Bác sĩ "toát mồ hôi" với ca tán sỏi khó: Thận chui lên ngực, cột sống vẹo

Ngày 28/5, các bác sĩ khoa Phẫu thuật tiết niệu và nam học, Bệnh viện E chia sẻ về một ca tán sỏi qua da đặc biệt khó.

TS.BS Nguyễn Đình Liên, Trưởng khoa Phẫu thuật Tiết niệu và Nam học, cho biết, nam bệnh nhân 65 tuổi nhập viện trong tình trạng đau thắt lưng dữ dội hai bên, cơ thể mệt mỏi kéo dài.

Bệnh nhân được xác định bị thận ứ nước do sỏi thận và sỏi niệu quản gây bít tắc. Tuy nhiên, điều khiến ca bệnh trở nên đặc biệt phức tạp chính là tình trạng gù vẹo cột sống nặng tồn tại suốt nhiều năm.

Khai thác bệnh sử, nam bệnh nhân cho biết từng bị tai nạn giao thông 18 năm trước. Sau tai nạn, cột sống bệnh nhân dần biến dạng nghiêm trọng, cơ thể ngày càng gập xuống và mất khả năng vận động bình thường.

Gần một năm trước, người bệnh tiếp tục được phát hiện mắc sỏi thận, được đưa đi khám nhiều nơi nhưng với thể trạng yếu, cột sống biến dạng phức tạp cùng nhiều bệnh lý nền đi kèm nên việc can thiệp điều trị gặp rất nhiều khó khăn.

Các bác sĩ quyết định tán sỏi tiết niệu cho người bệnh. Tuy nhiên, bệnh nhân có thận ở vị trí bất thường, “chui” sát lên vòm ngực, trong khi các xương sườn chụm hẹp khiến đường tiếp cận viên sỏi gần như bị “khóa kín”; cơ thể gần như gập cứng, không thể nằm thẳng. Đây là yếu tố khiến cả gây mê lẫn phẫu thuật đều tiềm ẩn nhiều nguy cơ.

TS Liên cho biết, tình trạng viêm cột sống dính khớp khiến cột sống cổ và lưng bệnh nhân gần như mất hoàn toàn khả năng vận động. Người bệnh không thể nằm thẳng mà chỉ có thể duy trì ở một tư thế gập cố định. Điều này khiến việc kiểm soát đường thở trở nên đặc biệt khó khăn.

Do người bệnh ở tư thế “gập con tôm”, các bác sĩ gây mê phải sử dụng ống soi mềm để đặt nội khí quản, kỹ thuật thường chỉ áp dụng trong những ca đường thở khó, đòi hỏi nhiều kinh nghiệm.

Ê-kíp cũng phải chuyển phương pháp từ nội soi ngược dòng sang tán sỏi qua da, vì đường niệu quản của người bệnh bị biến dạng nghiêm trọng do cột sống gù vẹo kéo dài, đường niệu quản gấp góc bất thường khiến việc đưa dụng cụ tiếp cận viên sỏi trở nên cực kỳ khó khăn.

Tuy nhiên, ê-kíp lại đối mặt thêm thách thức, do biến dạng giải phẫu kéo dài nhiều năm, thận của người bệnh nằm ở vị trí rất cao, gần sát vòm ngực, các xương sườn chụm hẹp khiến khoảng tiếp cận vào bể thận trở nên vô cùng hạn chế. 

“Đây là một trong những ca bệnh rất hiếm gặp bởi giải phẫu của người bệnh thay đổi gần như hoàn toàn", TS.BS Nguyễn Đình Liên cho biết.

Sau nhiều nỗ lực, ê-kíp cuối cùng cũng tạo được đường vào bể thận an toàn. Sau khoảng 10 phút thực hiện tán sỏi, viên sỏi niệu quản 1/3 trên với bề mặt nhám, bám chắc gây tắc nghẽn kéo dài đã được loại bỏ thành công ra ngoài, giải phóng đường tiết niệu.

Bác sĩ cho biết, nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng tắc nghẽn kéo dài có thể khiến chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, làm gia tăng nguy cơ nhiễm khuẩn tiết niệu và nhiều biến chứng nguy hiểm khác. 

Bác sĩ cũng khuyến cáo, người dân không nên chủ quan với các triệu chứng đau vùng thắt lưng, tiểu buốt, tiểu khó hoặc đau kéo dài vùng hông lưng… vì đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý sỏi tiết niệu.

Việc thăm khám sớm giúp phát hiện và điều trị kịp thời, tránh nguy cơ biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến chức năng thận.