàng mà bác sĩ dự định khám (đã chỉ định khám) cho bệnh nhân cũng chưa đạt một nửa nội dung cần khám. Cụ thể, tăng huyết áp 4/7 nội dung cần khám, đái tháo đường 4/7, lao 3/9, viêm phổi 4/8, tiêu chảy 4/7. “Bệnh nhân bị tăng huyết áp mà bác sĩ chỉ hỏi có đau đầu không, bệnh nhân lao phổi chỉ hỏi ho không mà không hỏi về tính chất đờm, tình trạng khó thở, đau ngực, đái tháo đường thì không hỏi các triệu chứng liên quan đến tai biến và các yếu tố nguy cơ…” - ông Khương Anh Tuấn – Viện phó Viện Chiến lược và chính sách y tế lý giải.

Kiến thức còn thiếu, khám lâm sàng chưa đầy đủ khiến kết quả khám bệnh cũng “liên đới”. Nghiên cứu cho thấy, dù 5 bệnh nói trên là bệnh cơ bản, thường gặp nhưng vẫn có một tỷ lệ đáng kể các bác sĩ chẩn đoán sai. Cụ thể, bệnh tăng huyết áp độ 1 tỷ lệ chẩn đoán sai là 19%, đái tháo đường týp 2 là 14%, tiêu chảy trẻ em 12%, lao 9%, viêm phổi trẻ em 3%. Tỷ lệ chẩn đoán đúng khá cao nhưng vẫn còn nhiều bác sĩ chỉ chẩn đoán đúng một phần về bệnh lý. Đặc biệt bệnh tiêu chảy trẻ em chỉ có 6% chẩn đoán đúng hoàn toàn, 81% đúng một phần.

Theo ông Tuấn, đáng cảnh báo chính là tỷ lệ các bác sĩ chẩn đoán đúng thì cao nhưng không chắc đưa ra chỉ định điều trị đúng. Đặc biệt với bệnh viêm phổi trẻ em có đến gần 48% bác sĩ đưa ra điều trị chưa đúng (tỷ lệ này ở xã và huyện là tương đương) dù tỷ lệ chẩn đoán đúng tới 96-97%. Tỷ lệ bác sĩ đưa ra các chỉ định thuốc gây hại ở nhóm viêm phổi trẻ em cũng rất cao, tới gần 70%; còn đối với bệnh tăng huyết áp và đái tháo đường cùng từ 34-47%. “Cụ thể, các bác sĩ cả hai tuyến đều kê đơn quá nhiều thuốc có chứa corticoid gây hại cho sức khoẻ của trẻ. Hoặc bệnh tăng huyết áp và đái tháo đường, bác sĩ hay kê nhiều thuốc chồng chéo và có các dụng phụ gây hại” – ông Anh Tuấn nhấn mạnh.

Nhận định về điều này, chuyên gia nhi khoa, TS Nguyễn Tiến Dũng – nguyên Trưởng khoa Nhi Bệnh viện Bạch Mai cho biết: “Thuốc chứa corticod có tác dụng giúp trẻ đỡ các triệu chứng khò khè, khó thở. Tuy nhiên đây là thuốc có nhiều tác dụng phụ, cần hạn chế kê đơn. Thuốc chứa coticoid khiến cho sức đề kháng của trẻ bị suy sụp trong khi “vũ khí” chống chọi lại bệnh viêm phổi mạnh mẽ nhất là sức đề kháng. Khi đó trẻ sẽ lâu khỏi bệnh hoặc hay tái phát bệnh. Đồng thời nếu trẻ thường xuyên uống thuốc có chứa coticoid sẽ có nguy cơ bị tác dụng phụ mà dễ gặp nhất là loãng xương, còi xương….”

Đáng nói, chỉ có 3% bác sĩ được hỏi có khả năng chẩn đoán đúng cả 5 bệnh, đúng 4 bệnh là 48%, đúng 3 bệnh là 36%, 2 bệnh là 11%, 1 bệnh là 2%. Trong khi các bác sĩ huyện, xã là bác sĩ đa khoa và những bệnh được chọn nghiên cứu là các bệnh cơ bản, thường gặp.

