“Kinh tế Việt Nam khá bị động trong sân chơi quốc tế”

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng, nền kinh tế Việt Nam khá bị động trong sân chơi quốc tế bởi quá trình chuẩn bị hội nhập chưa được quán triệt sâu rộng.

Những tác động nổi bật nhất trong quá trình Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế được thể hiện như thế nào, thưa bà?


Hội nhập một mặt tạo cho Việt Nam cơ chế gắn kết kinh tế nước ta với bên ngoài. Chính sách đổi mới mà Đảng và Nhà nước phát động cuối năm 1986 đã giúp Việt Nam thay đổi thể chế kinh tế của mình, đi theo cơ chế thị trường. Tức là một cơ chế dựa trên cơ sở cạnh tranh và khai thác tối đa các nguồn lực trong nước, đẩy mạnh sản xuất kinh doanh và nâng cao đời sống cho nhân dân. Nhưng cơ chế đó sẽ không phát huy được tốt nhất nếu không có quá trình hội nhập kinh tế quốc tế đi song hành. Bởi vì có những nguồn lực nước ta không có, cần phải nhập khẩu, phải mượn sức từ nước ngoài để phát triển.

Đồng thời, hội nhập cũng giúp Việt Nam phát huy tốt nhất những nguồn lực hiện có. Chúng ta có nguồn lực dồi dào về lao động, các ngành dựa trên cơ sở nông nghiệp… Thị trường trong nước không thể tiêu thụ hết nên phải có thị trường nước ngoài để các nguồn lực đó phát huy tác dụng lâu dài, bền vững.

Hội nhập kinh tế quốc tế đã giúp Việt Nam đạt được những mốc son tăng trưởng kinh tế gắn liền với gia tăng xuất khẩu. Nhưng giá trị nhập khẩu cũng tăng và tăng nhanh hơn khiến nhập siêu đang ở mức báo động. Bà nhận định ra sao về vấn đề này?

Thách thức của nó thì chúng ta cũng đã hình dung và nhìn nhận trước khi Việt Nam tham gia vào quá trình hội nhập. Câu chuyện nhập siêu, chất lượng một số dự án đầu tư nước ngoài giảm sút hoặc một số ngành kinh tế tắc nghẽn… không phải “cái tội” của hội nhập mà do bản thân chúng ta. Bản thân tình trạng nhập siêu gắn rất chặt với tình trạng cơ cấu đầu tư trong nước không hợp lý. Chúng ta quá chú trọng đổ tiền vào tăng trưởng kinh tế trong khi tiết kiệm trong nước không nâng cao được tương ứng.

Một khi nền kinh tế đòi hỏi nhiều nguồn lực để tăng trưởng mà nguồn lực ấy trong nước không đáp ứng được thì ắt hẳn sẽ xảy ra tình trạng nhập siêu. Khiếm khuyết chính là chúng ta không tăng cường năng lực, sự thích ứng của nền kinh tế trong điều kiện hội nhập. Nhà nước và các doanh nghiệp cũng đang lúng túng nên xảy ra tình trạng nhập siêu.

Được biết, trong quá trình hội nhập, Việt Nam chưa có những đàm phán hiệu quả, bà đánh giá sao về khía cạnh này?

Tôi nghĩ những cam kết của chúng ta trên bàn đàm phán không quá sức chịu đựng của nền kinh tế, của doanh nghiệp Việt Nam, cũng không phải những cam kết quá dại dột, mở cửa thị trường quá nhanh. Khiếm khuyết của chúng ta trong quá trình đàm phán thể hiện ở hai điểm. Thứ nhất, các doanh nghiệp, các tổ chức có liên quan ở trong nước vẫn nằm ngoài cuộc đàm phán đó. Quá trình đàm phán không gắn chặt chẽ với việc nâng cao năng lực trong nước, tương ứng với tốc độ hội nhập chúng ta có thể có. Nhìn vào Trung Quốc, khi họ gia nhập WTO vào năm 2001, trong 5 năm đàm phán cuối cùng Trung Quốc không những tăng tốc đàm phán với các đối tác mà họ còn tăng cường trao đổi với doanh nghiệp trong nước để thông báo tiến độ hội nhập đang đến gần. Trung Quốc nâng cao khả năng của nền kinh tế và sức mạnh của doanh nghiệp để khi chính thức gia nhập WTO sẽ chớp ngay thời cơ tăng cường xuất khẩu, đồng thời hạn chế hàng ngoại xâm lấn thị trường nội địa Trung Quốc quá ồ ạt.

