Cách tầm soát đái tháo đường giản tiện?

Dân trí Ngày Đái tháo đường thế giới được tổ chức ngày 14/11 hằng năm, nhằm tăng cường nhận thức về bệnh đái tháo đường, các biến chứng, cách thức phòng ngừa hay giảm nhẹ nguy cơ cho người bệnh và cộng đồng.

Tòa soạn xin giới thiệu một cách tầm soát đái tháo đường giản tiện đang được khuyến khích sử dụng hiện nay.

Đái tháo đường, tiểu đường, là một bệnh lý tăng đường máu mãn tính gây ra do thiếu hóc môn insuline hoặc insuline hoạt động không hiệu quả vì bị tình trạng đề kháng insulin.

Bệnh thường diễn tiến qua ba giai đoạn: Bình thường →Kháng insulin→ Tiền đái tháo đường → Đái tháo đường thật sự.

Các tiêu chí chẩn đoán

Tuy có tên gọi là đái tháo đường: đái tháo (tiểu nhiều), đường (nước tiểu có đường glucose), nhưng các tiêu chuẩn chính để chẩn đoán lại là các xét nghiệm máu.

Hiện nay, nhiều nước lấy tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới WHO để chẩn đoán đái tháo đường, Theo đó, chúng ta có thể dựa vào 1 trong 4 tiêu chuẩn sau đây:

* Đái tháo đường

(1).HbA1c ≥ 6,5%.

(2). Đường máu đói Go ≥ 7.0 mmol/ L ( ≥ 126 mg/dL).

Đường máu đói Go đo khi đã nhịn không ăn ít nhất 8 giờ.

(3). Đường máu 2 giờ trong nghiệm pháp dung nạp glucose G2 ≥ 11,1 mmol/L ( ≥ 200 mg/dL).

Nghiệm pháp dung nạp glucose phải được thực hiện theo đúng mô hình của Tổ chức Y tế Thế giới WHO, sử dụng 75 gam glucose.

(4). Đường máu bất kỳ ≥ 11,1 mmol/L ( ≥200 mg/dL)

Trên bệnh có triệu chứng của đái tháo đường cổ điển.

* Tiền (sắp) đái tháo đường

(1) HbA1c từ 5,7 đến 6,4 %

(2) Rối loạn glucose lúc đói, RLGMĐ ( impaired fasting glucose, IFG), với Đường máu đói Go từ 5,6 – 6,9 mmol/L (100 – 125 mg/dL) và

(3) Rối loạn dung nạp glucose, RLDNG (impaired glucose tolerance, IGT), Đường máu 2 giờ trong nghiệm pháp dung nạp glucose G2 đo trong mức từ 7,8 – 11 mmol/L (140 – 199 mg/dL).

HbA1c là gì, xét nghiệm được thực hiện ra sao?

Trong hồng cầu của máu có chứa các phân tử hồng cầu tố hemoglobin ký hiệu là Hb. Ở người Hb chủ yếu là loại HbA1. Khi máu đi lên phổi, các phân tử hông cầu tố Hb này sẽ gắn với oxy tạo thành máu “đỏ” theo dòng máu đến cung cấp cho mô cơ thể.

Một lượng nhỏ HbA1 này được gắn với phân tử glucose ở gốc N cuối chuỗi protein globin, hiện tượng glycate hóa, sẽ tạo ra Hb glycated ký hiệu là HbA1c.

Cách tầm soát đái tháo đường giản tiện? - 1

Nồng độ glucose trong máu càng cao thì tỷ lệ HbA1c càng lớn, người đái tháo đường nặng thì tỷ lệ HbA1c càng cao.

Cách tầm soát đái tháo đường giản tiện? - 2

Xét nghiệm HbA1c là tỷ lệ % của HbA1c so với tổng lượng HbA1 trong máu, ví dụ HbA1c là 5% có nghĩa là trong 100 phân tử HbA1 có 5 phân tử HbA1c. Ưu điểm lớn nhất của xét nghiệm này là có thể lấy máu xét nghiệm bất cứ lúc nào vì không thay đổi theo bữa ăn.

Cách tầm soát đái tháo đường giản tiện? - 3

Vì hồng cầu có đời sống khoảng 100 ngày nên HbA1c cũng thay đổi chậm, trên lâm sàng chỉ xét nghiệm HbA1c một lần trong 2-3 tháng mới có giá trị theo dõi.

