Hơn 668.000 tài khoản thanh toán có dấu hiệu vi phạm pháp luật

Hệ thống giám sát của Ngân hàng Nhà nước đã kết nối với gần 100 tổ chức tài chính, ghi nhận hơn 668.000 tài khoản ngân hàng, ví điện tử và trung gian thanh toán có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Các ngân hàng cũng đã phát đi hàng triệu cảnh báo, thu hồi, tạm dừng các hoạt động và dòng tiền liên quan đến tội phạm mạng với giá trị hàng nghìn tỷ đồng.

Thông tin đáng chú ý được Đại tá Nguyễn Bá Sơn, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an, chia sẻ tại Diễn đàn và Triển lãm An ninh Tài chính số Việt Nam 2026 với chủ đề “AI và Niềm tin số: Kiến tạo lá chắn An ninh Tài chính Việt Nam” diễn ra sáng ngày 6/11, ở TPHCM.

Bốn phương thức tấn công an ninh mạng phổ biến hiện nay

Theo ông Sơn, trong bối cảnh hiện nay, sự phát triển của các công nghệ mới, AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và chuỗi khối mang lại nhiều cơ hội tối ưu hóa dịch vụ tài chính nhưng đồng thời cũng tạo ra những thách thức an ninh phức tạp. Thực tế cho thấy, tình hình tội phạm trên không gian mạng đang diễn biến ngày càng nghiêm trọng với số lượng tấn công tăng cao. Đại tá đã chỉ ra bốn phương thức tấn công an ninh mạng phổ biến hiện nay:

Thứ nhất là tấn công mạng chiếm đoạt thông tin, sử dụng công nghệ. Tội phạm sử dụng AI để rút ngắn thời gian tìm kiếm lỗ hổng và xác định điểm yếu của các hệ thống ngân hàng quy mô lớn, biến những quy trình trước đây mất hàng tháng nay chỉ còn diễn ra trong thời gian ngắn.

Thứ hai là tấn công bằng mã độc tống tiền (ransomware), trong đó dữ liệu bị mã hóa và khóa lại để yêu cầu tiền chuộc, nhắm trực tiếp vào các tổ chức tài chính.

Thứ ba là phát tán thông tin sai sự thật nhằm gây nhiễu loạn hoạt động của hệ thống tài chính, ngân hàng, tạo ra sự bất ổn trong xã hội.

Thứ tư là các hành vi phạm tội trực tiếp liên quan đến vận hành tài chính; điển hình như thủ đoạn đánh cắp chip thẻ ngân hàng tại các nhà hàng, khách sạn để thực hiện giao dịch trái phép.

Thiếu tướng Lê Minh Mạnh, nguyên Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an, Chi hội trưởng Chi hội phía Nam, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, nêu rõ chuyển đổi số quốc gia đang tạo ra những bước phát triển mạnh mẽ. Trong đó, lĩnh vực tài chính - ngân hàng được ví như mạch máu của nền kinh tế.

Tuy nhiên, những thách thức về an ninh mạng, an toàn dữ liệu và tội phạm công nghệ cao ngày càng gia tăng. Các nguy cơ ngày càng tinh vi, đặt ra yêu cầu tăng cường năng lực bảo vệ hệ thống và tài sản của người dùng.

Theo đó, để phát huy thành tựu khoa học công nghệ và ứng phó với các nguy cơ trong kỷ nguyên số, lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng thuộc Bộ Công an cần sự phối hợp của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng.

Về phía thành phố, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Trương Minh Huy Vũ cũng nhấn mạnh trong lĩnh vực tài chính, tiền tệ và tài sản số, nền tảng công nghệ và an ninh mạng đóng vai trò quyết định trong việc xây dựng niềm tin. Để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển, ông Vũ đề xuất tập trung giải quyết bốn nhóm vấn đề cốt lõi, nhằm chuyển từ định hướng chung sang các giải pháp triển khai cụ thể.

Thứ nhất, về hành lang pháp lý, dù đã có những bước tiến trong xây dựng thể chế về công nghệ số, dữ liệu và định danh, nhưng việc cụ thể hóa thành các sản phẩm và đầu việc thực tế vẫn còn hạn chế.

Thành phố cần nghiên cứu sâu hơn để triển khai các mô hình thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trong lĩnh vực du lịch, thanh toán đa tiền tệ và blockchain. Mục tiêu là tạo ra những bước đi chi tiết, khả thi để phục vụ trực tiếp cho người dân và khách du lịch tại địa bàn, thay vì chỉ dừng lại ở những trao đổi lý thuyết chung chung.

Thứ hai, phát triển trung tâm dữ liệu gắn với trí tuệ nhân tạo (AI) khi nhu cầu đầu tư hạ tầng dữ liệu ngày càng lớn. TPHCM được xác định là một trong những địa bàn quan trọng trong phát triển hạ tầng dữ liệu quốc gia.

Thứ ba về an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu, thách thức lớn là xác định nguồn vốn đầu tư, huy động. Việc kết nối với các quỹ đầu tư chuyên đề là cần thiết, nhưng cần lưu ý rằng các lĩnh vực như tài sản số và blockchain đòi hỏi cơ chế chính sách riêng và nguồn lực rất lớn, khác với các ngành truyền thống.

Thứ tư, về nguồn nhân lực, đây là một trong những yếu tố then chốt. Nguồn nhân lực không chỉ bao gồm đội ngũ chuyên gia kỹ thuật từ các trường đại học, mà còn là nhận thức của doanh nghiệp và toàn xã hội.

“Niềm tin của cộng đồng chỉ được hình thành khi có sự kết hợp giữa năng lực thực thi và phương pháp triển khai đúng đắn, biến những mục tiêu chiến lược thành kết quả cụ thể”, ông Vũ nhấn mạnh.