Fed giữ nguyên lãi suất, kỷ nguyên tiền rẻ lùi xa

Rạng sáng nay theo giờ Việt Nam, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phát đi thông điệp cứng rắn khi tiếp tục đóng băng lãi suất ở mức 3,5-3,75%. Đằng sau con số khô khan này là sự rạn nứt sâu sắc hiếm thấy trong nội bộ cơ quan quyền lực nhất giới tài chính.

Giấc mơ về một chu kỳ nới lỏng tiền tệ, nơi dòng vốn giá rẻ chảy tràn, đã chính thức bị dội một gáo nước lạnh. Thị trường tài chính và túi tiền của mỗi cá nhân đang đứng trước một khúc cua đầy thách thức.

Bất đồng lịch sử giữa vòng vây lạm phát

Theo CNBC, cuộc họp rạng sáng nay chứng kiến một kịch bản hiếm gặp khi Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) chia rẽ với tỷ lệ 8 phiếu thuận và 4 phiếu chống. Đây là mức độ bất đồng nội bộ cao nhất kể từ tháng 10/1992.

Thống đốc Stephen Miran kiên quyết bảo vệ quan điểm giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm. Ở chiều ngược lại, ba chủ tịch Fed khu vực gồm Beth Hammack, Neel Kashkari và Lorie Logan đồng ý giữ nguyên lãi suất nhưng kịch liệt phản đối việc đưa vào tuyên bố chính sách một xu hướng nới lỏng.

Nhóm này lo ngại cụm từ ám chỉ các đợt điều chỉnh tiếp theo sẽ gieo rắc kỳ vọng sai lầm khi lạm phát vẫn bám rễ sâu. Chuyên gia kinh tế trưởng Brian Coulton từ Fitch Ratings nhận định việc thông cáo vẫn giữ ngỏ khả năng nới lỏng là điểm gây tranh cãi lớn giữa lúc thị trường đang hứng chịu cú sốc giá năng lượng.

Nguyên nhân cốt lõi của sự chần chừ này đến từ sức nóng của giá cả. Theo CBS News, lạm phát tại Mỹ vẫn neo cao, một phần do giá năng lượng toàn cầu leo thang kể từ khi căng thẳng tại Iran bùng phát. Giá xăng trung bình tại Mỹ đã vọt lên mức 4,23 USD mỗi gallon, cao hơn khoảng 1,25 USD so với trước thời điểm xung đột.

Chủ tịch Jerome Powell thừa nhận nền kinh tế đang hứng chịu chuỗi bốn cú sốc nguồn cung liên tiếp từ đại dịch, xung đột Ukraine, hàng rào thuế quan cho đến căng thẳng Trung Đông.

Theo Oxford Economics, chi phí năng lượng đắt đỏ đang buộc người tiêu dùng phải thắt lưng buộc bụng và hoãn lại các khoản chi tiêu lớn. Điều này tác động trực tiếp đến sức khỏe nền kinh tế vốn phụ thuộc tới 70% vào sức mua của người dân.

Nước cờ chưa từng có bảo vệ sự độc lập

Quyết định lãi suất lần này mang ý nghĩa đặc biệt khi nhiều khả năng đây là cuộc họp cuối cùng do ông Jerome Powell chủ trì. Theo kế hoạch, ông Kevin Warsh sẽ tiếp quản vị trí Chủ tịch Fed vào giữa tháng 5.

Tuy nhiên, thay vì rời đi theo thông lệ, ông Powell chọn ở lại Hội đồng Thống đốc đến hết nhiệm kỳ vào tháng 1/2028. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1948 một cựu Chủ tịch đưa ra quyết định như vậy.

Động thái này phản ánh nỗ lực bảo vệ tính độc lập của chính sách tiền tệ trước áp lực chính trị ngày càng lớn. Ông Powell cho biết sẽ chờ đến khi cuộc điều tra liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed được khép lại một cách minh bạch.

Ông cũng bày tỏ lo ngại khi thể chế đang chịu nhiều sức ép, đặc biệt trong bối cảnh Tòa án Tối cao có thể phán quyết về quyền của tổng thống trong việc cách chức một quan chức Fed. Vụ việc liên quan đến nỗ lực sa thải Thống đốc Lisa Cook được xem là phép thử lớn.

Fed hiện đứng giữa nhiều áp lực, từ hỗ trợ thị trường nhà ở, thúc đẩy việc làm đến xử lý gánh nặng nợ công khổng lồ. Ông Powell nhấn mạnh chính sách cần tập trung vào mục tiêu kinh tế cốt lõi, không bị chi phối bởi yếu tố chính trị.

Trong khi đó, ông Kevin Warsh được kỳ vọng mang đến cách tiếp cận khác, với định hướng tăng phối hợp với Bộ Tài chính và giảm vai trò của Fed trên thị trường trái phiếu. Sự giao thoa giữa hai tư duy điều hành có thể mở ra một giai đoạn chuyển tiếp nhiều biến động.

Bài toán dòng tiền cho người tiêu dùng

Với doanh nghiệp và người tiêu dùng, thông điệp từ Fed lần này mang tính bước ngoặt. Kỳ vọng lãi suất sớm giảm gần như đã biến mất.

Thị trường hiện dự báo sẽ không có thêm động thái nới lỏng nào trong năm nay. Thậm chí, việc cắt giảm lãi suất có thể bị trì hoãn đến cuối năm 2026 hoặc lâu hơn.

Các chuyên gia cho rằng quyết định giữ nguyên lãi suất là hợp lý khi rủi ro lạm phát vẫn hiện hữu. Trong khi đó, mục tiêu đưa lãi suất về mức trung tính vẫn còn là một chặng đường dài.

Thị trường lao động lại phát đi tín hiệu trái chiều. Tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức thấp nhưng những dấu hiệu suy yếu bắt đầu xuất hiện.

Một số doanh nghiệp đã cắt giảm nhân sự liên quan đến công nghệ mới. Nhóm sinh viên mới tốt nghiệp cũng gặp nhiều khó khăn hơn khi tìm việc.

Trong bối cảnh đó, bất kỳ thay đổi nào trong cách Fed đánh giá áp lực tiền lương đều có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng lãi suất. Điều này khiến các quyết định tài chính trở nên nhạy cảm hơn.

Khi dòng tiền không còn rẻ, việc trì hoãn đầu tư hoặc mua sắm lớn để chờ lãi suất giảm có thể trở thành rủi ro. Chi phí vốn cao sẽ tiếp tục tạo áp lực lên doanh nghiệp và buộc người tiêu dùng phải thận trọng hơn với kế hoạch tài chính.