Cách tầm soát đái tháo đường giản tiện hiện nay

Trước đây xét nghiệm HbA1c được đánh giá là một trong những xét nghiệm tốt nhất để theo dõi hiệu quả kiểm soát đường huyết của thuốc điều trị trong suốt 2-3 tháng.

Vào những năm đầu của thế kỷ 20 này, nhiều nghiên cứu dài hơi, đa trung tâm cho thấy có thể dùng xét nghiệm HbA1c để tầm soát bệnh cho cộng đồng. Từ năm 2008, Tổ chức Y tế Thế giới WHO chấp nhận cho dùng xét nghiệm HBA1c đại trà để chẩn đoán

Tóm lại, vì việc lấy máu khi đói, ít nhất là 8 giờ sau bữa ăn sau cùng, thường được thực hiện buổi sáng trước khi ăn điểm tâm có thể gây khó khăn cho những người làm ca đêm phải ăn khuya, người ở xa phòng xét nghiệm, người già hay lú lẫn.. chúng ta nên chọn xét nghiệm định lượng HbA1c hay đo đường máu bất kỳ ở mọi thời điểm.

TS.BS Trần Bá Thoại

Ủy viên BCH Hội Nội Tiết Việt Nam

MỚI NHẤT
Người buồn dạ cũng sầu
Người buồn dạ cũng sầu

Ngày càng có nhiều người bị viêm loét đường tiêu hóa do nhữngnguyên nhân như vi khuẩn, khói thuốc hoặc do sử dụng dược phẩm.

Chủ nhật, 15/11/2015 - 11:09

Hãy nhớ số đo huyết áp như nhớ số tuổi của mình!”
Hãy nhớ số đo huyết áp như nhớ số tuổi của mình!”

(Dân trí) - Đó là thông điệp được GS.TS Nguyễn Lân Việt áp nhấn mạnh khi nói tới việc làm thế nào để phòng chống tăng huyết áp hiệu quả.

Chủ nhật, 15/11/2015 - 09:00

BV Trung ương Huế được trao giải thưởng về trang thiết bị tim mạch
BV Trung ương Huế được trao giải thưởng về trang thiết bị tim mạch

(Dân trí) - Ghi nhận những thành tựu và cống hiến to lớn cho nhân loại trong lĩnh vực phẫu thuật tim mạch, lồng ngực, Bệnh viện (BV) Trung ương Huế đã được trao tặng Giải thưởng “Hiệu quả trang thiết bị Trung tâm Tim mạch 2015”.

Chủ nhật, 15/11/2015 - 09:00

Ăn chay đúng sách mới hay!
Ăn chay đúng sách mới hay!

(Dân trí) - Gần đây, do lo sợ những bệnh nội tiết và chuyển hóa như béo phì, đái tháo đường, tăng huyết áp….nhiều người có xu hướng ăn chay. Thật ra, ăn chay nếu “đúng sách”, có khoa học cũng là một chế độ dinh dưỡng tốt, vừa phù hợp tôn giáo vừa đảm bảo sức khỏe, đặc biệt với người cao tuổi.

Chủ nhật, 15/11/2015 - 08:45

Tự xưng “Công chúa Minh Nguyệt” hạ phàm… chữa bệnh bằng nhạc vũ trường
Tự xưng “Công chúa Minh Nguyệt” hạ phàm… chữa bệnh bằng nhạc vũ trường

(Dân trí) - Bà Châu đã có chồng và 2 con, từng kinh doanh nhà trọ, karaoke… bỗng hơn 1 năm nay tự xưng là “Công chúa Minh Nguyệt” hạ phàm chữa bệnh cho mọi người. Đáng nói cách chữa bệnh của “công chúa Minh Nguyệt” rất kỳ lạ, chỉ bằng nước lã và nhảy nhạc vũ trường…

Chủ nhật, 15/11/2015 - 08:27

Một phụ nữ nhiễm trùng nặng vì đắp lá cây lạ chữa phỏng
Một phụ nữ nhiễm trùng nặng vì đắp lá cây lạ chữa phỏng

Một phụ nữ bị nhiễm trùng nặng cả 2 tay 2 chân do nhờ thầy thuốc nam đắp lá cây không rõ chủng loại để chữa phỏng.

