Khối tài sản khổng lồ dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính

Việc sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp mang ý nghĩa chiến lược, nhằm giúp bộ máy "tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả" hơn. Tuy nhiên, sau khi thực hiện chủ trương này có hàng nghìn cơ sở nhà, đất công trên cả nước dôi dư.

Khối tài sản khổng lồ dôi dư chưa được xử lý hết có thể dẫn đến tình trạng lãng phí. Do đó, các địa phương đang tìm cách để đưa số công sản này vào sử dụng, khai thác một cách đúng quy trình nhưng phải phát huy hiệu quả. Trong ảnh là khu vực trung tâm tỉnh Ninh Thuận cũ (nay là tỉnh Khánh Hòa), nơi có nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư chờ được “hồi sinh”.

Phường Trương Quang Trọng, tỉnh Quảng Ngãi được thành lập trên cơ sở hợp nhất các xã Tịnh Ấn Tây, Tịnh Ấn Đông, Tịnh An và phường Trương Quang Trọng. Sau hợp nhất, địa phương này quản lý 48 cơ sở nhà, đất công. Tính đến tháng 5, có 25 cơ sở được sử dụng, 23 cơ sở còn lại với diện tích hơn 16.000m2 thuộc diện dôi dư. Trong ảnh là một cơ sở nhà, đất dôi dư nằm trên quốc lộ 1, thuộc địa bàn phường Trương Quang Trọng.

Theo ông Phạm Tấn Phước, Phó Chủ tịch UBND phường Trương Quang Trọng, số cơ sở nhà, đất dôi dư nhiều, trong khi phương án quản lý, xử lý còn khó khăn, vướng mắc. Nguyên nhân của vấn đề này do tài sản công nằm phân tán nên khó khăn trong việc rà soát, đối chiếu, tổng hợp số liệu. Bên cạnh đó, hồ sơ pháp lý một số cơ sở nhà, đất công chưa đầy đủ. Trong ảnh là trụ sở của một cơ quan thuộc huyện Sơn Tịnh cũ (Quảng Ngãi) được chuyển cho UBND phường Trương Quang Trọng xử lý.

“Hiện địa phương đã hoàn thành phương án xử lý, khai thác. Một số cơ sở nhà, đất dôi dư sẽ được cho thuê, đối với những cơ sở xuống cấp sẽ được thanh lý theo đúng quy định”, ông Phước cho biết.

Theo Sở Tài chính tỉnh Quảng Ngãi, tỉnh này có 1.889 cơ sở nhà, đất được phê duyệt phương án sắp xếp. Trong đó có 338 cơ sở được xác định dôi dư, gồm 74 cơ sở do cấp tỉnh quản lý và 263 cơ sở bàn giao cho địa phương xây dựng phương án khai thác, chuyển đổi công năng. Đến nay, các xã, phường cơ bản đã ban hành phương án xử lý, khai thác quỹ nhà, đất dôi dư.

Trên thực tế, để đưa khối tài sản này vào khai thác phải trải qua nhiều bước. Do đó, từ giai đoạn điều chuyển, chuyển giao tài sản cho các đơn vị, địa phương đến việc xây dựng phương án xử lý và đưa vào sử dụng, khai thác tốn rất nhiều thời gian. Đó là lý do nhiều cơ sở nhà, đất vẫn đang trong tình trạng “cửa đóng, then cài”.

Ông Nguyễn Hoàng Giang, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, đã yêu cầu các đơn vị, địa phương phải đẩy nhanh tiến độ giải quyết nhà, đất dôi dư và hoàn thành nhiệm vụ này trước ngày 20/6. Ông Giang nhấn mạnh các đơn vị, địa phương phải xem tài sản công dôi dư như chính tài sản của mình để có trách nhiệm hơn trong công tác bảo quản, khai thác và phát huy tối đa giá trị sử dụng.

Tỉnh Đắk Lắk cũng là một trong những địa phương có số cơ sở nhà, đất dôi dư nhiều, việc xử lý còn gặp khó khăn. Theo báo cáo của Sở Tài chính Đắk Lắk, toàn tỉnh có 4.135 trụ sở, trong đó có 726 cơ sở nhà, đất được xử lý, sắp xếp (114 cơ sở đã được giao cho Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh quản lý, khai thác); số còn lại được chuyển giao cho UBND các xã, phường quản lý, lập phương án xử lý để đưa vào khai thác.

Trong ảnh là khu vực trung tâm tỉnh Phú Yên cũ (nay là tỉnh Đắk Lắk), nơi có nhiều cơ sở nhà, đất công nằm ở vị trí đắc địa nhưng rơi vào tình trạng đóng cửa im lìm gần 1 năm qua.

Ông Hồ Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Đắk Lắk, cho biết tỉnh đã giao 114 cơ sở nhà, đất cho Trung tâm phát triển quỹ đất quản lý, khai thác; 1 cơ sở được giao làm trụ sở làm việc và 611 cơ sở nhà, đất chuyển giao cho UBND các xã, phường quản lý. Đối với các cơ sở do xã, phường quản lý, đến nay vẫn còn 149 cơ sở chưa được xử lý.

