Bình đẳng giới là khi cả nam nữ đều được hưởng quyền lợi phù hợp

Lồng ghép giới còn thiếu thực chất

Ngày 13-14/8, tại TPHCM, Bộ Nội vụ tổ chức Hội nghị Triển khai thực hiện Chiến lược, Chương trình và chính sách, pháp luật về thanh niên, bình đẳng giới.

Phát biểu tại hội nghị, ông Nghiêm Xuân Nam, Phó Vụ trưởng Vụ Công tác thanh niên và Bình đẳng giới (Bộ Nội vụ), nhấn mạnh trong những năm gần đây, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật về thanh niên và bình đẳng giới.

"Trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, công tác quản lý về thanh niên và bình đẳng giới về cơ bản vẫn được duy trì ổn định. Đội ngũ cán bộ làm công tác thanh niên và bình đẳng giới đạt được những thành quả tích cực.

Nhiều địa phương nhanh chóng thích ứng với mô hình mới, tiếp tục triển khai các chính sách, pháp luật về thanh niên và bình đẳng giới", ông Nghiêm Xuân Nam nói.

Bên cạnh những thuận lợi, ông cho rằng thực tế công tác bình đẳng giới vẫn còn tồn tại một số khó khăn, vướng mắc.

Dẫn một số báo cáo trọng tâm trong năm 2025 về công tác bình đẳng giới, ông Nghiêm Xuân Nam cho biết một số quy định pháp luật chưa đồng bộ và chưa theo kịp những vấn đề mới phát sinh.

Nguồn lực dành cho công tác bình đẳng giới còn hạn chế, kinh phí giữa các địa phương còn chênh lệch, nhiều nơi chưa có ngân sách riêng. Đội ngũ cán bộ làm công tác bình đẳng giới chưa ổn định, chủ yếu kiêm nhiệm và còn hạn chế về chuyên môn, nghiệp vụ.

Công tác thanh tra, kiểm tra chưa đáp ứng yêu cầu, việc phát hiện và xử lý vi phạm còn hạn chế. Việc lồng ghép giới trong xây dựng chính sách chưa thực chất, trong khi dữ liệu và thống kê về giới còn thiếu, chưa đồng bộ.

Sự phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương chưa chặt chẽ, khoảng cách giới vẫn còn lớn tại miền núi, vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Bên cạnh đó, thách thức còn đến từ những vấn đề mới như bình đẳng giới trong chuyển đổi số, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo và các hành vi bạo lực, quấy rối trên môi trường mạng…

Bà Nguyễn Thị Kỳ, Nguyên Giám đốc Trung tâm bồi dưỡng đại biểu dân cử của Quốc hội, cho biết sau gần 20 năm thực hiện Luật Bình đẳng giới, nhận thức xã hội và hệ thống pháp luật về bình đẳng giới đã có nhiều chuyển biến tích cực.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa quy định và thực tiễn vẫn tồn tại, trong đó lồng ghép giới vẫn là vấn đề khó.

Theo bà Kỳ, khó khăn trước hết nằm ở cách hiểu về lồng ghép giới. Không ít người vẫn cho rằng chỉ cần chính sách không phân biệt nam, nữ là đã bảo đảm bình đẳng giới, trong khi chưa xem xét chính sách đó tác động khác nhau thế nào đến từng giới.

Khó khăn còn đến từ việc lồng ghép giới có lúc còn mang tính hình thức; các quy định về lồng ghép giới, đánh giá tác động giới trong xây dựng chính sách ngày càng được hoàn thiện, nhưng việc triển khai trên thực tế chưa đồng đều...

Trong thực tế, nhiều khuôn mẫu giới vẫn tồn tại, ảnh hưởng đến cơ hội, điều kiện và vai trò của nam, nữ.

Nâng cao năng lực cán bộ, xây dựng chính sách gắn với thực tiễn

Trước một số khó khăn, thách thức nói trên, ông Nghiêm Xuân Nam, Phó Vụ trưởng Vụ Công tác thanh niên và Bình đẳng giới, cho rằng cần đổi mới tư duy phát triển, đặt thanh niên ở vị trí trung tâm của các chính sách phát triển và coi bình đẳng giới là tiêu chí phản ánh chất lượng phát triển của đất nước.

Ông cho rằng việc phát triển thanh niên và thúc đẩy bình đẳng giới phải được xem là 2 trụ cột trong chiến lược phát triển con người Việt Nam, xây dựng xã hội bao trùm và phát triển quê hương.

Ông Nghiêm Xuân Nam cũng chia sẻ rằng công tác quản lý về thanh niên và bình đẳng giới cần được tiếp cận theo hướng chuyển tư duy từ triển khai nhiệm vụ sang đo lường kết quả và tác động của chính sách.

Đồng thời, song song với nguồn lực của Nhà nước, cần huy động mạnh mẽ sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức xã hội, các tổ chức quốc tế và cộng đồng để tạo cơ hội phát triển cho thanh niên, thúc đẩy bình đẳng giới và xây dựng môi trường sống an toàn, không có bạo lực trên cơ sở giới.

Bên cạnh đó, cần chú trọng bảo đảm công bằng trong tiếp cận chính sách cho các nhóm thanh niên dễ bị tổn thương, như thanh niên vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, thanh niên khuyết tật, thanh niên chịu tác động của chuyển đổi số và biến đổi khí hậu, nạn nhân của bạo lực giới, bảo đảm không bị ai bỏ lại phía sau…

Theo bà Nguyễn Thị Kỳ, lồng ghép giới không chỉ dừng ở việc xem chính sách có phân biệt nam, nữ hay không, mà phải đánh giá tác động thực tế của chính sách đối với từng giới. Ngay từ khâu xác định vấn đề, cơ quan xây dựng chính sách cần nhận diện các vấn đề giới, dự báo tác động, sử dụng dữ liệu phân tách theo giới và xác định rõ trách nhiệm, nguồn lực để xử lý.

Bà cho rằng một chính sách áp dụng như nhau cho nam và nữ chưa chắc tạo ra bình đẳng nếu không tính đến sự khác biệt về điều kiện, nhu cầu và khả năng tiếp cận của mỗi giới.

Để nâng cao hiệu quả lồng ghép giới, bà Kỳ chia sẻ rằng cần tăng năng lực nhận diện vấn đề giới cho đội ngũ tham mưu, xây dựng chính sách; đồng thời bảo đảm cơ hội bình đẳng cho nam và nữ trong tuyển dụng, đào tạo, tiếp cận công nghệ và tham gia quá trình xây dựng chính sách, pháp luật.

Theo chuyên gia, mục tiêu cuối cùng là thu hẹp khoảng cách thực tế, tạo cơ hội để nam và nữ cùng tham gia, đóng góp và thụ hưởng thành quả xã hội, qua đó thúc đẩy bình đẳng giới thực chất.