Chủ nhật, 15/11/2015 - 07:05

Thảm họa kháng thuốc tại Việt Nam "khủng khiếp" nhất thế giới
Thảm họa kháng thuốc tại Việt Nam "khủng khiếp" nhất thế giới

(Dân trí) - Bác sĩ lạm dụng kháng sinh trong kê toa, người dân dùng thuốc điều trị vô tội vạ đang khiến nhân loại phải đối mặt với thảm họa kháng thuốc. Những lỗ hổng trong quản lý dược phẩm đã đẩy Việt Nam rơi vào “vùng trũng” của tình trạng kháng thuốc.

Chủ nhật, 15/11/2015 - 06:22

Tỷ lệ người ở vùng đặc biệt khó khăn tham gia bảo hiểm Y tế cao
Tỷ lệ người ở vùng đặc biệt khó khăn tham gia bảo hiểm Y tế cao

(Dân trí) - Ông Lê Quốc Khánh- Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Gia Lai cho biết, tỷ lệ người dân sinh sống ở vùng 3, các gia đình hộ nghèo, cận nghèo và dân tộc thiểu số ở Gia Lai tham gia Bảo hiểm Y tế (BHYT) cao nhất trong tỉnh.

Chủ nhật, 15/11/2015 - 04:25

Tuổi nào bệnh nấy
Tuổi nào bệnh nấy

(Dân trí) - Người ta thường nói bạn chỉ già khi cảm thấy mình già. Tuy nhiên, tin xấu là bạn thực sự bắt đầu thấy có nhiều bệnh hơn khi tuổi nhiều lên.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 04:30

Bộ đội Biên phòng… khám chữa bệnh cho 500 người dân nghèo
Bộ đội Biên phòng… khám chữa bệnh cho 500 người dân nghèo

(Dân trí) - Ngày 14/11, Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang vừa phối hợp với một số đơn vị liên quan, tổ chức khám chữa bệnh và phát thuốc miễn phí cho hàng trăm bệnh nhân vùng biên giới An Giang.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 03:10

Bình Định: Vượt 6,6% chỉ tiêu dân số tham gia BHYT
Bình Định: Vượt 6,6% chỉ tiêu dân số tham gia BHYT

(Dân trí) - Ngày 14/11, ông Phạm Mai, Giám đốc Bảo hiểm Xã hội tỉnh Bình Định cho biết, thực hiện quyết định số 1584/QĐ-TTg ngày 14/9/2015, đến tháng 9/2015, tỉnh Bình Định đạt 76,6% dân số tham gia BHYT, vượt 6,6% so với chỉ tiêu được Chính phủ giao cho địa phương.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 02:00

Đối mặt với rắc rối khi "yêu" ở tuổi trung niên
Đối mặt với rắc rối khi "yêu" ở tuổi trung niên

(Dân trí) - Tuổi tác không phải là không có ảnh hưởng đến hoạt động tình dục. Điều này không chỉ ở phụ nữ tuổi mãn kinh mà còn ở nam giới.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 01:47

ĐÁNG QUAN TÂM
Con thơ khát sữa vì mẹ bị điện giật có nguy cơ chết não
Con thơ khát sữa vì mẹ bị điện giật có nguy cơ chết não

(Dân trí) - Dù các bác sĩ đã cố gắng hồi sức tích cực, hồi phục lại nhịp tim nhưng nguy cơ nạn nhân sống đời thực vật vì chết não rất lớn khiến gia cảnh vợ chồng nghèo càng thêm bi đát…

Thứ bảy, 14/11/2015 - 07:06

Tư vấn cai nghiện thuốc lá miễn phí qua điện thoại
Tư vấn cai nghiện thuốc lá miễn phí qua điện thoại

(Dân trí) - Với mục đích cung cấp những thông tin về tác hại của khói thuốc và giải pháp hiệu quả giúp, cộng đồng cai nghiện thuốc lá, bệnh viện sẽ thí điểm mô hình tư vấn cai nghiện qua điện thoại. Những cuộc gọi của người dân vào số tổng đài tư vấn sẽ hoàn toàn miễn phí.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 04:15

Đại phẫu bóc khối bướu khổng lồ nặng tới 19kg
Đại phẫu bóc khối bướu khổng lồ nặng tới 19kg

(Dân trí) - Sau 2 năm phát triển trong cơ thể bệnh nhân, khối bướu đã chiếm trọn ổ bụng, chèn ép và đẩy các bộ phận nội tạng lệch chỗ. Bệnh viện Ung Bướu đã thực hiện cuộc đại phẫu bóc thành công khối bướu với cân nặng lên tới 19kg.