Một điều nữa là chúng ta vẫn có quan niệm đàm phán là phải bí mật nhưng nhìn vào các nước khác thì thấy những doanh nghiệp nước ngoài tổ chức nhiều cuộc đàm phán với Việt Nam rất công khai. Có lẽ không ai xa lạ với bà Virginia Foote – Chủ tịch Hội đồng Thương mại Mỹ – Việt, trong quá trình đàm phán Hiệp định Thương mại song phương (BTA) đã bay đi, bay lại giữa Việt Nam và Mỹ như con thoi để trao đổi thường xuyên với các tổ chức liên quan và doanh nghiệp Việt Nam về những lợi ích và những thách thức có thể có trong quá trình vận động cho những điểm quan trọng trong đàm phán giữa Việt Nam và Mỹ.

Những việc đó chúng ta lại không làm được bởi chúng ta coi đó là bí mật và hạn chế trong khuôn khổ Nhà nước. Từ đó, doanh nghiệp thiếu sự chuẩn bị cần thiết, kết quả là tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam vẫn giữ ở nhịp độ 20-22%. Trong khi, sau 5 năm gia nhập WTO, Trung Quốc tăng gấp đôi kinh ngạch xuất khẩu, và dự trữ ngoại tệ của họ giờ đứng đầu thế giới.

Khuyến nghị của bà trong quá trình Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế quốc tế là gì?

Điều quan trọng nhất là Việt Nam tập trung cao vào việc thay đổi mô hình tăng trưởng, tái cấu trúc lại nền kinh tế. Nếu thực hiện đúng những điều mà Đại hội Đảng lần thứ XI đưa ra cũng như đề xuất cụ thể của những chuyên gia, những tổ chức nghiên cứu khác nhau đã trình lên Chính phủ để tái cấu trúc nền kinh tế sẽ giúp Việt Nam trong quá trình hội nhập đưa ra được những chính sách thích hợp, kết quả hội nhập sẽ cao hơn.

Theo bà, tái cấu trúc nền kinh tế Việt Nam cần có những điểm chú ý nào?

Chúng ta nên tập trung vào một số ngành có năng lực cạnh tranh mạnh trên thương trường quốc tế. Phải xem xét những nước như Trung Quốc, các quốc gia ASEAN đã phát triển những ngành nào mạnh rồi thì lựa chọn những ngành khác mà chúng ta có thể cạnh tranh được, chí ít là vững mạnh trên thị trường nội địa. Mong muốn phát triển của chúng ta cao hơn thực tế nên một số ngành như ôtô… không có khả năng cạnh tranh dẫn đến những bài toán đau đầu cho Nhà nước. Cơ cấu kinh tế cũng cần tính toán lại, công nghiệp hóa trên thế giới theo quan niệm hiện đại không đơn thuần là phát triển các ngành công nghiệp, dịch vụ cũng góp một phần quan trọng trong quá trình phát triển công nghiệp.

Trong những năm qua, chúng ta đã mở rộng thị trường khắp thế giới nhưng thời gian tới nên tập trung vào những thị trường mang tính chất chiến lược như EU, Nhật, Mỹ. Cũng cần xem xét thị trường Trung Quốc như một nhân tố lớn đối với sự phát triển của toàn Đông Nam Á. Chúng ta tránh nhập siêu từ Trung Quốc và lệ thuộc quá nhiều vào hàng nhập khẩu từ nước này.

