World Bank tung dự báo mới gây sốc về vàng bạc giữa lúc giá lao dốc

Kim loại quý trở thành nhóm hàng hóa sáng giá nhất năm nay

Trong báo cáo Triển vọng Thị trường Hàng hóa (Commodity Markets Outlook) vừa công bố, Ngân hàng Thế giới (World Bank) đã đưa ra một dự báo táo bạo. Cơ quan này nhận định chỉ số giá kim loại quý sẽ tăng trung bình 42% trong năm 2026 so với mức nền của năm ngoái.

Con số này biến kim loại quý trở thành "ngôi vương" tuyệt đối trên thị trường đầu tư. Mức tăng 42% bỏ xa mọi nhóm tài sản khác, vượt trội hoàn toàn so với mức kỳ vọng tăng 24% của nhóm năng lượng hay 17% của kim loại công nghiệp.

Theo báo cáo, động lực tăng giá hiện nay không còn phụ thuộc vào các dòng tiền đầu cơ lướt sóng, mà bắt nguồn từ những thay đổi nền tảng của kinh tế vĩ mô.

Thực tế, sức nóng của thị trường đã được minh chứng ngay trong quý I/2026 khi hàng loạt kỷ lục bị xô đổ. Không chỉ vàng vượt mốc 5.400 USD/ounce, giá bạc cũng từng nhảy vọt lên 116 USD/ounce, trong khi bạch kim chạm ngưỡng 2.770 USD/ounce.

Lý giải về nhịp điều chỉnh 16% hiện tại của vàng, các chuyên gia phân tích từ World Bank nhấn mạnh rằng mức dự báo tăng 42% là con số trung bình của cả năm. Điều này đồng nghĩa với việc, ngay cả khi đang trải qua nhịp nghỉ ngơi, mặt bằng giá kim loại quý vào cuối năm nay vẫn sẽ neo ở vùng cao hơn rất nhiều so với năm 2025. Xu hướng tăng trưởng dài hạn hoàn toàn chưa bị bẻ gãy.

Khủng hoảng năng lượng và nguy cơ đình lạm đang hỗ trợ vàng

Để hiểu vì sao World Bank cược lớn vào kim loại quý, cần nhìn vào bức tranh vĩ mô đang bị tác động bởi giá năng lượng. Sự gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz - yết hầu hàng hải gánh vác 35% lượng dầu thô đường biển - đã tạo ra một cú sốc nguồn cung lịch sử.

Theo dữ liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), nguồn cung dầu toàn cầu từng hụt mất khoảng 10 triệu thùng mỗi ngày. Hệ quả là giá dầu Brent ghi nhận mức tăng theo tháng lớn nhất từ năm 1988, vọt từ 72 USD lên 118 USD/thùng chỉ trong vòng một tháng. Cùng lúc đó, giá khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tại châu Á và châu Âu cũng đồng loạt tăng phi mã lần lượt 94% và 59%.

Chi phí năng lượng đắt đỏ lập tức ngấm vào nền kinh tế thực, đẩy lạm phát toàn cầu nóng trở lại. Tại Mỹ, lạm phát tháng 4/2026 đã chạm mức 3.8%, gần gấp đôi mục tiêu của Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Trong khi đó, tăng trưởng GDP quý I của nền kinh tế số một thế giới chỉ đạt 2%.

Sự kết hợp giữa tăng trưởng kinh tế yếu ớt và giá cả leo thang đang đưa bóng ma "đình lạm" quay trở lại. Theo GoldSilver phân tích, đây là môi trường tồi tệ nhất cho các danh mục đầu tư truyền thống. Cổ phiếu bị bào mòn sức hấp dẫn do lợi nhuận doanh nghiệp suy giảm, còn trái phiếu mất dần giá trị thực tế. Khi niềm tin vào tiền pháp định lung lay, dòng tiền tự nhiên chảy về vàng.

Minh chứng rõ nhất cho sự dịch chuyển này là hành động gom hàng quyết liệt từ các ngân hàng trung ương. Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các tổ chức này đã mua ròng 244 tấn vàng trong quý I, bất chấp mức giá trung bình kỷ lục 4.873 USD/ounce. Động thái mua bất chấp giá cao cho thấy các quốc gia đang ráo riết đa dạng hóa dự trữ ngoại hối, tìm kiếm một tài sản không mang rủi ro vỡ nợ từ bất kỳ chính phủ nào.

Vì sao bạc được kỳ vọng tăng mạnh hơn vàng?

Dù vàng luôn chiếm trọn sự chú ý trên các bản tin tài chính, báo cáo của World Bank lại hé lộ một chi tiết đầy bất ngờ khi bạc mới thực sự là "ngôi sao" được kỳ vọng bứt tốc mạnh nhất về mặt tỷ lệ phần trăm trong năm 2026.

Khác với vàng chủ yếu mang chức năng trú ẩn và lưu trữ giá trị, bạc đang nắm giữ một "đặc quyền" kép hiếm có. Kim loại này vừa là hầm trú ẩn tài chính trong thời kỳ bất ổn, vừa là nguyên liệu thô không thể thay thế trong kỷ nguyên công nghệ mới.

Thị trường bạc toàn cầu hiện đang bước sang năm thứ 6 liên tiếp thiếu hụt nguồn cung. Nhu cầu công nghiệp đối với kim loại này đang bùng nổ vượt ngoài dự tính, đặc biệt là từ các lĩnh vực sản xuất pin năng lượng mặt trời, xe điện và các hệ thống trung tâm dữ liệu phục vụ Trí tuệ nhân tạo (AI).

Điểm nghẽn lớn nhất khiến giá bạc dễ bùng nổ nằm ở đặc thù khai thác. Phần lớn lượng bạc trên thế giới không đến từ các mỏ chuyên biệt, mà được thu hồi như một sản phẩm phụ trong quá trình khai thác đồng, chì hoặc kẽm. Do đó, dù giá bạc có tăng sốc trên bảng điện, các nhà sản xuất cũng không thể dễ dàng mở rộng công suất khai thác chỉ để lấy bạc.

Sự cứng nhắc về nguồn cung kết hợp với nhu cầu công nghiệp bùng nổ tạo ra một nền tảng tăng giá cực kỳ vững chắc. Lịch sử các siêu chu kỳ hàng hóa trước đây cũng chỉ ra rằng, bạc thường khởi động chậm hơn vàng ở giai đoạn đầu, nhưng một khi xu hướng đã được xác lập, nó sẽ bứt phá khốc liệt hơn rất nhiều.

Ngay cả khi những căng thẳng địa chính trị có dấu hiệu hạ nhiệt trong thời gian tới, World Bank cho rằng các yếu tố nền tảng hỗ trợ kim loại quý vẫn còn nguyên vẹn. Một lệnh ngừng bắn không thể lập tức giải quyết bài toán lạm phát dai dẳng, không thể bù đắp lượng bạc thiếu hụt trên toàn cầu và càng không thể ngăn cản nhu cầu tích trữ của các ngân hàng trung ương.