Khi bào thai là đối tượng của hành vi mua bán người: Khó xử lý vì luật chưa quy định?

Giai đoạn 2011-2017, tại Việt Nam, các cơ quan tiến hành tố tụng đã phát hiện xử lý 2.748 vụ mua bán người với 4.110 đối tượng, số người đã bị mua bán là 5.984 người. Như vậy, trung bình mỗi năm có khoảng 900 người đã bị mua bán (trong đó 92% là phụ nữ và trẻ em).

Khi bào thai là đối tượng của hành vi mua bán người: Khó xử lý vì luật chưa quy định? - 1

Tuyến biên giới, các đối tượng hình thành nhiều đường dây, băng nhóm liên tỉnh, xuyên quốc gia với thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt để lừa bán ép hoạt động mại dâm, bán làm vợ, đẻ thuê, bán bào thai, trẻ sơ sinh...

Thỏa thuận mua thai nhi với giá 50 nghìn NDT

Cách đây không lâu, một trong những phương thức hoạt động mới của tội phạm mua bán người đã được Công an TP Móng Cái (Quảng Ninh) phát hiện. Đó là vụ thỏa thuận mua thai nhi với giá 50 nghìn Nhân dân tệ (NDT, đơn vị tiền tệ Trung Quốc). Vụ việc được tóm tắt như sau: Qua giới thiệu của bạn bè, Phan Ngọc Ánh (27 tuổi, trú tại TP HCM) lấy một người đàn ông Trung Quốc tên A Long. Ánh mang thai với Long nhưng nhà chồng không tin tưởng, cho rằng cái thai trong bụng Ánh không phải là con, cháu của họ nên đối xử với Ánh rất hà khắc. Trong tình cảnh đó, cô gái Việt Nam tìm cách bỏ trốn. Nhưng khi đi đến tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc thì bị Công an Phúc Kiến bắt giữ về hành vi nhập cảnh trái phép. Ánh được Công an Trung Quốc trao trả về Việt Nam.

Sau khi về nước, Ánh quay về TP HCM sinh sống. Không nghề nghiệp, lại bụng mang dạ chửa, nghĩ đến tương lai đen tối của bản thân, Ánh cùng cực đã nghĩ đến việc bán con. Ánh liên lạc với người phụ nữ tên là Trần Thị Minh Hồng (trú tại xã Mỹ Hạnh Nam, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An) kể về việc đang mang thai nhi giới tính nam gần 7 tháng tuổi và nhờ Hồng tìm người Trung Quốc mua con của Ánh sau khi sinh.

Hồng nhận lời rồi liên lạc với một người phụ nữ tên Vy (hiện lấy chồng và sinh sống tại Trung Quốc) là bạn quen biết, nhờ tìm người có nhu cầu mua bán bào thai. Một người bạn làm ăn cùng với Vy đồng ý mua con của Ánh với giá 50 nghìn NDT. Vy thỏa thuận, Hồng có trách nhiệm đưa Ánh từ TP HCM ra Móng Cái rồi tìm người đưa Ánh sang Trung Quốc, Vy sẽ đón Ánh tại tỉnh Phúc Kiến rồi đưa về nhà chăm sóc. Khi Ánh sinh con xong thì người mua con của Ánh sẽ trả cho Ánh 50 nghìn NDT.

Ngày 7/11/2016, Ánh từ TP HCM ra Móng Cái, được Hồng đưa về nhà nghỉ Thiên Hương ở phường Ka Long, TP Móng Cái nghỉ ngơi, đợi xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc. Ngày 8/11/2016, Hồng gọi cho lái xe ôm là Nguyễn Văn Hùng, nhờ đưa Ánh đi vào khu vực biên giới để Ánh tìm cách xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc thì bị Công an TP Móng Cái kiểm tra, phát hiện.

