Chuỗi siêu thị Trung Quốc gây tranh cãi vì tuyển nhân viên… từng đi tù

Mới đây, chi nhánh của chuỗi siêu thị Pangdonglai tại Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc, công bố kế hoạch tuyển dụng 20 người từng có tiền án, tiền sự, chấp nhận cả những người đã thụ án ít nhất 5 năm. Chi nhánh này dự kiến mở cửa vào tháng 10.

Pangdonglai được ông Yu Donglai thành lập năm 1995, có trụ sở tại Hứa Xương, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc. Chuỗi siêu thị này nổi tiếng với mức lương tương đối cao, thời gian làm việc ngắn và chế độ nghỉ phép hào phóng, chú trọng phúc lợi của nhân viên.

Nhân viên Pangdonglai làm việc không quá 36 giờ/tuần, thấp hơn mức tối đa 40 giờ theo quy định của Trung Quốc. Họ được nghỉ có lương 40 ngày mỗi năm, trong đó có 10 ngày dành cho việc chăm sóc sức khỏe tinh thần.

Trong quý I/2026, thu nhập bình quân của nhân viên đạt 9.600 nhân dân tệ/tháng (tương đương khoảng 37 triệu đồng). Con số này cao hơn đáng kể mức bình quân khoảng 5.800 nhân dân tệ (hơn 22 triệu đồng) tại các doanh nghiệp bán buôn và bán lẻ tư nhân ở Trung Quốc.

Năm ngoái, Pangdonglai lần đầu đăng tin tuyển dụng người từng có tiền án, tiền sự. Khi đó, người lao động ứng tuyển chỉ cần dưới 35 tuổi, có trình độ trung học cơ sở trở lên và không dính án tù trên 10 năm.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Douyin ngày 15/8, ông Yu Donglai cho biết 30 người có tiền án, tiền sự được tuyển dụng năm ngoái vẫn đang làm việc tại công ty.

Chính sách tuyển dụng này gây tranh luận trên mạng xã hội. Những người ủng hộ cho rằng việc doanh nghiệp tạo cơ hội việc làm cho người từng chấp hành án sẽ giúp họ có điều kiện ổn định cuộc sống và tái hòa nhập cộng đồng.

Lin Minming, người sáng lập Red Apple Public Welfare, tổ chức hỗ trợ con em người đang chấp hành án, đánh giá việc Pangdonglai tiếp tục tuyển dụng nhóm này, đặc biệt là những người có thể gặp nhiều khó khăn trong tìm kiếm việc làm, là điều đáng chú ý.

Việc những người này được tuyển dụng và làm việc thực tế tại một doanh nghiệp sẽ tạo thêm cơ sở để xã hội đánh giá khả năng tái hòa nhập của họ.

Theo ông Lin, trước đây, định kiến xã hội cho rằng người có tiền án, tiền sự khó quản lý, không ổn định hoặc có nguy cơ gây ra vấn đề. Tại Trung Quốc, họ phải đối mặt với nhiều rào cản khi tìm việc. Do từng vướng vào vòng lao lý, chưa đến 40% người thuộc nhóm này tìm được việc làm sau khi mãn hạn tù. 

Bên cạnh những ý kiến ủng hộ, một bộ phận người dùng mạng xã hội lo ngại về vấn đề an toàn khi tuyển dụng người có tiền án, tiền sự, đặc biệt khi siêu thị là nơi tập trung đông người, trong đó có trẻ em và người cao tuổi.

Một số ý kiến khác chia sẻ rằng việc dành cơ hội đặc biệt cho người từng chấp hành án có thể tạo cảm giác không công bằng với những người luôn tuân thủ pháp luật.

Trước các lo ngại này, Pangdonglai cho hay những người từng bị kết án về tội phạm tình dục hoặc bạo lực sẽ không được ứng tuyển. Công ty ưu tiên những người từng phạm các tội không mang tính bạo lực.

Những người được tuyển dụng cũng sẽ không trực tiếp làm việc với khách hàng trong giai đoạn đầu mà được phân công vào các vị trí hậu cần như kho bãi, logistics. Họ phải trải qua thời gian thử việc 6 tháng.

Việc Pangdonglai tuyển dụng người từng chấp hành án diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc tăng cường các chính sách hỗ trợ nhóm này tái hòa nhập xã hội.

Luật Nhà tù sửa đổi tại Trung Quốc đã được thông qua hồi tháng 4 và dự kiến có hiệu lực từ tháng 11. Luật này quy định rằng hành vi phân biệt đối xử với người có tiền án, tiền sự trong lĩnh vực việc làm, giáo dục hoặc an sinh xã hội là bất hợp pháp.

Theo quy định mới, người sắp mãn hạn tù cũng phải tham gia chương trình giáo dục trước khi ra tù, gồm các hoạt động tư vấn pháp luật, tư vấn tâm lý, đào tạo nghề và kỹ năng sinh hoạt. Các chương trình này nhằm hỗ trợ họ tìm việc làm, khởi nghiệp và ổn định cuộc sống sau khi trở lại cộng đồng.