Người lao động được gì khi học nghề bằng bảo hiểm thất nghiệp?

Từ ngày 1/1/2026, Luật Việc làm 2025 chính thức có hiệu lực với nhiều thay đổi đáng chú ý trong chính sách bảo hiểm thất nghiệp. Nếu trước đây chính sách này chủ yếu được biết đến như một khoản trợ cấp dành cho người mất việc, thì nay trọng tâm đang dần chuyển sang hỗ trợ người lao động học nghề, nâng cao kỹ năng và sớm quay lại thị trường lao động.

Tại tọa đàm "Mất việc không phải là dấu chấm hết mà là cơ hội nâng cao kỹ năng, chất lượng lao động để tìm việc mới" do báo Dân trí tổ chức, các chuyên gia cho rằng trong bối cảnh AI, tự động hóa và chuyển đổi số đang làm thay đổi mạnh mẽ thị trường lao động, học nghề ngày càng trở thành giải pháp quan trọng giúp người lao động thích ứng với những yêu cầu mới.

Thêm hỗ trợ để người lao động học nghề

Ông Phạm Quang Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Hưng Yên, cho biết Luật Việc làm 2025 đã bổ sung nhiều chính sách mới theo hướng khuyến khích người lao động tham gia đào tạo nghề.

Theo ông Thành, bên cạnh việc hỗ trợ học phí như trước đây, người lao động tham gia các khóa đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề còn được hỗ trợ tiền ăn trong thời gian học.

Cụ thể, đối với các khóa đào tạo dưới 3 tháng, mức hỗ trợ tối đa là 4,5 triệu đồng mỗi người cho một khóa học. Với các khóa đào tạo từ đủ 3 tháng trở lên, mức hỗ trợ được tính theo học phí thực tế của cơ sở đào tạo nhưng không quá 1,5 triệu đồng mỗi người mỗi tháng.

Ngoài ra, người lao động còn được hỗ trợ tiền ăn 50.000 đồng mỗi ngày thực học trong thời gian tham gia đào tạo tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Theo ông Thành, những chính sách này nhằm tạo điều kiện để người lao động nhanh chóng trang bị kỹ năng mới, từ đó quay trở lại thị trường lao động một cách bền vững hơn.

"Chính sách này giúp người lao động nhanh chóng trang bị kỹ năng mới để quay trở lại thị trường lao động, đồng thời hỗ trợ giải quyết những thách thức như thất nghiệp do chuyển đổi công nghệ hay tình trạng thiếu hụt kỹ năng mới để đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp", ông Thành nói.

Cơ hội tăng thu nhập sau khi học nghề

Từ góc độ cơ sở đào tạo nghề, ông Tạ Văn Xã, Hiệu trưởng Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Bắc Thăng Long, cho rằng những thay đổi trong Luật Việc làm 2025 đang tạo động lực mới cho người lao động đầu tư vào kỹ năng nghề nghiệp thay vì chỉ tập trung vào khoản trợ cấp trước mắt.

Theo ông Xã, nhu cầu học nghề hiện nay không còn giới hạn ở nhóm học sinh mới tốt nghiệp mà đã mở rộng sang những người đang tham gia thị trường lao động, đặc biệt là nhóm lao động mất việc hoặc có nguy cơ bị thay thế bởi công nghệ.

"Thay vì chỉ nhận trợ cấp thất nghiệp như một khoản hỗ trợ ngắn hạn, nhiều người đã nhìn thấy lợi ích lâu dài của việc tham gia học nghề", ông Xã nhận định.

Theo thực tế đào tạo tại nhà trường, nhiều lao động sau khi hoàn thành các khóa học nghề đã có thể cải thiện thu nhập từ 20-30% so với trước.

Ông cho rằng việc nâng mức hỗ trợ và đa dạng hóa các hình thức đào tạo giúp người lao động có thêm cơ hội tiếp cận những ngành nghề mới, đồng thời giảm bớt áp lực tài chính trong quá trình học tập.

"Đó là cơ hội để quay trở lại thị trường lao động với mức thu nhập cao hơn nhờ được trang bị những kỹ năng và chứng chỉ nghề mới", ông Xã nói.

Học nghề để thích ứng với thị trường lao động mới

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, quan niệm học một nghề để làm việc cả đời đang dần thay đổi.

Ông Phạm Quang Thành cho biết nhiều doanh nghiệp hiện nay không còn quá coi trọng bằng cấp mà ưu tiên kỹ năng thực tế, khả năng thích nghi, ngoại ngữ, tư duy công nghệ và kỹ năng giải quyết vấn đề.

Trong khi đó, ông Tạ Văn Xã nhận định người lao động ngày nay không chỉ học để có một nghề mà còn học để có khả năng chuyển đổi nghề nghiệp khi thị trường thay đổi.

Thực tế tại Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Bắc Thăng Long cho thấy nhiều học viên từng là công nhân mất việc đã lựa chọn tham gia các khóa học thương mại điện tử, bán hàng trực tuyến và tìm được hướng đi mới sau đào tạo.

Theo ông Xã, chính sách hỗ trợ học nghề từ bảo hiểm thất nghiệp không chỉ giúp người lao động tìm việc làm mới mà còn có thể tạo nền tảng để khởi nghiệp và phát triển sự nghiệp lâu dài.

Các chuyên gia cho rằng trong một thị trường lao động liên tục biến động, giá trị lớn nhất của bảo hiểm thất nghiệp không còn nằm ở khoản trợ cấp tạm thời mà ở cơ hội giúp người lao động nâng cao kỹ năng, thích ứng với những thay đổi của công nghệ và chủ động quay trở lại việc làm.