Mô hình ngân hàng “đặc sắc” của Trung Quốc

Dù có theo tiêu chuẩn của Trung Quốc thì đó vẫn là một ngân hàng khổng lồ với 320 triệu khách hàng, 441.000 nhân viên và nhiều chi nhánh hơn bất kỳ một tập đoàn nào tại phố Wall.

Ngoài ra 4 trong số 10 ngân hàng lớn nhất thế giới theo giá trị thị trường đến từ Trung Quốc. Những cái tên nổi tiếng hơn (và cũng “toàn cầu” hơn) như Deutsche Bank và Barclays nếu có đứng cạnh thì cũng thật nhỏ bé.

Sẽ thật tự nhiên nếu tự hỏi rằng có phải chỉ có các tập đoàn phương Tây mới bị lấn át: liệu một thời đại tự do có bị thay thế bởi một nền tài chính “đồng thuận Bắc Kinh” theo sự chỉ đạo của nhà nước. Dù khá hợp lý nhưng một kết luận như thế đã đi chệch hướng.

Ai làm ngân hàng đều hiểu, danh sách đối thủ cạnh tranh có thể làm ta lạc đường. Dù vậy, sự nổi lên của các ngân hàng Trung Quốc vững chắc hơn nhiều so với các ngân hàng Nhật trong thập niên 1980.

Tăng trưởng vẫn mạnh và Trung Quốc được nhiều nơi ngưỡng mộ. Ở Ấn Độ và Brazil, sẽ không còn là bàn lùi nữa nếu có cho rằng các ngân hàng do nhà nước kiểm soát nên tham gia đối phó với chu kỳ kinh tế.

Thậm chí ở các nước giàu với ngân hàng thuộc sở hữu tư nhân, các cơ quan giám sát cũng đang chú ý tới các công cụ Trung Quốc sử dụng để kiểm soát tín dụng. Những mệnh lệnh từ chính quyền đã được khoác lên mình cái áo “giám sát thận trọng vĩ mô”.

Tuy nhiên dù cho có ngưỡng mộ thế nào cũng không thể không thấy được vấn nạn nợ xấu của Trung Quốc. Bởi sau hàng thập kỷ quản lý sai lầm, cho đến cuối những năm 1990, một phần ba các khoản vay đã thành nợ xấu, phần lớn là của doanh nghiệp nhà nước.

Dù có thêể khá nghiêm trọng nhưng các khoản nợ xấu này sẽ không làm mô hình ngân hàng kiểu Bắc Kinh sụp đổ. Cho dù một số khoản vay có không được thanh toán, toàn hệ thống vẫn hấp thu được thua lỗ.

Thực tế, chỉ có một thứ có thể làm mô hình hiện nay của ngành ngân hàng Trung Quốc biến mất: đó là sự thành công.

Minh Tuấn
Theo Economist