"Mỏ vàng" sau sáp nhập chờ khai thác

“Mỏ vàng” cho phát triển đô thị

Tại tỉnh Quảng Ngãi hiện có 1.889 nhà, đất đã được địa phương này phê duyệt phương án sắp xếp. Trong đó, 1.449 cơ sở tiếp tục được sử dụng; 102 cơ sở làm trạm y tế, phòng khám đa khoa khu vực. Còn lại 338 cơ sở dôi dư đã được xây dựng phương án khai thác, đấu giá, cho thuê...

Ông Bùi Quốc Hưng, Phó Chủ tịch UBND phường Kon Tum (Quảng Ngãi), cho biết địa phương có 71 nhà, đất thuộc diện sắp xếp. Trong đó, 35 cơ sở tiếp tục được sử dụng làm trụ sở Đảng ủy, UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Kon Tum và đơn vị hành chính sự nghiệp.

Theo ông Hưng, trên địa bàn có 36 cơ sở dôi dư, địa phương đã xây dựng phương án chuyển đổi thành cơ sở giáo dục, công viên, bãi đỗ xe, công trình công cộng hoặc đấu giá, cho thuê ngắn hạn. Trong số này, một số cơ sở đã được bàn giao cho giáo dục để cải tạo thành phòng học, khu bán trú, nơi ở giáo viên, khu thể chất…

“Thấy số lượng lớn trụ sở dôi dư được bàn giao, địa phương không khỏi áp lực. Nhưng khi quy hoạch hợp lý, những tài sản này có thể trở thành lớp học, công viên, bãi đỗ xe, hoặc tạo nguồn thu cho ngân sách. Tôi thấy đây thực sự là “mỏ vàng” để thêm nguồn lực cho địa phương phát triển”, ông Hưng chia sẻ.

Trường Mầm non Thủy Tiên (phường Kon Tum) được tiếp nhận trụ sở Trung tâm Chính trị thành phố Kon Tum (cũ) với gần 15 phòng để quản lý, sử dụng. UBND phường Kon Tum đã bố trí kinh phí, huy động bộ đội sửa chữa, cải tạo thành các lớp học, chuyển 100 học sinh ở vùng khó khăn vào học tập.

Bà Lê Thị Ngọc Yến, Hiệu trưởng Trường Mầm non Thủy Tiên, cho biết nhiều năm qua, nhà trường đối mặt tình trạng quá tải học sinh do thiếu phòng học, khu chức năng. Theo bà Yến, việc được tiếp nhận trụ sở cũ giúp nhà trường giải được bài toán thiếu phòng học tồn tại nhiều năm. Tuy nhiên, do kinh phí sửa chữa còn hạn chế nên mới chuyển đổi được 7 phòng học. Nhà trường mong địa phương sớm cấp thêm kinh phí để hoàn thiện hạ tầng cho năm học tới.

Tại cuộc họp về sắp xếp cơ sở dôi dư ở phường Kon Tum ngày 26/5, ông Nguyễn Ngọc Sâm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, yêu cầu các đơn vị, địa phương tiếp tục sắp xếp, xử lý nhà, đất dôi dư theo hướng khai thác hiệu quả.

Theo ông Sâm, các trụ sở đã bàn giao cần sớm đưa vào sử dụng, xây dựng kế hoạch cải tạo, nâng cấp, chuyển đổi công năng gắn với nhu cầu thực tế, hiệu quả trong quản lý, vận hành. “Việc xử lý, khai thác tài sản dôi dư phải hoàn thành trong quý II/2026”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu.

Giữ “đất vàng” để kiến tạo đô thị xanh, phục vụ dân sinh

Sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều trụ sở, nhà đất công dôi dư và tỉnh Gia Lai cũng không ngoại lệ. Thay vì để tài sản bỏ hoang, xuống cấp, nhiều địa phương ở Gia Lai đang xây dựng phương án với kỳ vọng biến quỹ nhà, đất này thành nguồn lực phát triển đô thị.

Đến nay, Gia Lai đã phê duyệt phương án xử lý 1.131 cơ sở nhà, đất dôi dư. Trong số này, nhiều cơ sở tiếp tục được sử dụng cho hành chính, giáo dục, y tế, văn hóa, công vụ…

Nhà khách Thanh Bình (phường Quy Nhơn) được cải tạo thành nhà ở công vụ thuộc Văn phòng UBND tỉnh Gia Lai với quy mô 62 phòng, tổng mức đầu tư gần 20 tỷ đồng, đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho hàng trăm cán bộ, công chức. Một số khu đất, nhà ở dôi dư khác cũng được quy hoạch xây dựng nơi ở cho lực lượng vũ trang.

Tại phường Diên Hồng, sau sáp nhập có 22 vị trí thuộc thành phố Pleiku cũ dôi dư đã được lập phương án chờ phê duyệt chuyển đổi công năng sử dụng. Địa phương này cũng đã tận dụng quỹ đất dôi dư để xây dựng phố ẩm thực, vui chơi, mua sắm mới cho người dân, du khách mỗi đêm. Việc này giúp địa phương khai thác hiệu quả tài sản công, thúc đẩy phát triển kinh tế đêm, tạo sinh kế cho người dân, hình thành không gian văn hóa, du lịch đặc sắc ngay trung tâm đô thị.