Thứ bảy, 14/11/2015 - 12:17

Cỏ ngọt Stevia - Phụ gia "độc đáo" cho người đái tháo đường
Cỏ ngọt Stevia - Phụ gia "độc đáo" cho người đái tháo đường

(Dân trí) - Trước những thông tin không mấy thuận lợi về việc sử dụng loại đường hóa học làm phụ gia thực phẩm, tâm lý chung của người tiêu thụ, đặc biệt người bị đái tháo đường là quay tìm về với những sản phẩm thiên nhiên… May thay, trong nhóm những chất tạo ngọt thiên nhiên, cây cỏ ngọt (sweetleaf) có nhiều ưu thế và đang được ưa chuộng nhất.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 04:15

Bài thuốc chữa táo bón
Bài thuốc chữa táo bón

Táo bón là chứng bệnh rất hay gặp trong thời tiết hanh khô, mặt khác nhiều người ngại uống nước do ít cảm giác khát khiến cơ thể thiếu nước, ăn uống thiếu chất xơ, rau quả.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 03:00

Hiếm gặp bé sơ sinh hai đầu vừa chào đời
Hiếm gặp bé sơ sinh hai đầu vừa chào đời

(Dân trí) - Một em bé sơ sinh có hai đầu vừa chào đời ở Bangladesh. Bé gái, thực ra là một trường hợp sinh đôi dính nhau có chung thân mình, hai tay và hai chân, được sinh ra nhờ mổ đẻ vào đêm ngày 11.11.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 02:07

Tuyên truyền chính sách BHXH, BHYT đến tận khu phố, khu dân cư
Tuyên truyền chính sách BHXH, BHYT đến tận khu phố, khu dân cư

(Dân trí) - Để đạt mục tiêu đến năm 2020 có trên 95% dân số có bảo hiểm y tế, Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Nam đã tổ chức tuyên truyền về chính sách bảo hiểm y tế đến tận khu phố, khu dân cư, thôn, xóm...

Thứ sáu, 13/11/2015 - 01:47

Vitamin D-E giúp tăng cường "chuyện yêu"
Vitamin D-E giúp tăng cường "chuyện yêu"

(Dân trí) - Ham muốn tình dục có liên quan chặt chẽ đến tinh thần, đến mối quan hệ vợ chồng, nhưng không phải chỉ thế... ham muốn tình dục còn tùy thuộc vào hoóc-môn, testosterone. Vitamin có vai trò quan trọng trong “chuyện yêu”: vitamin D hay còn gọi vitamin của ham muốn tình dục.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 01:10

Người có BHYT sắp được “thoải mái” chọn nơi khám chữa bệnh
Người có BHYT sắp được “thoải mái” chọn nơi khám chữa bệnh

(Dân trí) - Thay vì phải đến đúng nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu theo bảo hiểm y tế, khi thông tuyến người bệnh sẽ có quyền lựa chọn khám, điều trị tại các bệnh viện từ quận huyện trở xuống trong cùng địa bàn tỉnh, nhưng vẫn được hưởng trọn quyền lợi bảo hiểm.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 12:12

Lại phát hiện doanh nghiệp trộn chất cấm vàng ô vào thức ăn chăn nuôi
Lại phát hiện doanh nghiệp trộn chất cấm vàng ô vào thức ăn chăn nuôi

(Dân trí) - Các cơ quan chức năng đã phát hiện và bắt quả tang một doanh nghiệp tại Hải Dương đang trộn chất vàng ô - chất ngoài danh mục được phép sử dụng vào sản xuất thức ăn chăn nuôi.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 11:20

Cẩn trọng với thuốc trị biếng ăn
Cẩn trọng với thuốc trị biếng ăn

Lạm dụng thuốc trị biếng ăn, nhất là với trẻ em, để mong được “thèm ăn” và “mập ra”... là điều hết sức nguy hiểm.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 10:38

Lựa chọn tư thế nằm để giảm nguy cơ đột tử ở trẻ
Lựa chọn tư thế nằm để giảm nguy cơ đột tử ở trẻ

(Dân trí) - Tại Việt Nam, mỗi ngày có khoảng hơn 70 trẻ sơ sinh tử vong. Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) đã tổng hợp nghiên cứu của ThS. BS. Nguyễn Thành Chung - Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Y khoa tại Curtin University, Australia và đưa ra những khuyến cáo để giảm nguy cơ đột tử ở trẻ.

Thứ sáu, 13/11/2015 - 10:05