Thống đốc Phạm Đức Ấn: Giao dịch tài chính qua mã QR tăng bình quân trên 100% mỗi năm

Tại sự kiện “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026” ngày 18/8, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn thông tin về kết quả chuyển đổi số 5 năm gần nhất của ngành.

Cụ thể, gần 89% người từ 15 tuổi trở lên có tài khoản thanh toán. Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt năm 2025 vượt 28 lần GDP; số lượng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt trong 5 năm gần nhất tăng bình quân khoảng 59% mỗi năm, riêng giao dịch tài chính qua mã QR tăng bình quân trên 100% mỗi năm.

Việc khai thác dữ liệu dân cư, định danh điện tử và tăng cường các giải pháp xác thực, cảnh báo, phòng chống gian lận đã tạo chuyển biến quan trọng trong cung cấp dịch vụ trực tuyến, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ khách hàng. Tuy nhiên, theo Thống đốc, kết quả đạt được mới chỉ là bước đầu. 

“Chuyển đổi số càng sâu, những vấn đề mới về thể chế, dữ liệu, an ninh mạng, gian lận số, bảo vệ quyền riêng tư và quản trị trí tuệ nhân tạo càng xuất hiện nhanh, đòi hỏi phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nhưng có trọng tâm, có kiểm soát và lấy hiệu quả thực chất làm thước đo”, ông nói.

Theo Thống đốc Phạm Đức Ấn, ngành ngân hàng cần tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý để vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa kiểm soát hiệu quả rủi ro, nhất là đối với các hoạt động ngân hàng trên môi trường số và những vấn đề mới phát sinh từ AI, dữ liệu, ngân hàng mở và các mô hình ngân hàng số.

Thống đốc cũng yêu cầu thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) theo hướng thực chất, có trách nhiệm và tạo ra giá trị, tập trung vào các lĩnh vực như phân tích dữ liệu, quản trị rủi ro, phát hiện gian lận, tối ưu quy trình, chăm sóc khách hàng và phát triển sản phẩm. Song song với đó, cần sớm hình thành các nguyên tắc quản trị AI, bảo đảm khả năng kiểm soát, trách nhiệm giải trình, bảo vệ dữ liệu và quyền lợi hợp pháp của khách hàng.

Đặc biệt, trong bối cảnh tội phạm sử dụng AI, Deepfake và các thủ đoạn công nghệ cao ngày càng tinh vi, các ngân hàng cần chuyển từ ứng phó sự cố sang chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa; tăng cường đầu tư cho an ninh mạng, an ninh dữ liệu và phòng, chống gian lận, không chỉ bảo vệ hệ thống mà còn bảo vệ khách hàng.

"Không đánh đổi an toàn, quyền riêng tư và niềm tin của người dùng để tăng trưởng về chuyển đổi số”, Thống đốc lưu ý.

Cùng với đó, ngành ngân hàng cần chú trọng phát triển nguồn nhân lực về dữ liệu, AI, công nghệ và an ninh mạng. Người đứng đầu các đơn vị phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả chuyển đổi số; mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ mục tiêu, sản phẩm, người chịu trách nhiệm, nguồn lực, thời hạn và chỉ tiêu đo lường cụ thể.

Theo thông tin Ngân hàng Nhà nước công bố tại sự kiện, đến ngày 31/7, toàn ngành đã đối chiếu sinh trắc học thành công cho hơn 167,8 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,78 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức thông qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID.

Tính từ thời điểm triển khai đến hết ngày 6/8, dịch vụ truy vấn trạng thái tài khoản thanh toán, ví điện tử có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo, vi phạm pháp luật trên hệ thống SIMO đã cảnh báo hơn 4,9 triệu lượt khách hàng.

Trong đó, hơn 1,6 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch sau khi nhận cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch tương ứng hơn 5.500 tỷ đồng.