Câu trả lời bỏ ngỏ

Trao đổi báo chí tại thời điểm đó, lãnh đạo Công an TP Móng Cái cho biết việc mua bán bào thai là thủ đoạn phạm tội rất mới, được phát hiện trong năm 2016. Còn theo Đại úy Lê Anh Quân - Đội trưởng Đội Cảnh sát hình sự, Công an TP Móng Cái thì căn cứ vào tài liệu thu thập, hành vi của Phan Ngọc Ánh và Trần Thị Minh Hồng có dấu hiệu của tội mua bán trẻ em được quy định tại Bộ luật Hình sự (BLHS). Tuy nhiên, vào thời điểm được phát hiện, Ánh mới mang thai được 7 tháng, đứa trẻ chưa ra đời nên chưa có hậu quả xảy ra, chưa cấu thành tội danh trên. Đội trưởng Quân cũng bộc lộ những trăn trở về việc chưa có tiền lệ xử lý các vụ việc như trên nên gây khó khăn cho công tác điều tra.

Nhìn vụ việc này từ góc độ pháp luật cũng có rất nhiều quan điểm khác nhau. Nhiều quan điểm cho rằng, trẻ em được hiểu là những đứa trẻ từ khi lọt lòng người mẹ đến 16 tuổi theo pháp luật Việt Nam. Như vậy, các văn bản quy phạm pháp luật và giải thích luật, thai nhi chưa được coi là trẻ em, chưa được thừa nhận là công dân. Việc mua bán bào thai chính là thực tiễn nảy sinh hành vi mà trước đó không có, nói cách khác là tồn tại xã hội đã đi trước ý thức xã hội, ở đây là ý thức của các nhà làm luật.

Tại hội thảo về công tác thực hiện chương trình hành động quốc gia về phòng chống mua bán người (2016 - 2018) và thảo luận về BLHS sửa đổi do Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) tổ chức, theo ông Tạ Ngọc Vân - Luật sư trưởng của Tổ chức Rồng Xanh thì với quy định tại Điều 150 và Điều 151 BLHS sẽ không xử lý được đối tượng tự bán bào thai của mình vì không xác định được đây là bộ phận cơ thể người hay là trẻ em vì em bé chưa sinh ra.

Tuy nhiên, cũng có quan điểm khác cho rằng hành vi mua bán thai nhi hoàn toàn có thể bị xử lý theo điều luật về mua bán người dưới 16 tuổi vì dù hành vi trao đổi, gạ gẫm diễn ra khi người mẹ còn mang thai nhưng thời điểm mà đối tượng nhận con và giao hết số tiền sau khi sinh (thường sau khi sinh ít ngày hoặc một, hai tháng), tức tội phạm hoàn thành khi đứa trẻ đã sinh ra. Nếu vụ việc bị bắt quả tang tại thời điểm này thì cơ quan tiến hành tố tụng vẫn có đủ cơ sở để xử lý về tội mua bán trẻ em. Do đó, đối với đối tượng có hành vi mua, bán trẻ em, kể cả thai nhi, các cơ quan tiến hành tố tụng có thể áp dụng điều luật mua bán người dưới 16 tuổi để xử lý. Nhưng nếu vụ việc bị bắt quả tang trước thời điểm đứa trẻ sinh như vụ ở Móng Cái thì câu trả lời vẫn còn bỏ ngỏ.

Ở góc độ khác, trong nhiều vụ buôn bán người, nạn nhân có thể tự sát vì không chịu nổi đánh đập, áp buộc hoặc bị giết chết như trong lời kể của một nạn nhân từng lưu trú tại Ngôi nhà Bình yên của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Trong khi đó, trong vụ án mua bán người, lời khai của nạn nhân là mấu chốt đặc biệt quan trọng để tiến hành các bước giải quyết tiếp theo. Theo luật sư Tạ Ngọc Vân, tuy nhiên, hiện nay khi nạn nhân không trở về (bị giam giữ hoặc đã chết do bị giết, tự sát) thì không thể xử lý đối tượng mua bán và cơ quan điều tra cũng không áp dụng khoản 5 Điều 62 Bộ luật Tố tụng Hình sự trong trường hợp nạn nhân đã chết hoặc mất tích.