“Lười” thực hành

Nghiên cứu đã chỉ ra một nghịch lý các bác sĩ tuyến xã kiến thức ít hơn nhưng khi khám bệnh họ luôn cố gắng khám, hỏi han bệnh nhân nhiều hơn. Còn các bác sĩ huyện kiến thức tốt hơn nhưng lại khám xét ít hơn. Không ít bác sĩ biết 7 trong 10 mục hướng dẫn nhưng khi khám bệnh họ chỉ áp dụng 4-5.

Ông Olusoji Adeyi – Giám đốc lĩnh vực y tế dinh dưỡng và dân số (Ngân hàng Thế giới) cho biết, qua quan sát, hỏi bác sĩ, bệnh nhân, có một thực tế các bác sĩ xã thực hành gần hết những gì họ đã “trả lời lý thuyết”, còn các bác sĩ huyện lại ít thực hành và chủ yếu dựa vào các kết quả xét nghiệm, chiếu chụp. Cụ thể thời gian khám ở xã là 7,37 phút, huyện là 4,8 phút; số câu hỏi bác sĩ tuyến huyện đưa ra là gần 7,5 câu, huyện là 6,54 câu. Khám lâm sàng của tuyến xã là 2,39%, huyện 2%; số test cận lâm sàng (xét nghiệm chiếu chụp) ở xã là 4%, huyện là 50%. Điều này có liên hệ trực tiếp với mức độ hài lòng của bệnh nhân khi 83% bệnh nhân khám ở xã hài lòng trong khi chỉ có 72% bệnh nhân khám ở bệnh viện huyện hài lòng. “Tuy nhiên, bệnh nhân Việt Nam dù khám ở đâu thì cũng có điểm chung là “ra về cầm nhiều thuốc hơn nhiều các nước khác” – ông Adeyi nhận xét.

Theo ông Adeyi, nghiên cứu chỉ ra rằng việc tuân thủ quy trình khám bệnh tăng theo chỉ số cố gắng và việc kê đơn kháng sinh cũng giảm theo chỉ số cố gắng. Bác sĩ có mức độ cố gắng cao hơn có xu hướng điều trị đúng hơn. “Phải thừa nhận thực tế, số lượng bệnh nhân đông có ảnh hưởng rõ rệt đến việc bác sĩ dành thời gian hoặc hỏi han bệnh nhân’ – ông Adeyi cho biết.

Về điều này, Thứ trưởng Bộ Y tế Phạm Lê Tuấn cho biết, quá tải bệnh viện, một bác sĩ khám quá nhiều bệnh nhân là một trong những lý do khiến bác sĩ khó có thể dành nhiều thời gian cho bệnh nhân để hỏi kỹ càng về tiền sử bệnh, tư vấn dùng thuốc, chăm sóc sức khoẻ… “Một bác sĩ khám 30-40 bệnh nhân, thậm chí nhiều hơn thì khó lòng “cố gắng”. Tuy nhiên, thời gian tới chúng ta phải “phân luồng” bệnh nhân cho hợp lý để giảm tải cho các bác sĩ, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Cần phải tạo thói quen hẹn khám cho bệnh nhân, nhất là các bệnh mãn tính, cần nhiều thời gian tư vấn như đái tháo đường, tăng huyết áp…” – ông Phạm Lê Tuấn nhấn mạnh.

Theo Diệu Linh

Dân Việt

MỚI NHẤT
Vì sao “cậu nhỏ giương cờ" vào sáng sớm?
Vì sao “cậu nhỏ giương cờ" vào sáng sớm?

(Dân trí) - “Cậu nhỏ giương cờ” vào sáng sớm, hay nói theo ngôn ngữ ngành y là “tình trạng cương dương về đêm”, không chỉ là một hiện tượng sinh lý thú vị, mà còn có thể cho biết nhiều điều về khả năng tình dục của một người.

Chủ nhật, 11/12/2016 - 08:05

Uống gì trong khi tập luyện?
Uống gì trong khi tập luyện?

(Dân trí) - Khoảng 60% cơ thể của bạn được tạo thành từ nước và khi bạn tập luyện, bạn có thể bị mất nước.

