Người thợ hồ nghèo thành tỷ phú lúa giống, kiếm 5 tỷ đồng mỗi năm

Sau 12 năm kể từ lần đầu được vinh danh vào năm 2014, ông Hồ Bá Phiêu (55 tuổi, ở phường Thốt Nốt, TP Cần Thơ) vừa một lần nữa vinh dự nhận danh hiệu Nông dân Việt Nam xuất sắc. Cơ ngơi hàng chục tỷ đồng hôm nay của ông được đặt nền móng từ quyết tâm thoát nghèo của một anh thợ hồ hơn hai thập kỷ trước.

Từ hơn 3 công đất ít ỏi cha mẹ cho khi lập nghiệp, đến nay ông đã xây dựng được hệ thống liên kết sản xuất lúa giống lên đến hàng trăm héc-ta, cung ứng ra thị trường hơn 1.000 tấn lúa mỗi năm.

Quyết tâm thoát nghèo với tư duy khác biệt

Xuất thân trong một gia đình thuần nông, ông Hồ Bá Phiêu sớm thấu hiểu sự vất vả của nghề nông. Năm 2006, sau khi lập gia đình, ông được cha mẹ cho 3 công ruộng (hơn 3.000 m2). Với diện tích đất ít ỏi, ông tự đặt câu hỏi làm sao để thoát nghèo.

Thời gian đầu, ông Phiêu làm lúa thương phẩm theo tập quán sản xuất cũ nên hiệu quả kinh tế không cao. Cuộc sống gia đình gặp nhiều khó khăn, ông phải đi làm thợ hồ và làm thuê nhiều việc để trang trải. Sau đó, nhờ tích lũy được một số vốn từ nghề trồng nấm rơm, ông mua thêm đất để mở rộng diện tích canh tác lúa thương phẩm.

Khi được Trung tâm Khuyến nông Cần Thơ cử đi tham quan và tập huấn tại Viện lúa ĐBSCL, nhận thấy tiềm năng kinh tế của lúa giống cao hơn nhiều so với lúa thương phẩm, ông quyết định bán toàn bộ số vàng cưới của hai vợ chồng để thuê thêm đất, sản xuất lúa giống nguyên chủng như Jasmine 85 và IR504.

"Vụ đầu làm cũng được nhưng đến vụ thứ hai thì lúa bị sâu bệnh nhiều. Lúc đó tôi mới học cách ứng biến, làm tới đâu học tới đó và may mắn mới thành công", ông Phiêu chia sẻ.

Dù vụ lúa đầu gặp khó khăn do sâu bệnh, chỉ hòa vốn, ông không nản lòng mà tiếp tục đầu tư kỹ thuật, theo dõi sát thời tiết và nhu cầu thị trường để duy trì sản xuất.

Không theo số đông, ông sản xuất giống lúa theo hình thức "cấy một tép". Chia sẻ về kỹ thuật cấy này, ông Phiêu cho biết quy trình này đòi hỏi sự tỉ mỉ cao. Nông dân phải làm nền đất bằng phẳng, trải cao su, sau đó trộn bã dừa, tro và bùn non làm giá thể dày 7-10 cm để gieo giống.

Sau 10 ngày, mạ được nhổ đem ra ruộng cấy. Với chi phí khoảng 280.000 đồng/công, mô hình này giúp giảm đáng kể lượng giống và phân bón, cây lúa khỏe, ít sâu bệnh và tránh được đổ ngã.

Kết quả, với 100 công ruộng sản xuất 2 vụ, ông đạt tổng sản lượng 120 tấn lúa giống. Với giá bán khoảng 8.000 đồng/kg (cao hơn lúa thường từ 2.200 đến 2.500 đồng/kg), doanh thu năm đó đạt 960 triệu đồng, sau khi trừ chi phí, ông Phiêu lãi 570 triệu đồng. Đến năm 2010, ông Phiêu thành lập CLB sản xuất lúa giống Bá Khem.

"Thời điểm đó, miền Tây có chưa tới 10 trại làm lúa giống", ông Phiêu nhớ lại.

Để duy trì chất lượng trong bối cảnh ĐBSCL lúc bấy giờ có rất ít trại giống, ông Phiêu xây dựng quy trình riêng biệt. Mỗi vụ, ông cử người kiểm tra đồng ruộng của các hộ liên kết 3 lần vào các mốc 40, 60, 65 và 90 ngày để đánh giá chất lượng.

