Siết quản lý tiền từ thiện: Đề xuất công khai sao kê và tiền chưa sử dụng

Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện để thực hiện hoạt động xã hội, từ thiện.

So với quy định cũ vốn chỉ giới hạn ở việc khắc phục thiên tai, dịch bệnh, sự cố và hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo, dự thảo lần này đã mở rộng phạm vi điều chỉnh sang toàn bộ hoạt động xã hội, từ thiện.

Các tổ chức, cơ quan, đơn vị vận động, tiếp nhận và phân phối tiền từ thiện phải công khai đầy đủ kết quả tiếp nhận, phân phối, sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện, trong đó có sao kê tài khoản và số dư tiền chưa sử dụng hết.

Theo quy định tại Nghị định về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện, các tổ chức, cơ quan, đơn vị có liên quan phải công khai đầy đủ, kịp thời, chính xác các hoạt động vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện.

Phải công khai sao kê và số dư tiền từ thiện

Về nội dung công khai, các tổ chức phải đăng tải văn bản về việc tổ chức kêu gọi, vận động đóng góp tự nguyện; kết quả vận động, bao gồm tổng số tiền, hiện vật tiếp nhận và kết quả phân phối tiền, hiện vật đóng góp.

Bên cạnh đó, các tổ chức phải công khai đối tượng, chính sách và mức hỗ trợ theo từng nhóm hoạt động xã hội, từ thiện; thời gian, địa điểm, cách thức tiếp nhận tiền, hiện vật đóng góp.

Đáng chú ý, quy định yêu cầu công khai sao kê tài khoản tiếp nhận và số dư nguồn đóng góp tự nguyện chưa sử dụng hết. Đây là thông tin giúp người đóng góp và cộng đồng theo dõi dòng tiền, kiểm tra số tiền đã tiếp nhận, phân phối cũng như phần kinh phí còn lại.

Trong thời gian quyên góp, số liệu thu chi phải cập nhật ít nhất mỗi tuần một lần. Sổ sách, chứng từ và sao kê được yêu cầu lưu trữ 5 năm kể từ ngày kết thúc đợt từ thiện.

Công khai liên tục, cập nhật ít nhất 7 ngày một lần

Về hình thức, việc công khai được thực hiện trên cổng thông tin điện tử hoặc trang thông tin điện tử chính thức của tổ chức, cơ quan, đơn vị và trên Hệ thống thông tin quản lý vận động, tiếp nhận, phân phối nguồn đóng góp tự nguyện.

Ngoài ra, các tổ chức có thể niêm yết thông tin tại trụ sở làm việc, địa điểm sinh hoạt cộng đồng; thông báo bằng văn bản đến các cơ quan liên quan; công khai trên phương tiện thông tin đại chúng, trang mạng xã hội chính thức hoặc nền tảng số được cơ quan có thẩm quyền công nhận.

Đối với địa bàn chưa có điều kiện tiếp cận internet, thông tin có thể được thông báo trên hệ thống truyền thanh cơ sở.

Trong đó, hình thức công khai bắt buộc là đăng tải trên cổng thông tin điện tử hoặc trang thông tin điện tử chính thức của tổ chức và Hệ thống thông tin quản lý vận động, tiếp nhận, phân phối nguồn đóng góp tự nguyện kể từ khi hệ thống này được đưa vào vận hành chính thức.

Trường hợp chưa có cổng thông tin điện tử hoặc trang thông tin điện tử, tổ chức phải niêm yết thông tin tại trụ sở làm việc hoặc địa điểm sinh hoạt cộng đồng. Quy định về hình thức công khai bắt buộc không áp dụng đối với địa bàn thuộc trường hợp đặc thù được quy định tại Nghị định.

Về thời điểm công khai, văn bản kêu gọi, vận động đóng góp phải được đăng tải ngay sau khi ban hành. Thời gian, địa điểm và cách thức tiếp nhận tiền, hiện vật phải được công khai từ 1 đến 3 ngày trước khi bắt đầu thực hiện.

Đối với kết quả vận động, tiếp nhận, tổ chức phải công khai tổng số tiền, hiện vật đã tiếp nhận chậm nhất 15 ngày kể từ khi kết thúc thời gian tiếp nhận. Kết quả phân phối, sử dụng phải được công khai chậm nhất 30 ngày kể từ khi kết thúc thời gian phân phối, sử dụng.

Đặc biệt, trong suốt thời gian tiếp nhận và phân phối, tổ chức, cá nhân vận động phải cập nhật, công khai số liệu tiếp nhận và phân phối tối thiểu một lần trong mỗi 7 ngày.

Đối với hoạt động hỗ trợ, đối tượng, chính sách và mức hỗ trợ phải được công khai ngay từ khi bắt đầu thực hiện. Danh sách người được hỗ trợ và mức hỗ trợ phải được niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã ít nhất 3 ngày trước khi chi trả, trừ trường hợp thông tin về bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo được thực hiện theo quy định riêng.

Thông tin phải được công khai trong ít nhất 30 ngày

Quy định cũng đặt ra yêu cầu về thời gian duy trì công khai. Theo đó, thông tin niêm yết tại trụ sở tổ chức, cơ quan, đơn vị, địa điểm sinh hoạt cộng đồng và trên cổng thông tin điện tử hoặc trang thông tin điện tử phải được duy trì trong 30 ngày.

Đối với hình thức thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng, nội dung phải được đăng tải trong 3 số báo liên tiếp hoặc phát trong 3 ngày liên tiếp trên chương trình của đài phát thanh, đài truyền hình.

Những yêu cầu này nhằm bảo đảm hoạt động vận động, tiếp nhận và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện được minh bạch, giúp người dân có cơ sở giám sát, đồng thời nâng cao trách nhiệm giải trình của các tổ chức, cá nhân đứng ra kêu gọi và phân phối tiền từ thiện.