Từ góc độ cơ quan tố tụng, bà Trương Thị Hương Mai - Phó Trưởng phòng 05 Viện KSNDTC cho biết trong trường hợp xác định được người phạm tội, xác định được chứng cứ chứng minh phạm tội nhưng không xác định được người bị hại (do người bị hại vẫn đang ở nước ngoài hoặc đã chết không lấy được lời khai) nhiều địa phương chưa thống nhất trong cách giải quyết. Có địa phương khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, nhưng cũng có địa phương không phê chuẩn hoặc trả hồ sơ để yêu cầu xác định và đưa người bị hại vào tham gia tố tụng. Việc thiếu thống nhất này khiến nhiều vụ án mua bán người thường bị tạm đình chỉ hoặc kéo dài gây tổn hại tinh thần, vật chất cho nạn nhân và gia đình...

Bán bào thai - người mẹ là nạn nhân hay đồng phạm?

Một khía cạnh khác cũng liên quan đến hành vi mua bán thai nhi là ý thức của người mẹ, để từ đó xác định được trong các vụ việc mua bán thai nhi thì người mẹ mang thai nhi đó là nạn nhân hay đồng phạm. Hiện trên thực tế qua các vụ mua bán thai nhi thường thấy có hai loại đối tượng người mẹ.

Nhóm thứ nhất là người mẹ nhận thức kém hoặc rơi vào hoàn cảnh éo le, thế cùng quẫn buộc phải miễn cưỡng (không mong muốn) bán bào thai trong bụng mình như vụ chị Nguyễn Thị Út, 34 tuổi, trú tại tỉnh Bạc Liêu có thai 8 tháng, bị chồng ruồng bỏ, không muốn có con nhưng thai nhi đã lớn, không thể phá bỏ,

nắm được điểm yếu này, tội phạm đã dụ dỗ chị ra Hà Nội, gạ bán thai nhi, đặt cọc tiền đến khi sinh con sẽ nhận. Trong vụ án này, chị Út là người mẹ nhận 8 triệu đồng để bán con từ khi còn thai nhi. Hành vi của chị Út là phạm pháp, nhưng cơ quan pháp luật cũng xem xét trách nhiệm của người mẹ là trong bối cảnh hết sức éo le, không muốn có con do bị phụ tình, lại không thể phá bỏ thai nhi. Nhóm thứ hai là người mẹ có động cơ tư lợi, để kiếm tiền như một số vụ đã xảy ra ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long, có người mẹ bán thai nhi, nhận lấy tiền ăn tiêu rồi đợi ngày sinh hạ để bàn giao đứa con của mình cho kẻ khác. Trường hợp này, người mẹ không có lý do biện bạch khi phạm pháp có ý thức chủ quan và động cơ vụ lợi rất rõ.

Theo Hồng Minh

Pháp luật Việt Nam

MỚI NHẤT
Bắt giam nguyên 2 trưởng phòng thuộc cơ quan tư pháp tỉnh Cao Bằng
Bắt giam nguyên 2 trưởng phòng thuộc cơ quan tư pháp tỉnh Cao Bằng

Ngày 13/8, được biết Cơ quan điều tra Viện KSND Tối cao đã thi hành Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Lục Minh Nhậm (62 tuổi, nguyên Trưởng phòng cơ quan A) và Hoàng Thị Hạnh (56 tuổi, nguyên Trưởng phòng Viện S).

Thứ hai, 13/08/2018 - 03:53

Kinh hoàng nam thanh niên bị côn đồ chém đứt lìa 2 cẳng chân
Kinh hoàng nam thanh niên bị côn đồ chém đứt lìa 2 cẳng chân

(Dân trí) - Đi hát karaoke với bạn, nghe tiếng ồn ào trước quán nên anh Tùng chạy ra xem thì bị 2 đối tượng xông tới kẹp cổ, dùng kiếm và mã tấu chém đứt lìa 2 cẳng chân.