Trong ảnh là trụ sở của Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Phú Yên cũ chưa được đưa vào khai thác. Người dân tận dụng khoảng vỉa hè phía trước trụ sở này để trồng rau.

Nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư tại tỉnh Đắk Lắk đã có dấu hiệu xuống cấp, có nơi được tận dụng làm chỗ để xe.

Theo ông Hồ Quang Tuấn, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, số trụ sở làm việc của các cơ quan, đơn vị dôi dư cần phải sắp xếp, xử lý rất lớn. Sở Tài chính Đắk Lắk đã rà soát và đề xuất phương án xử lý phù hợp đối với các trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp. Trong ảnh là khu vực có nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư nằm ở vị trí đắc địa tại phường Tuy Hòa (Đắk Lắk) chưa được đưa vào khai thác.

Các cơ sở nhà, đất dôi dư được xử lý theo phương án bố trí hợp lý tài sản giữa các đơn vị hành chính cấp cơ sở mới tại địa phương; chuyển đổi công năng để làm cơ sở y tế, giáo dục, thiết chế văn hóa, sử dụng cho mục đích công cộng khác; giao cho tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà của địa phương khai thác với hình thức cho thuê . 

“Sở liên tục đôn đốc các địa phương khẩn trương thực hiện việc xây dựng, tham mưu ban hành bảng giá cho thuê nhà theo hướng làm đến đâu ban hành đến đấy nhằm sớm đưa các cơ sở nhà, đất vào khai thác có hiệu quả”, ông Tuấn cho hay.

Tại tỉnh Khánh Hòa, sau sáp nhập tỉnh và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, địa phương này có 344 cơ sở nhà, đất dôi dư, trong đó 269 cơ sở thuộc địa phương quản lý và 75 cơ sở do Trung ương chuyển giao về địa phương.

Đến thời điểm này, Khánh Hòa đã có phương án xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư. Cụ thể, 133 cơ sở được giao cho các đơn vị sự nghiệp quản lý, khai thác theo quy định của Chính phủ; 72 cơ sở được bố trí làm trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp của các cơ quan, tổ chức, đơn vị; 27 cơ sở được chuyển đổi công năng thành nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng.

Ngoài ra, một cơ sở được bố trí làm khu tái định cư; 3 cơ sở thuộc diện nhà nước thu hồi để thực hiện dự án; 70 cơ sở được thanh lý tài sản trên đất để bán đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định; 38 cơ sở được thanh lý tài sản trên đất để phục vụ mục đích công cộng.

Mặc dù đã có phương án xử lý, nhưng nhiều cơ sở nhà, đất mà đặc biệt là tại trung tâm hành chính tỉnh Ninh Thuận cũ vẫn trong tình trạng hoang hóa do còn vướng các thủ tục liên quan. Trong ảnh là khoảng sân đầy rác tại trụ sở Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Ninh Thuận cũ.

Ông Nguyễn Quang Phú, người kinh doanh cà phê trên đường 16/4 (phường Phan Rang, tỉnh Khánh Hòa) cho biết ông cảm thấy tiếc khi chứng kiến nhiều trụ sở cơ quan nhà nước trên tuyến đường từng được xem là trung tâm của thành phố Phan Rang - Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận cũ, hiện không còn hoạt động.

“Từ ngày trung tâm hành chính của tỉnh Ninh Thuận cũ chuyển đi, cán bộ, công chức, viên chức và người dân không còn đến đây làm việc, giải quyết thủ tục hành chính như trước. Đường sá vắng vẻ hơn, lượng khách đến quán của tôi cũng giảm đáng kể. Tôi mong các cơ sở này sớm được đưa vào sử dụng hoặc có phương án khai thác phù hợp để khu vực này lấy lại nhịp sinh hoạt, kinh doanh như trước”, ông Phú chia sẻ.

Theo ông Châu Ngô Anh Nhân, Giám đốc Sở Tài chính Khánh Hòa, về cơ bản, các phương án sắp xếp, điều chuyển đã được phê duyệt. Tuy nhiên, để các cơ sở này chính thức được đưa vào sử dụng, khai thác thì các đơn vị phải hoàn tất nhiều thủ tục như cập nhật quy hoạch sử dụng đất, thanh lý tài sản và các quy trình pháp lý khác theo quy định.

"Thực hiện chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh, các địa phương và sở, ngành đang tập trung xử lý dứt điểm những vướng mắc này trong tháng 6 để sớm đưa các cơ sở vào khai thác, sử dụng hiệu quả", ông Nhân nói.

Trong ảnh là trụ sở Ban xây dựng năng lực và thực hiện các dự án ODA ngành nước tỉnh Ninh Thuận cũ vẫn chưa được đưa vào khai thác.