Những ruộng không đạt chuẩn sẽ bị yêu cầu bán lúa thương phẩm, tuyệt đối không làm lúa giống. Trung bình mỗi vụ lúc bấy giờ, cơ sở của ông loại ra khoảng 20ha trên tổng số 100ha liên kết để bảo vệ uy tín thương hiệu.

Hiện nay, cơ sở của ông duy trì diện tích 92ha, bao gồm 12ha đất gia đình và 80 ha liên kết với hơn 50 hộ nông dân, tập trung vào các giống chủ lực như OM5451, OM18, Jasmine 85, Đài thơm. Mô hình này giúp các hộ tham gia tăng lợi nhuận từ 20-30 triệu đồng/năm nhờ được bao tiêu với giá cao hơn thị trường từ 500-700 đồng/kg.

Để hoàn thiện chuỗi giá trị, ông Phiêu mạnh tay đầu tư hơn 10 tỷ đồng xây dựng cơ sở xử lý, đóng bao rộng 3.000m2 với hệ thống 4 lò sấy công suất 20 tấn/lò/ngày và 2 máy tách hạt công suất 800kg/máy/giờ.

Mỗi năm, cơ sở của ông cung ứng ra thị trường hơn 1.000 tấn lúa giống các loại như OM5451, OM18, Jasmine 85, Đài thơm… Sản phẩm không chỉ phục vụ nhu cầu tại Cần Thơ và các tỉnh lân cận như An Giang, Hậu Giang, Vĩnh Long mà còn xuất khẩu từ 100-200 tấn sang thị trường Campuchia. Thu nhập dao động từ 2-5 tỷ đồng/năm.

Hoạt động sản xuất của ông cũng góp phần giải quyết việc làm cho hơn 20 lao động thường xuyên và khoảng 100 lao động thời vụ vào mùa cao điểm. Thu nhập bình quân của lao động thường xuyên đạt khoảng 10-12 triệu đồng/tháng, góp phần ổn định đời sống cho nhiều gia đình tại địa phương.

Người nông dân Việt xuất sắc

Từng đi lên từ gian khó, ông Hồ Bá Phiêu luôn dành 10% lợi nhuận hàng năm cho công tác an sinh xã hội. Hoạt động thiện nguyện của ông rất đa dạng, từ việc đóng góp xây dựng cầu đường, hỗ trợ các quỹ khuyến học, xây dựng nhà tình thương tặng các hộ nghèo.

Năm 2020, ông đứng ra hỗ trợ 1.000 phần quà trị giá hơn 550 triệu đồng cho hội viên nông dân gặp khó khăn do dịch Covid-19. Hằng năm, sau những đợt thiên tai, ông đều tự trích tiền túi ra để mua lương thực gồm gạo, mì,... gửi đến bà con vùng lũ miền Trung.

Với những thành tích xuất sắc trong lao động và đóng góp cộng đồng, ông Hồ Bá Phiêu đã nhận hàng loạt bằng khen vinh danh từ cấp Trung ương tới địa phương.

Năm 2024, ông vinh dự lần thứ 2 được bình chọn là 1 trong 63 Nông dân Việt Nam xuất sắc. Trước đó, ông cũng nhận danh hiệu Nông dân Việt Nam xuất sắc 30 năm đổi mới vào năm 2017 và nhiều bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, UBND TP Cần Thơ.

Ông Nguyễn Hữu Trí, Chủ tịch Hội nông dân phường Thuận Hưng (TP Cần Thơ) cho biết, ông Phiêu là thành viên nằm trong Ban chấp hành Hội nông dân phường Thuận Hưng. Trong sản xuất, ông Phiêu nhiều lần đạt các danh hiệu thi đua, là tấm gương sản xuất giỏi tiêu biểu, nhận được sự tín nhiệm cao từ người dân địa phương.

Cũng theo ông Trí, mô hình sản xuất của ông Phiêu không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao mà còn tạo việc làm và thu nhập ổn định cho nhiều lao động tại chỗ. Hằng năm, ông Phiêu cũng đóng góp rất lớn vào công tác an sinh xã hội, xây nhà, cầu, đường trên địa bàn phường Thuận Hưng và các phường lân cận.