Thứ hai, 13/08/2018 - 02:51

Ông trùm ma túy sắm biệt thự, cặp kè nhiều người tình
Ông trùm ma túy sắm biệt thự, cặp kè nhiều người tình

(Dân trí) - Dũng sử dụng nhiều xe tay ga đắt tiền, cặp kè cùng lúc nhiều người tình và mua hẳn biệt thự tại Bình Dương để làm nơi nghỉ dưỡng.

Thứ hai, 13/08/2018 - 02:27

Trốn nã gần 30 năm quỳ tạ tội mẹ già trước khi đi đầu thú
Trốn nã gần 30 năm quỳ tạ tội mẹ già trước khi đi đầu thú

(Dân trí) - Sau thời gian được vận động, Vi Văn Học đồng ý về Việt Nam đầu thú với điều kiện được ghé qua nhà. Bước vào căn nhà, gã quỳ gục xuống chân người mẹ già hơn 90 tuổi sau gần 30 năm xa cách xin được tạ tội.

Thứ hai, 13/08/2018 - 02:20

Sếp Navibank kêu oan trước cáo buộc để Huyền Như lừa 200 tỉ
Sếp Navibank kêu oan trước cáo buộc để Huyền Như lừa 200 tỉ

(Dân trí) - Lãnh đạo Navibank và cấp dưới phản đối quy kết cố ý làm trái, cho nhân viên mang tiền gửi ngân hàng khác để Huyền Như chiếm đoạt.

Thứ hai, 13/08/2018 - 02:00

Hà Nội: Cô gái mất xe SH vì tin bạn mới quen qua zalo
Hà Nội: Cô gái mất xe SH vì tin bạn mới quen qua zalo

(Dân trí) - Kết bạn qua Zalo, Viên giới thiệu mình là nhân viên văn phòng, chưa vợ con. Vờ hẹn các cô gái đi chơi, mua sắm quần áo, lợi dụng sơ hở, Viên nhanh tay trộm cắp xe máy, tài sản của người bạn mới quen rồi tẩu thoát.

Thứ hai, 13/08/2018 - 12:02

Nghi án con rể thảm sát 3 người trong gia đình vợ
Nghi án con rể thảm sát 3 người trong gia đình vợ

(Dân trí) - Nam thanh niên 31 tuổi nghi đã giết chết vợ, con riêng của vợ và mẹ vợ, sau đó bỏ trốn khỏi hiện trường mang theo xe máy và 4 điện thoại di động.

Thứ hai, 13/08/2018 - 11:28

Truy nã kẻ không chịu chấp hành án tù về tội “Chống người thi hành công vụ”
Truy nã kẻ không chịu chấp hành án tù về tội “Chống người thi hành công vụ”

(Dân trí) - Thượng tá Võ Văn Đúng- Phó trưởng Công an huyện Cù Lao Dung (tỉnh Sóc Trăng) xác nhận, đơn vị đã ra quyết định truy nã đối với Trần Việt Hùng (56 tuổi, ngụ thị trấn Cù Lao Dung) khi ông này bỏ trốn khỏi địa phương sau khi bị TAND tỉnh Sóc Trăng tuyên phạt 9 tháng tù về tội “Chống người thi hành công vụ”.

Thứ hai, 13/08/2018 - 10:35

Đưa vợ vào viện thăm bệnh nhân rồi ra tay trộm cắp tài sản
Đưa vợ vào viện thăm bệnh nhân rồi ra tay trộm cắp tài sản

(Dân trí) - Út đưa vợ đến bệnh viện thăm người thân nhưng khi thấy hai chiếc điện thoại để trên giường của người phụ nữ đang nằm ngủ, Út liền ra tay trộm lấy. Khi Út chưa kịp tẩu thoát thì bị người nhà bệnh nhân phát hiện, truy hô và bị bảo vệ bệnh viện bắt giữ.