Trong mô hình tăng trưởng cũ, chúng ta ưu tiên phát triển doanh nghiệp Nhà nước và khi phát triển lại dựa vào những ưu đãi. Trong thời gian tới, cần tạo ra những doanh nghiệp Nhà nước có khả năng cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường. Cũng cần quan tâm tới doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài để phát triển các ngành công nghệ cao cho Việt Nam.

Cảm ơn bà về cuộc trao đổi này!

Theo Đức Chính
PetroTimes

Tag :
CÁC BÀI MỚI
Nghi án ba con tàu "lạ" trốn thuế ở cảng Vũng Tàu
Nghi án ba con tàu "lạ" trốn thuế ở cảng Vũng Tàu

(Dân trí) - Từ cuối năm 2010 đến nay, giới làm ăn ở khu vực cảng Vũng Tàu không khỏi đặt dấu hỏi với sự xuất hiện của 3 con tàu cũ kỹ thuộc Công ty TNHH Lai dắt tàu biển Vũng Tàu. Đến nay, "thân phận" 3 con tàu đã dần được làm rõ.

Thứ sáu, 09/09/2011 - 02:58

Sáp nhập, tạo 1000 việc làm trong năm 2011
Sáp nhập, tạo 1000 việc làm trong năm 2011

(Dân trí) - Công ty thương mại trực tuyến Nhommua.com và nhà cung cấp dịch vụ bản đồ trực tuyến Diadiem.com vừa công bố thỏa thuận hợp nhất thành tập đoàn MJ Group - công ty thương mại điện tử và dịch vụ trực tuyến.

Thứ sáu, 09/09/2011 - 02:21

Kế hoạch 3 bước để "giải cứu" nước Mỹ
Kế hoạch 3 bước để "giải cứu" nước Mỹ

(Dân trí) - Trước những lo ngại về lạm phát và tình hình ngày càng xấu đi của nền kinh tế, các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đang xem xét về ba giải pháp để kích thích tăng trưởng kinh tế cho cuộc họp hai ngày vào ngày 20/9 tới đây.

Thứ sáu, 09/09/2011 - 12:34

"Đại gia" bị khởi tố, nhiều ngân hàng "chết chùm"
"Đại gia" bị khởi tố, nhiều ngân hàng "chết chùm"

Hàng loạt các Ngân hàng ở TP Cần Thơ như NH Công Thương, NH An Bình, NH Đông Nam Á, NH Phát triển Việt Nam khu vực Cần Thơ - Hậu Giang đã bị bà Phó Giám đốc Công ty TNHH An Khang Nguyễn Thị Thu Sương cùng đồng bọn lừa đảo chiếm đoạt hơn 356 tỉ đồng.

Thứ sáu, 09/09/2011 - 12:30

Không thu phí đường bộ qua xăng dầu
Không thu phí đường bộ qua xăng dầu

(Dân trí) - Quan điểm này được đại diện Bộ Tài chính đưa ra trong cuộc họp bàn với Bộ GTVT và Bộ Tư pháp mới đây về việc thống nhất phương án lập Quỹ bảo trì đường bộ trước khi trình Thủ tướng Chính phủ quyết định.

Thứ sáu, 09/09/2011 - 11:02

Đồ chơi trung thu: Đèn điện lấn lướt đèn cầy
Đồ chơi trung thu: Đèn điện lấn lướt đèn cầy

(Dân trí) - Trung thu năm nay, các loại lồng đèn bằng giấy sử dụng nến truyền thống của Việt Nam vẫn cam chịu số phận hắt hiu vì đèn nhựa Trung Quốc chiếm lĩnh thị trường.

Thứ sáu, 09/09/2011 - 11:00

Những món đồ “độc” của tỷ phú
Những món đồ “độc” của tỷ phú

(Dân trí) - Trong mọi bối cảnh kinh tế, niềm đam mê các món đồ "độc" của các tỷ phú dường như không bao giờ thuyên giảm. Các tỷ phú không ngại vung tiền vào những chiếc xe quý hiếm, những kiệt tác nghệ thuật hay thậm chí xác ướp cá mập.