Chủ nhật, 11/12/2016 - 06:16

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: “Phấn đấu người dân nào cũng có bác sĩ riêng”
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: “Phấn đấu người dân nào cũng có bác sĩ riêng”

(Dân trí) - “Trong thời gian tới, chúng ta phải phấn đấu để người dân nào cũng có trong tay cuốn sổ theo dõi sức khỏe và được bác sĩ chăm sóc cho từng người dân như là bác sĩ riêng. Từ đó, hình thành hệ thống chăm sóc y tế hoàn chỉnh từ khâu chăm sóc sức khỏe ban đầu, dự phòng, đến điều trị”.

Thứ bảy, 10/12/2016 - 10:14

Quảng Bình: Tiêu hủy hơn 600 tấn hải sản có hàm lượng Cadimi vượt ngưỡng
Quảng Bình: Tiêu hủy hơn 600 tấn hải sản có hàm lượng Cadimi vượt ngưỡng

(Dân trí) - Ngày 10/12, cơ quan chức năng tỉnh Quảng Bình đã tiến hành tiêu hủy một lượng lớn hải sản tồn kho không đảm bảo chất lượng an toàn thực phẩm tại các kho đông lạnh, cơ sở thu mua hải sản trên địa bàn.

Thứ bảy, 10/12/2016 - 09:12

Chỉ cấy ốc tai điện tử khi trợ thính không hiệu quả
Chỉ cấy ốc tai điện tử khi trợ thính không hiệu quả

(Dân trí) - Ngày 10/12, BS CK II. Phan Văn Dưng, Trưởng Khoa Tai mũi họng - Mắt - Răng hàm mặt, Bệnh viện Đại học Y Dược Huế cho biết khoa đã thành công khi lần đầu tiên tại Huế thực hiện kỹ thuật cấy ốc tai điện tử cho các bệnh nhân giảm khả năng nghe, mức độ nặng (bị điếc nặng), kết quả đã phục hồi thính giác tốt cho người bệnh.

Thứ bảy, 10/12/2016 - 03:34

Kiểm tra xe khách phát hiện gần 1 tấn nội tạng động vật đã bốc mùi
Kiểm tra xe khách phát hiện gần 1 tấn nội tạng động vật đã bốc mùi

(Dân trí) - Nhận được nguồn tin từ quần chúng nhân dân, tổ công tác Đội CSGT CA thị xã Hoàng Mai (Nghệ An) chốt chặn, kiểm tra chiếc xe khách phát hiện gần 1 tấn nội tạng đã bốc mùi hôi thối đang trên đường vận chuyển đến nơi tiêu thụ.

Thứ bảy, 10/12/2016 - 02:54

Thu hồi nhiều mỹ phẩm nhập khẩu
Thu hồi nhiều mỹ phẩm nhập khẩu

(Dân trí) - Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cho biết vừa ra quyết định đình chỉ lưu hành, thu hồi nhiều mỹ phẩm nhập khẩu.

Thứ bảy, 10/12/2016 - 02:52

Đủ chiêu lách luật quảng cáo thuốc lá
Đủ chiêu lách luật quảng cáo thuốc lá

(Dân trí) - Theo Bộ Y tế, hiện Việt Nam có 15,6 triệu người hút thuốc, chỉ giảm được 1 triệu người hút sau 5 năm. Dù đã có luật về quảng cáo thuốc lá, nhưng các công ty thuốc lá vẫn lách luật, áp dụng nhiều “chiêu” quảng cáo để thuốc lá dễ đến với người hút.

Thứ bảy, 10/12/2016 - 01:41

Tiêm vắc xin ngừa HPV vẫn là cách hiệu quả để phòng ngừa ung thư cổ tử cung
Tiêm vắc xin ngừa HPV vẫn là cách hiệu quả để phòng ngừa ung thư cổ tử cung

Đó là khẳng định của Giáo sư Nguyễn Trần Hiển - Chủ tịch Hội Y học Dự phòng Việt Nam, Nguyên viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, trong cuộc trao đổi với phóng viên về công tác tuyên truyền phòng chống ung thư cổ tử cung (UTCTC) của Hội.

