Xác ốc hương chất như núi, nhiều người mất hơn nửa tỷ đồng sau một đêm

Anh Nguyễn Hữu Tuyển có gần 10 năm kinh nghiệm nuôi ốc hương ở thôn Tuần Lễ, xã Đại Lãnh, tỉnh Khánh Hòa. Tuy nhiên, liên tiếp 2 năm qua, ốc hương tại các ao của gia đình chết hàng loạt, khiến anh thiệt hại hơn 500 triệu đồng.

Người đàn ông này cho hay cuối năm 2025, anh thả 2,4 triệu con giống, trị giá hơn 120 triệu đồng xuống 2 ao của gia đình. Chỉ hơn 2 tuần sau, ốc giống chết hàng loạt. Tính cả chi phí cải tạo ao nuôi, anh thiệt hại gần 200 triệu đồng.

Đến tháng 3, anh tiếp tục thả 2,1 triệu con giống, trị giá hơn 110 triệu đồng. Sau 4 tháng chăm sóc, ốc hương chết hàng loạt, với tỷ lệ ước khoảng 70%.

“Số ốc còn sót lại cũng yếu, chúng tôi đang cố gắng cứu. Nếu may mắn, không xảy ra hiện tượng ốc chết thêm thì qua 2 vụ, gia đình tôi thiệt hại hơn 500 triệu đồng. Còn nếu không cứu được số ốc còn lại, mức thiệt hại có thể lên 700-800 triệu đồng”, anh Tuyển cho hay.

Tương tự, năm 2026, hộ ông Nguyễn Văn Tân, trú tại thôn Tuần Lễ thả 2,5 triệu con giống tại 4 ao, với tổng diện tích hơn 1ha. Sau 4 tháng chăm sóc, ốc hương đạt kích thước khoảng 220 con/kg nhưng lại chết hàng loạt không rõ nguyên nhân.

“Thời điểm ốc chết, nước trong ao vẫn trong, không bốc mùi hay có biểu hiện bất thường. Khi phát hiện, tôi đã sử dụng thuốc xử lý dùng trong nuôi thủy sản nhưng tình hình không cải thiện. Chỉ sau một đêm, gia đình bị thiệt hại hơn nửa tỷ đồng”, ông Tân cho hay.

Có hơn 6 năm nuôi ốc hương, ông Tân cho biết những năm trước cũng từng xảy ra tình trạng hao hụt, thậm chí có thời điểm ốc chết nhiều. Tuy nhiên, sản lượng thường vẫn còn khoảng một nửa nên người nuôi có thể hòa vốn hoặc có lãi ít. Năm nay, tình trạng nghiêm trọng hơn khi ốc chết trắng, vỏ ốc chất thành “núi” tại một số ao ở thôn Tuần Lễ.

Theo báo cáo của UBND xã Đại Lãnh gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa, từ đầu năm đến nay, có 13 hộ nuôi trên gần 8ha bị thiệt hại, với tổng lượng ốc chết ước hơn 80 tấn. Nhiều hộ đứng trước nguy cơ mất trắng vốn đầu tư sau nhiều tháng chăm sóc.

Cụ thể, tại thôn Tuần Lễ có 10 hộ bị ảnh hưởng, với diện tích gần 6ha, ước thiệt hại hơn 64 tấn ốc hương. Phần lớn ốc chết sau 2-4,5 tháng nuôi, kích thước từ 120 đến 500 con/kg.

Tại thôn Vĩnh Yễn, có 3 hộ bị thiệt hại trên diện tích 2ha, với lượng ốc chết ước khoảng 25 tấn. Số ốc này được thả nuôi 4-4,5 tháng, kích thước từ 120 đến 130 con/kg.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa, thời gian qua, cơ quan chuyên môn thường xuyên quan trắc môi trường, lấy mẫu và cảnh báo người dân nuôi thủy sản tại Đại Lãnh.

Cuối tháng 8, kết quả lấy mẫu nước tại một số khu vực nuôi ghi nhận hàm lượng amoni vượt ngưỡng cho phép. Chỉ số này cho thấy nước có dấu hiệu ô nhiễm chất hữu cơ, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng sinh tồn của ốc hương.

Bên cạnh đó, nguồn hữu cơ trong ao có thể phát sinh từ thức ăn dư thừa phân hủy dưới đáy, chất bài tiết của thủy sản, tảo, phù du và vi sinh vật chết tích tụ lâu ngày. Đây cũng là những yếu tố có thể làm gia tăng nguy cơ phát sinh bệnh, khiến ốc hương chết hàng loạt.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người nuôi thường xuyên kiểm tra các chỉ số về môi trường như pH, độ mặn, oxy hòa tan; duy trì quạt nước, sục khí liên tục để đảm bảo hàm lượng oxy hòa tan trong ngưỡng phù hợp.

Ngoài ra, người nuôi cần định kỳ thu gom vỏ ốc chết, thức ăn dư thừa, dọn dẹp mùn bã hữu cơ dưới đáy ao nhằm hạn chế phát sinh khí độc.