Thứ sáu, 09/09/2011 - 10:36

Đầu vào hạ, cho vay vẫn cao
Đầu vào hạ, cho vay vẫn cao

Nhiều khả năng đến tháng 10 tới, khi thị trường đã “tiêu hóa” hết số vốn giá cao, lãi suất cho vay mới có thể giảm mạnh về 17%-19%

Thứ sáu, 09/09/2011 - 09:31

Sôi động tour du lịch giảm giá tại ITE 2011
Sôi động tour du lịch giảm giá tại ITE 2011

(Dân trí) - Nhân Hội chợ du lịch quốc tế ITE 2011 và hưởng ứng tháng khuyến mãi, Vietravel phối hợp Hãng hàng không Vietnam Airlines tung ra các tour du lịch quốc tế “siêu giảm giá”. Đồng thời chỉ với 759.000 đồng du khách được khám phá nét đặc sắc lễ hội Nghinh Ông Cần Giờ.

Thứ sáu, 09/09/2011 - 09:05

Tràn lan hương nhang tẩm hóa chất độc hại
Tràn lan hương nhang tẩm hóa chất độc hại

(Dân trí) - Dạo qua thị trường nhang hiện nay có thể thấy hàng trăm nhãn hiệu với nhiều mùi thơm khác nhau, từ “made in Vietnam” đến hàng nhập ngoại mà đa phần là nhang Đài Loan, Trung Quốc. Theo giới chuyên môn, nhang càng thơm càng độc hại do được ngâm tẩm hóa chất.

Thứ sáu, 09/09/2011 - 08:41

"Ông lớn" Shell dự định nhảy vào Việt Nam
"Ông lớn" Shell dự định nhảy vào Việt Nam

Tập đoàn Dầu khí hoàng gia Hà Lan Shell đang có kế hoạch mở rộng hoạt động kinh doanh tại Việt Nam bất chấp việc các tập đoàn dầu khí lớn khác như BP và ConocoPhillips rút khỏi thị trường.

Thứ năm, 08/09/2011 - 06:51

EVN đòi tăng giá điện ngay trong tháng 9
EVN đòi tăng giá điện ngay trong tháng 9

Góp ý về tổng kết thực hiện quy hoạch điện VI và giải pháp thực hiện quy hoạch điện VII, tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã đề nghị bộ Công thương cho phép được điều chỉnh giá bán điện trong tháng 9/2011.

Thứ năm, 08/09/2011 - 06:32

CÙNG CHUYÊN MỤC
Rao bán hòn đảo nhân tạo lớn nhất thế giới
Rao bán hòn đảo nhân tạo lớn nhất thế giới

(Dân trí) - Hòn đảo nhân tạo Kings Island nằm cách ở biển Đan Mạch khoảng 25 km đang được rao bán với giá 14 triệu USD.

Thứ năm, 08/09/2011 - 04:12

Khởi tố một giám đốc Ngân hàng của Vietinbank
Khởi tố một giám đốc Ngân hàng của Vietinbank

Ngày 7/9, CA tỉnh Yên Bái đã quyết định khởi tố, bắt tạm giam nguyên giám đốc và hai cán bộ đương nhiệm của Ngân hàng thương mại Công Thương Việt Nam, chi nhánh Yên Bái về hành vi vi phạm quy định cho vay trong hoạt động tín dụng gây thất thoát hàng chục tỷ đồng.

Thứ năm, 08/09/2011 - 03:56

Việt Nam rớt 6 bậc năng lực cạnh tranh
Việt Nam rớt 6 bậc năng lực cạnh tranh

Với 10/12 chỉ tiêu xếp hạng bị hạ thấp, Việt Nam đã giảm 6 bậc trong bản báo cáo năng lực cạnh tranh toàn cầu 2011-2012 vừa được Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) công bố, đứng vị trí thứ 65 trên tổng số 142 quốc gia được xếp hạng.

Thứ năm, 08/09/2011 - 03:16

Thanh tra Vinalines sau tuyên bố lỗ
Thanh tra Vinalines sau tuyên bố lỗ

(Dân trí) - Thanh tra Chính phủ vừa công bố quyết định chính thức về việc thanh tra việc chấp hành pháp luật trong công tác quản lý và sử dụng vốn, tài sản tại Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines).