Thứ bảy, 10/12/2016 - 12:17

Bệnh viện đầu tiên tại phía Nam triển khai phẫu thuật rô-bốt
Bệnh viện đầu tiên tại phía Nam triển khai phẫu thuật rô-bốt

(Dân trí) - Sau khi được Bộ Y tế cấp phép, hệ thống phẫu thuật rô-bốt đã chính thức đi vào vận hành tại Bệnh viện Bình Dân, TPHCM. Đây được kỳ vọng là kỹ thuật sẽ đáp ứng được nhu cầu của người bệnh, hạn chế tình trạng bệnh nhân ra nước ngoài điều trị.

Thứ bảy, 10/12/2016 - 11:23

Bé gái 7 tuổi tử vong nghi do sốc thuốc
Bé gái 7 tuổi tử vong nghi do sốc thuốc

(Dân trí) - Ngày 10/12, bác sĩ Bùi Đức Văn - Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực huyện Cái Nước (tỉnh Cà Mau) xác nhận có trường hợp cháu bé 7 tuổi tử vong nghi do sốc thuốc tại bệnh viện.

Thứ bảy, 10/12/2016 - 10:20

Kinh hoàng kết quả khảo sát nạn quấy rối tình dục
Kinh hoàng kết quả khảo sát nạn quấy rối tình dục

Qua những cuộc khảo sát, tình hìnhquấy rối tình dục được ghi nhận là nghiêm trọng. Trong đó, nạn nhân baogồm cả trẻ em gái và hầu hết đều im lặng.

Thứ bảy, 10/12/2016 - 08:23

ĐÁNG QUAN TÂM
Kể cả ngày không hết những bức xúc tại viện K!
Kể cả ngày không hết những bức xúc tại viện K!

(Dân trí) - Sau khi bài báo "Bắt quả tang" 4 người 1 giường bệnh, Bộ Trưởng truy lãnh đạo viện K, nhiều bạn đọc đã chia sẻ rằng những gì đăng tải trên báo là "còn ít", đồng thời bật mí những gì họ từng trải qua tại bệnh viện K và "hiến kế" cách xử lý tình trạng này với Bộ trưởng.

Thứ bảy, 10/12/2016 - 06:05

TP.HCM: Hàng chục công nhân nhập viện nghi ngộ độc thực phẩm
TP.HCM: Hàng chục công nhân nhập viện nghi ngộ độc thực phẩm

Sau bữa ăn trưa ngày 9/12, hàng chục công nhân làm việc tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Hung Way, nằm trong Khu chế xuất Tân Thuận, quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh đã xuất hiện các triệu chứng nôn ói, tiêu chảy nghi do ngộ độc thực phẩm, phải nhập viện cấp cứu.

Thứ sáu, 09/12/2016 - 11:25

Vì sao phụ nữ mang thai nên tránh mỹ phẩm?
Vì sao phụ nữ mang thai nên tránh mỹ phẩm?

(Dân trí) - Mỹ phẩm hứa hẹn mang đến cho chúng ta nhiều điều, nhưng có thể có một số sản phẩm chăm sóc da, trang điểm chứa vitamin A có thể gây hại cho thai nhi.

Thứ sáu, 09/12/2016 - 03:29

Bác sĩ trình độ cao bỏ sang bệnh viện tư không đáng lo?
Bác sĩ trình độ cao bỏ sang bệnh viện tư không đáng lo?

(Dân trí) - Nói về tình trạng bác sĩ có trình độ cao xin nghỉ ở bệnh viện công để sang làm ở bệnh viện tư, lãnh đạo Sở Y tế tỉnh Bạc Liêu cho rằng, nguyên nhân cốt lõi không là vấn đề thu nhập, mà còn ở môi trường làm việc.

Thứ sáu, 09/12/2016 - 01:17

Chân tay nhiều ngấn, cẩn thận trẻ mắc bệnh Michelin
Chân tay nhiều ngấn, cẩn thận trẻ mắc bệnh Michelin

Mới đây, hình ảnh một em bé bụ bẫm, chân tay có rất nhiều ngấn được lan truyền trên mạng Internet khiến nhiều người thích thú. Nhưng sự thật là em bé này mắc căn bệnh hiếm gặp - Bệnh Michelin.

