Bộ Y tế đề xuất xây dựng bài tập dưỡng sinh phù hợp với người Việt

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, trong đó đề xuất triển khai mô hình tập luyện dưỡng sinh nhằm nâng cao sức khỏe người dân tại cộng đồng.

Nội dung này thuộc Tiểu dự án 3 về đổi mới hoạt động, cung ứng dịch vụ tại y tế cơ sở.

Theo dự thảo, Bộ Y tế sẽ nghiên cứu, chuẩn hóa, xây dựng tài liệu hướng dẫn, tài liệu tập huấn các bài tập dưỡng sinh phù hợp với các đối tượng (người dân trong cộng đồng). Các tài liệu sẽ được xây mới hoặc cập nhật, chỉnh sửa căn cứ vào tình hình triển khai thực tế hoặc các đề xuất của địa phương.

Để thực hiện, Bộ Y tế sẽ khảo sát, tập hợp tài liệu, đánh giá các bài tập dưỡng sinh đang phổ biến tại Việt Nam. Đồng thời, tổ chức hội thảo lấy ý kiến, thành lập hội đồng chuyên môn để thẩm định, chuẩn hóa các bài tập phù hợp với thể trạng người Việt Nam tại cộng đồng trước khi ban hành tài liệu hướng dẫn, tài liệu tập huấn chính thức.

Dự thảo cũng đề xuất tập huấn, đào tạo nguồn nhân lực để hướng dẫn tập luyện dưỡng sinh tại cộng đồng. Đối tượng tập huấn gồm nhân viên y tế tại bệnh viện y học cổ truyền tỉnh, thành phố; nhân viên y tế tại trạm y tế cấp xã.

Sau khi được đào tạo, đội ngũ giảng viên cấp tỉnh sẽ tiếp tục tập huấn tiếp nhân viên y tế tại trạm y tế, tình nguyện viên/cộng tác viên y tế, giáo viên thể dục, cán bộ hội người cao tuổi, hội phụ nữ, đoàn thanh niên... trên địa bàn xã, phường, đặc khu.

Theo dự thảo, mô hình điểm tập luyện dưỡng sinh sẽ được triển khai và duy trì tại cộng đồng. Hằng năm, căn cứ hướng dẫn của Bộ Y tế và khả năng cân đối kinh phí, trạm y tế cấp xã sẽ xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động của mô hình, bảo đảm chỉ tiêu được giao.

Các địa phương sẽ lựa chọn địa điểm phù hợp để tổ chức hướng dẫn, tập luyện dưỡng sinh thường xuyên, lập các nhóm luyện tập theo lịch cố định 1 buổi/tuần trên địa bàn xã, phường, đặc khu.

Việt Nam nằm trong top 10 nước lười vận động nhất thế giới

Theo báo cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới và Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc, một vấn đề nghiêm trọng đang nổi lên là tình trạng lười vận động và gia tăng tỷ lệ béo phì. Thống kê cho thấy Việt Nam nằm trong top 10 quốc gia có tỷ lệ người dân ít vận động nhất. 

Điều này đe dọa không chỉ sức khỏe của từng cá nhân mà còn tạo ra gánh nặng lên hệ thống y tế, gia tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính không lây như tiểu đường, tim mạch và ung thư.

Vì thế, một trong những nhiệm vụ quan trọng của ngành y tế là khuyến khích sự tham gia tích cực của người dân vào việc rèn luyện thể chất, đồng thời nâng cao nhận thức về dinh dưỡng khoa học. 

Nhiều nghiên cứu y học đã chỉ ra rằng rèn luyện thường xuyên giúp giảm nguy cơ trầm cảm, lo âu, cải thiện chất lượng giấc ngủ. Trong khi đó, thói quen lười vận động, chế độ ăn uống thiếu cân bằng đã dẫn đến sự gia tăng nhanh chóng của các bệnh liên quan đến thừa cân và béo phì trong những năm gần đây.

Nghiên cứu cho thấy tập luyện thể dục, thể thao giúp tăng cường, duy trì sức khỏe, chống lão hóa, có tác dụng hữu ích trong việc ngăn ngừa sự xuất hiện của nhiều bệnh mãn tính bao gồm bệnh lý tim mạch.

Cụ thể, duy trì hoạt động thể chất hằng ngày giúp kéo dài tuổi thọ thêm 8-10 năm và ngăn ngừa được các bệnh mãn tính so với lối sống ít vận động. 

Tập luyện thể dục, thể thao cường độ nhẹ, chẳng hạn như đi bộ nhanh có thể cải thiện đáng kể việc kiểm soát huyết áp ở những người bị tăng huyết áp, cải thiện một số thông số trao đổi chất và các yếu tố nguy cơ ở bệnh tiểu đường...