Thứ hai, 13/08/2018 - 09:52

Kiện vì… một năm yêu nhau, lỡ có bầu rồi chia tay
Kiện vì… một năm yêu nhau, lỡ có bầu rồi chia tay

Mới đây, TAND huyện Mỏ Cày Bắc (Bến Tre) đã xét xử sơ thẩm, tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa ông L. với bà H. (cả hai đều 68 tuổi).

Thứ hai, 13/08/2018 - 07:55

Điều ít biết về "chân dài" gốc Hải Phòng cạnh ông trùm Văn Kính Dương
Điều ít biết về "chân dài" gốc Hải Phòng cạnh ông trùm Văn Kính Dương

Trong đường dây ma túy "khủng" do ông trùm ma túy Văn Kính Dương điều hành, một "chân dài" và cũng là vợ bé của ông trùm là trợ thủ đắc lực điều hành đường dây này.

Thứ hai, 13/08/2018 - 07:50

Nửa đêm mang dao vào chém hàng xóm để cướp điện thoại
Nửa đêm mang dao vào chém hàng xóm để cướp điện thoại

(Dân trí) - Chiều ngày 12/8, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thị xã Kỳ Anh (Hà Tĩnh) cho biết, đơn vị vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Trần Văn Duân (SN 1988, trú tại xã Kỳ Hà, thị xã Kỳ Anh) về hành vi “cướp tài sản”.

Thứ hai, 13/08/2018 - 07:41

ĐÁNG QUAN TÂM
Mâu thuẫn trong hội trại, một thanh niên bị đâm tử vong
Mâu thuẫn trong hội trại, một thanh niên bị đâm tử vong

(Dân trí) - Trong đêm diễn ra buổi văn nghệ kỷ niệm hội trại của làng, hai thanh niên đã xảy ra mâu thuẫn dẫn đến xô xát nhau. Một trong 2 đã dùng dao đâm khiến nạn nhân tử vong tại chỗ.

Chủ nhật, 12/08/2018 - 09:15

Sử dụng ma túy tập thể trong khách sạn
Sử dụng ma túy tập thể trong khách sạn

(Dân trí) - Bất ngờ ập vào kiểm tra khách sạn "Bạn Tôi", lực lượng chức năng bắt quả tang 14 người đang sử dụng ma tuý trong 2 căn phòng.

Chủ nhật, 12/08/2018 - 05:00

Vụ hàng trăm học viên cai nghiện trốn trại: Còn 18 người đang lẩn trốn
Vụ hàng trăm học viên cai nghiện trốn trại: Còn 18 người đang lẩn trốn

(Dân trí) - Hôm qua, sau khi bị kích động, hàng trăm học viên cai nghiện ở Tiền Giang đã đập phá cửa Trung tâm cai nghiện để thoát ra ngoài, đến sáng nay (12/8), cơ quan chức năng đã truy bắt, vận động gia đình đưa trở lại Trung tâm được 242 học viên.

Chủ nhật, 12/08/2018 - 02:40

Bắt đối tượng chặn xe ô tô, cướp tài sản
Bắt đối tượng chặn xe ô tô, cướp tài sản

(Dân trí) - Lợi dụng đêm tối, đường vắng người qua lại, Mai Lai Hồng Phúc đã chặn xe ô tô, dùng đá đập bể kiếng xe, cướp điện thoại của tài xế rồi tẩu thoát. Sáng 12/8, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang đã bắt giữ Phúc cùng tang vật..

Chủ nhật, 12/08/2018 - 08:00

Vụ giết bé gái rồi giấu xác: Một người thân của nghi phạm mất tích nhiều năm
Vụ giết bé gái rồi giấu xác: Một người thân của nghi phạm mất tích nhiều năm

Khoảng 8-9 năm trước, một người thân của đối tượng Phan Minh Cường đã mất tích. Nghi phạm này vừa giết bé gái nhà hàng xóm rồi giấu ở khu vực nhiều chậu kiểng.

