Bộ Y tế đề xuất tư vấn tránh thai cho nhóm 15-19 tuổi tại 16 tỉnh thành

Trước thực trạng mỗi năm ghi nhận khoảng 3.000 ca phá thai ở tuổi vị thành niên tại các cơ sở y tế công lập, Bộ Y tế đề xuất tăng cường tư vấn sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục và sử dụng biện pháp tránh thai cho thanh thiếu niên 15-19 tuổi tại 16 tỉnh, thành có tỷ lệ sinh ở lứa tuổi này cao.

Đề xuất được Bộ Y tế đưa vào dự thảo Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, hiện đang trong quá trình lấy ý kiến.

Theo Bộ Y tế, mục tiêu của chương trình là giảm tình trạng mang thai ngoài ý muốn, nạo phá thai ở tuổi vị thành niên và các hệ lụy về sức khỏe, học tập cũng như tương lai của người trẻ.

Khoảng 3.000 ca phá thai ở tuổi vị thành niên mỗi năm

Thống kê từ các cơ sở y tế công lập cho thấy, mỗi năm có khoảng 3.000 trường hợp phá thai ở tuổi vị thành niên. Con số thực tế được nhận định có thể cao hơn do chưa thống kê đầy đủ số ca thực hiện tại các cơ sở y tế tư nhân.

Kết quả Điều tra các mục tiêu phát triển bền vững về trẻ em và phụ nữ Việt Nam giai đoạn 2020-2021 cũng cho thấy, 4,9% phụ nữ trong độ tuổi 15-19 đã từng sinh con.

Tỷ lệ này tập trung cao tại khu vực Trung du và miền núi phía Bắc, Tây Nguyên - những địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.

Trong khi đó, nghiên cứu của các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Trung ương và Trường Đại học Y Hà Nội công bố năm 2023 ghi nhận tỷ lệ phá thai ở trẻ vị thành niên đã tăng từ 0,4% lên 1% so với một thập niên trước. Nhiều trường hợp mới 12 tuổi và chỉ đến cơ sở y tế khi thai đã lớn.

Theo các chuyên gia, mang thai quá sớm không chỉ ảnh hưởng đến cơ hội học tập, phát triển của trẻ mà còn làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non, suy dinh dưỡng, trầm cảm và nhiều biến chứng sản khoa.

Đáng lo ngại hơn, không ít trường hợp vì tâm lý e ngại, sợ gia đình phát hiện nên tìm đến các cơ sở phá thai không bảo đảm an toàn, đối mặt với nguy cơ viêm nhiễm, xuất huyết, thậm chí đe dọa tính mạng.

Tăng cường tư vấn tại 16 tỉnh, thành

Trước thực trạng trên, Bộ Y tế đề xuất triển khai hoạt động tư vấn sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục và hướng dẫn sử dụng biện pháp tránh thai cho thanh thiếu niên tại 16 tỉnh, thành có tỷ suất sinh ở tuổi vị thành niên cao.

Các địa phương gồm: Lạng Sơn, Cao Bằng, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Lào Cai, Sơn La, Lai Châu, Điện Biên, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai, Tây Ninh và Cà Mau.

Nội dung tư vấn tập trung vào việc cung cấp kiến thức về chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục và lựa chọn các biện pháp tránh thai phù hợp với từng nhóm tuổi.

Theo Bộ Y tế, việc trang bị kiến thức sớm giúp thanh thiếu niên hiểu đúng về sức khỏe sinh sản, chủ động bảo vệ bản thân, từ đó giảm nguy cơ mang thai ngoài ý muốn cũng như những hậu quả lâu dài đối với sức khỏe và tương lai.

Đào tạo cán bộ, mở rộng truyền thông đến cấp xã

Một trong những trọng tâm của chương trình là nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác tư vấn.

Theo dự thảo, cán bộ y tế và dân số tuyến tỉnh sẽ được tập huấn về chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục và kỹ năng tư vấn dành riêng cho vị thành niên.

Chương trình nhấn mạnh yêu cầu giao tiếp thân thiện, tôn trọng quyền riêng tư, bảo mật thông tin cá nhân và tạo môi trường để người trẻ có thể tiếp cận dịch vụ mà không e ngại.

Song song với đó, hoạt động truyền thông sẽ được triển khai sâu rộng tại cơ sở.

Mỗi năm, các địa phương dự kiến lựa chọn khoảng 50% số xã, phường, đặc khu có tỷ lệ sinh ở tuổi vị thành niên cao để tổ chức ít nhất một buổi truyền thông hoặc tư vấn trực tiếp về sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, phòng ngừa mang thai ngoài ý muốn, giảm nạo phá thai và dự phòng vô sinh.

Ngoài hoạt động truyền thông, Bộ Y tế cũng đề xuất xây dựng và duy trì các điểm cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình thân thiện với thanh thiếu niên.

Các điểm tư vấn sẽ được triển khai tại cơ sở y tế công lập, phòng khám tư nhân, nhà thuốc, hiệu thuốc và các mô hình cộng đồng.

Theo định hướng của Bộ Y tế, các cơ sở này cần bảo đảm không gian kín đáo, an toàn, phù hợp với đặc điểm tâm lý của lứa tuổi 15-19, giúp thanh thiếu niên dễ dàng tiếp cận thông tin, được tư vấn và sử dụng các biện pháp tránh thai phù hợp khi có nhu cầu.