Ông Nguyễn Tuấn Quang, Chủ tịch UBND phường Diên Hồng, cho biết địa phương ưu tiên khai thác cơ sở nhà, đất dôi dư trên địa bàn theo hướng phục vụ cộng đồng, kiến tạo đô thị xanh và dành quỹ đất phát triển lâu dài. Với những khu đất có khả năng tạo nguồn thu, phường dự kiến chuyển đổi sang đất thương mại, dịch vụ để đấu giá công khai, tạo nguồn thu cho địa phương.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Nguyễn Tuấn Thanh, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Gia Lai, cho biết quan điểm xuyên suốt của địa phương là khai thác hiệu quả tài sản công gắn với quy hoạch phát triển, ưu tiên nhu cầu an sinh.

Những cơ sở dôi dư gần bệnh viện sẽ được nghiên cứu cải tạo thành nơi lưu trú hỗ trợ thân nhân bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn. Gia Lai cũng tính toán dành một số cơ sở dôi dư làm chỗ ở nội trú cho học sinh dân tộc thiểu số, góp phần giảm khó khăn trong sinh hoạt, đi lại.

“Chúng tôi xác định tài sản dôi dư không phải gánh nặng mà là nguồn lực nếu được sắp xếp, khai thác đúng hướng. Mục tiêu phát huy tối đa giá trị tài sản, ưu tiên cho an sinh, tạo thêm nguồn lực cho đầu tư phát triển địa phương”, ông Nguyễn Tuấn Thanh nhấn mạnh.

“Cởi trói” khơi thông khối tài sản hàng nghìn tỷ đồng

Tại Đà Nẵng, nhiều trụ sở dôi dư đã được chuyển đổi công năng, bàn giao cho các trường học, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công và cải thiện điều kiện dạy học. Trường THCS Nguyễn Du (phường Bàn Thạch, Đà Nẵng) là một trong những đơn vị tiếp nhận, quản lý 4 cơ sở từng thuộc các cơ quan của tỉnh Quảng Nam cũ.

Ông Lê Công Thông, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Du (Bàn Thạch), cho biết với hơn 2.100 học sinh, 47 lớp và gần 100 cán bộ, giáo viên, cơ sở vật chất hiện nay không còn đáp ứng nhu cầu thực tế. Việc được tiếp nhận thêm các cơ sở mới sẽ giúp nhà trường mở rộng không gian học tập, bổ sung các phòng chức năng.

Theo ông Thông, nhà trường đã xây dựng phương án cải tạo, sửa chữa các cơ sở vừa tiếp nhận để bố trí làm thư viện, sân thể thao, nhà đa năng, các phòng chức năng, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học.

Tháng 5, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng đã yêu cầu đẩy nhanh tiến độ khai thác, xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư.

Cũng trong tháng 5, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Phan Thái Bình đã phê duyệt phương án quản lý, khai thác 439 cơ sở nhà, đất dôi dư. Có 6 cơ sở được bàn giao cho các cơ quan, địa phương sử dụng; 5 cơ sở chuyển giao cho Trung tâm Quản lý và khai thác nhà Đà Nẵng quản lý; 14 cơ sở được nghiên cứu chuyển đổi công năng phục vụ y tế, giáo dục, văn hóa và các thiết chế công cộng; 414 cơ sở còn lại được đưa ra đấu giá hoặc cho thuê.

Lãnh đạo thành phố Đà Nẵng yêu cầu các cơ quan, đơn vị hoàn thành việc xử lý tài sản dôi dư theo đúng tiến độ, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ pháp lý, bàn giao, đưa tài sản vào khai thác.

Theo thống kê của Sở Tài chính thành phố Huế, hiện địa phương có 542 cơ sở nhà, đất dôi dư phải xử lý. Toàn bộ quỹ nhà, đất dôi dư qua các thời kỳ đã được UBND thành phố Huế chuyển giao cho các đơn vị, địa phương lập phương án khai thác.

Chủ tịch UBND thành phố Huế yêu cầu tận dụng tối đa các trụ sở hiện có, hạn chế xây dựng mới trung tâm hành chính hay trụ sở làm việc để tránh lãng phí. Đối với các cơ sở được phép khai thác kinh doanh theo Nghị định 108/2024/NĐ-CP, địa phương cần khẩn trương thuê đơn vị tư vấn thẩm định giá để xây dựng bảng giá cho thuê theo phương châm "hoàn thành đến đâu ban hành đến đó".

Theo ông Nguyễn Tài Tuệ, Bí thư Đảng ủy phường Phong Điền (thành phố Huế), bên cạnh nguồn lực đầu tư, các địa phương cần được trao thêm cơ chế, chính sách và quyền chủ động để xử lý hiệu quả khối tài sản công dôi dư.

“Nếu phân cấp mà không đi đôi với trao quyền, địa phương sẽ khó phát huy tính chủ động trong giải quyết các nhiệm vụ được giao, trong đó có việc khai thác, sử dụng hiệu quả tài sản dôi dư”, ông Tuệ nói.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Văn Hiệp, Chủ tịch UBND xã Phú Lộc (thành phố Huế), kiến nghị ban hành cơ chế đặc thù đối với những địa phương có số lượng lớn nhà, đất dôi dư nhằm tạo thuận lợi cho công tác xử lý, khai thác, sử dụng.

Trong khi đó, ông Hồ Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tài chính Đắk Lắk, cho biết địa phương đã kiến nghị sửa đổi Nghị định 108/2024/NĐ-CP theo hướng đơn giản hóa thủ tục.

Theo kiến nghị của Sở Tài Chính Đắk Lắk, đơn vị quản lý, kinh doanh nhà có thể chủ động thuê doanh nghiệp thẩm định giá hoặc thành lập hội đồng thẩm định để xác định giá cho thuê. Giải pháp này được kỳ vọng sẽ rút ngắn quy trình, sớm đưa tài sản công vào khai thác, phát huy hiệu quả phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.