Chủ nhật, 12/08/2018 - 07:59

Một phụ nữ bị "phóng hỏa" khi đang thắp hương
Một phụ nữ bị "phóng hỏa" khi đang thắp hương

Đang thắp hương trước tượng Phật Bà Quan âm, người phụ nữ 39 tuổi bị đối tượng phóng hỏa, khiến nạn nhân bị bỏng ở mặt và tay.

Chủ nhật, 12/08/2018 - 07:51

(CHUYỆN KHÓ TIN) 12 giờ "giải cứu" cục ma túy giấu trong vùng kín
(CHUYỆN KHÓ TIN) 12 giờ "giải cứu" cục ma túy giấu trong vùng kín

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Bát Xát (Lào Cai) cho biết, sau 12h với nhiều. ..biện pháp, đến sáng ngày 11-8 mới lấy được 20g hêrôin từ trong hậu môn của đối tượng Lò Láo Tả (28 tuổi, trú tại thôn San Lùng, xã Bản Xèo, huyện Bát Xát) ra ngoài.

Chủ nhật, 12/08/2018 - 07:42

Đã xác định kẻ bắn chết người đi đường trong vụ hỗn chiến tại Nam Định
Đã xác định kẻ bắn chết người đi đường trong vụ hỗn chiến tại Nam Định

Trên đường đi liên hoan về qua ngã ba đường Đặng Xuân Bảng - Vũ Hữu Lợi (thuộc địa bàn giáp ranh giữa xã Nam Phong và phường Cửa Nam, TP Nam Định), anh Nguyễn Văn Phong trúng đạn lạc của nhóm côn đồ đang hỗn chiến, khiến viên đạn găm thẳng vào đầu...

Chủ nhật, 12/08/2018 - 07:39

Anh vợ dùng lưỡi lê đâm em rể tử vong
Anh vợ dùng lưỡi lê đâm em rể tử vong

(Dân trí) - Do xích mích, Trần Đức Lân và anh Nguyễn Văn Bích đã lao vào ẩu đả. Trong lúc xô xát, Lân đã dùng lưỡi lê giấu sẵn sau lưng quần đâm một phát thấu tim khiến anh Bích tử vong.

Thứ bảy, 11/08/2018 - 08:53

Hàng trăm học viên cai nghiện cầm gậy gộc, gạch đá tràn ra kín đường
Hàng trăm học viên cai nghiện cầm gậy gộc, gạch đá tràn ra kín đường

(Dân trí) - Sau khi hành hung cán bộ, trên 200 học viên cai nghiện trốn trại. Dù ngay sau đó cơ quan chức năng tỉnh Tiền Giang đã huy động lực lượng truy bắt, hiện vẫn còn hàng chục học viên trốn thoát.

Thứ bảy, 11/08/2018 - 08:23

Phát hiện nhiều xe khách vận chuyển động vật hoang dã trái phép
Phát hiện nhiều xe khách vận chuyển động vật hoang dã trái phép

(Dân trí) - Thời gian gần đây, lực lượng chức năng tỉnh Quảng Nam liên tục bắt xe khách vận chuyển động vật hoang dã trái phép.

Thứ bảy, 11/08/2018 - 04:49

Vụ “logo xe vua”: Bị cấp dưới tố nhận hối lộ, cán bộ CSGT “phản pháo”
Vụ “logo xe vua”: Bị cấp dưới tố nhận hối lộ, cán bộ CSGT “phản pháo”

(Dân trí) - Nguyễn Cảnh Chân (nguyên CSGT tỉnh Đồng Nai) thừa nhận từ 7/4/2015 đến 7/8/2015, Thới đã đưa cho Chân số tiền 600 triệu đồng. Trong đó, Chân giữ lại 300 triệu đồng, số còn lại đưa cho ông T., 1 Phó trưởng phòng CSGT tỉnh Đồng Nai. Tuy nhiên ông T. phủ nhận lời khai của Chân.

Thứ bảy, 11/08/2018 - 03:18