Thứ năm, 08/09/2011 - 02:14

Vàng trong nước lại ca bài “chậm và đắt”
Vàng trong nước lại ca bài “chậm và đắt”

(Dân trí) - Giá vàng trong nước vẫn tiếp tục bài ca chậm và đắt khi chỉ giảm nhỏ giọt và đứng ở mức cao trên 47 triệu đồng/lượng dù giá vàng thế giới đã sụt xuống còn 1.830 USD/ounce.

Thứ năm, 08/09/2011 - 11:43

Ngân hàng vượt trần lãi suất huy động: “Trảm” lãnh đạo
Ngân hàng vượt trần lãi suất huy động: “Trảm” lãnh đạo

(Dân trí) - Thừa nhận tình trạng vượt trần lãi suất huy động của hầu hết các tổ chức tín dụng, Ngân hàng Nhà nước thể hiện “bàn tay sắt” với vấn nạn này bằng tuyên bố đình chỉ hoặc miễn nhiệm người quản lý, người điều hành của đơn vị vi phạm.

Thứ năm, 08/09/2011 - 11:32

Hà Nội chấn chỉnh hoạt động kinh doanh vàng, ngoại tệ
Hà Nội chấn chỉnh hoạt động kinh doanh vàng, ngoại tệ

(Dân trí) - UBND Thành phố Hà Nội vừa chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chi nhánh Hà Nội và các đơn vị liên quan tăng cường kiểm tra, chấn chỉnh hoạt động kinh doanh vàng, ngoại tệ trên địa bàn.

Thứ năm, 08/09/2011 - 09:12

Đồ chơi trung thu truyền thống lép vế trước hàng Trung Quốc
Đồ chơi trung thu truyền thống lép vế trước hàng Trung Quốc

(Dân trí) - Mặc dù chủ yếu là hàng Trung Quốc với mức giá tăng 30% so với năm trước nhưng thị trường quà tặng dành cho trẻ em dịp Tết Trung thu tại Hà Nội những ngày cao điểm được ghi nhận là rất sôi động và hút hàng.

Thứ năm, 08/09/2011 - 07:58

Hạ giá nhà thu nhập thấp bằng cách nào?
Hạ giá nhà thu nhập thấp bằng cách nào?

(Dân trí) - Nhà thu nhập thấp nhưng giá quá cao khiến cho nhiều người đủ điều kiện khó tiếp cận. Thậm chí một số người trúng nhà nhưng không đủ tiền để mua phải tìm cách tháo chạy.

Thứ năm, 08/09/2011 - 07:30

Ai giàu nhất Trung Quốc?
Ai giàu nhất Trung Quốc?

(Dân trí) - Theo bảng xếp hạng các nhân vật giàu nhất Trung Quốc vừa được công bố, chủ nhân của vị trí đầu bảng đã thuộc về một cựu giám đốc nhà máy sản xuất vũ khí với khối tài sản lên tới 11 tỷ USD.

Thứ năm, 08/09/2011 - 07:21

Giá thực phẩm tươi sống tiếp tục tăng
Giá thực phẩm tươi sống tiếp tục tăng

(Dân trí) - Khảo sát tại các chợ đầu mối cho thấy giá cả một số loại rau củ quả tuần này tăng so với tuần trước; các mặt hàng thủy hải sản, thịt gia súc, gia cầm có mặt hàng tăng giá nhẹ, một số mặt hàng thì giảm giá trong biên độ hẹp.

Thứ năm, 08/09/2011 - 06:45

Điểm mặt "tứ đại gia" giàu nhất Sài Gòn
Điểm mặt "tứ đại gia" giàu nhất Sài Gòn

Cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, ở Sài Gòn nổi lên tứ đại hào phú lẫy lừng: “Nhất Sỹ, nhì Phương, tam Xường, tứ Định”.

Thứ tư, 07/09/2011 - 10:22