Thứ sáu, 09/12/2016 - 11:39

Trứng: Không tăng mỡ, hạ huyết áp, tốt cho tim
Trứng: Không tăng mỡ, hạ huyết áp, tốt cho tim

(Dân trí) - Trước đây, nhiều ý kiến cho rằng trứng là nguy cơ gây thừa cân, béo phì, đái tháo đường, tăng huyết áp. Nhưng từ năm 2009 đến nay, nhiều nghiên cứu khoa học nghiêm túc lại kết luận “ngược lại”: trứng không làm tăng cholesterol máu, lại làm giảm huyết áp, bảo vệ tim, ngăn ngừa đột quỵ !!!

Thứ sáu, 09/12/2016 - 10:20

Đi làm răng, nuốt phải... mũi khoan nha sĩ
Đi làm răng, nuốt phải... mũi khoan nha sĩ

Ca thủ thuật nội soi của các bác sĩ khoa Tiêu hóa, Bệnh viện An Bình (TP HCM) đã lấy ra được một mũi khoan nha khoa dài 3cm từ dạ dày của nữ bệnh nhân.

Thứ sáu, 09/12/2016 - 08:24

Trẻ bị tiểu đường là do bà bầu thiếu vitamin B12?
Trẻ bị tiểu đường là do bà bầu thiếu vitamin B12?

(Dân trí) - Trẻ được sinh ra từ bà mẹ bị thiếu vitamin B12 trong khi mang thai có thể có nguy cơ cao hơn phát triển bệnh tiểu đường týp 2 và các rối loạn chuyển hóa khác.

Thứ sáu, 09/12/2016 - 04:03

Bộ Y tế lập danh sách bác sĩ nhũng nhiễu ở viện K
Bộ Y tế lập danh sách bác sĩ nhũng nhiễu ở viện K

(Dân trí) - Sau buổi sáng Bộ trưởng thị sát 4 bệnh viện (BV), chiều cùng ngày 8/12, đại diện đơn vị khảo sát của Bộ Y tế cho biết đã có danh sách những bác sĩ nhũng nhiễu, gây khó cho người bệnh không biếu tiền. Đáp lại, PGS.TS Trần Văn Thuấn, Giám đốc BV K thừa nhận BV mình “đội sổ” trong nhóm bệnh viện được khảo sát.

Thứ sáu, 09/12/2016 - 12:36

Một nam thanh niên đột tử khi xem trận bóng Việt Nam - Indonesia
Một nam thanh niên đột tử khi xem trận bóng Việt Nam - Indonesia

(Dân trí) - Trong lúc trận đấu giữa Việt Nam và Indonesia đang diễn ra “nghẹt thở” trên màn hình, nam thanh niên 27 tuổi bất ngờ lên cơn đau tim cấp. Dù được gia đình đưa đi cấp cứu nhưng nạn nhân không qua được nguy kịch.

Thứ năm, 08/12/2016 - 06:31

Người dân chật vật đi bộ vào BV Bạch Mai khám, chữa bệnh
Người dân chật vật đi bộ vào BV Bạch Mai khám, chữa bệnh

(Dân trí) - Từ ngày 3/12/2016, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) chính thức ngừng trông giữ xe máy, xe đạp của khách đến thăm và khám bệnh. Điều này đã gây không ít khó khăn, vất vả cho người dân, bởi họ phải gửi xe cách đó hàng trăm mét rồi đi bộ vào bệnh viện.

Thứ năm, 08/12/2016 - 04:38

"Bắt quả tang" 4 người 1 giường, Bộ trưởng Y tế truy lãnh đạo viện K
"Bắt quả tang" 4 người 1 giường, Bộ trưởng Y tế truy lãnh đạo viện K

(Dân trí) - Sáng 8/12, trong buổi thị sát tại bệnh viện K, nhiều bệnh nhân vây quanh Bộ trưởng phàn nàn hiện tượng “chen ngang” vào khám khiến bệnh nhân chờ dài cổ; bệnh nhân được BHYT chi trả nhưng vẫn phải chi nhiều khoản “khó nói”. Đặc biệt, người đứng đầu ngành y tế truy vấn gay gắt BV K khi để tình trạng 4 bệnh nhân trên một giường bệnh.

Thứ năm, 08/12/2016 - 03:48