Độc quyền Nhà nước 20 hàng hoá, dịch vụ: Lý do đưa ra chưa thực sự thuyết phục

Dân trí Đại diện VCCI khuyến nghị cách tốt nhất để xử lý Nghị định này là loại bỏ toàn bộ các ngành nghề được đưa vào danh mục với lý do tư nhân không thể hoặc không muốn tham gia. Đồng thời, chỉ giữ lại những ngành nghề mà sự tham gia của tư nhân có thể nảy sinh tác động tiêu cực.
>>Bộ Công Thương đề xuất 20 ngành nghề cấm tư nhân tham gia sản xuất, kinh doanh
>>Trái chiều về dự thảo quy định Nhà nước độc quyền 20 loại hàng hóa, dịch vụ

Theo dự thảo, Nhà nước sẽ độc quyền phát hành vé số, sản xuất vàng miếng.
Theo dự thảo, Nhà nước sẽ độc quyền phát hành vé số, sản xuất vàng miếng.

​Liên quan tới bản dự thảo Nghị định mới nhất về hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện độc quyền Nhà nước trong hoạt động thương mại, ông Đậu Anh Tuấn - Trưởng Ban Pháp chế Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có một số bình luận về vấn đề này.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, xem danh mục 20 ngành nghề độc quyền, cùng với Điều 4.1 của Dự thảo thì thấy việc lựa chọn ngành nghề đưa vào danh mục có 3 lý do: Các thành phần kinh tế khác không có nhu cầu tham gia; Các thành phần kinh tế không có khả năng tham gia; và Nhà nước cần phải độc quyền liên quan đến quốc phòng, an ninh, bảo đảm lợi ích quốc gia.

Tuy nhiên, ông Tuấn cho rằng, các lý do này chưa thực sự thuyết phục.

Đối với lý do thứ nhất, theo ông Tuấn, đúng là có một số ngành nghề mà tư nhân không muốn tham gia do doanh thu không đủ bù chi phí, tuy nhiên xã hội vẫn có nhu cầu. Đây được gọi là các hàng hóa, dịch vụ công ích.

"Hiện nay, chúng ta đã có Nghị định 130/2013/NĐ-CP về hàng hóa, dịch vụ công ích, tham gia cung ứng hàng hóa, dịch vụ này không chỉ doanh nghiệp nhà nước, không phải dưới hình thức độc quyền nhà nước mà còn có doanh nghiệp tư nhân. Nhà nước sẽ đặt hàng, giao kế hoạch hoặc đấu thầu. Hà Nội và một số thành phố lớn đã tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân tham gia và thực tế rất hiệu quả", ông Tuấn nói.

Đối với lý do thứ hai, ông Tuấn cho rằng, có một số ngành nghề mà tư nhân không thể tham gia vào thời điểm này do chi phí đầu tư quá lớn và lâu thu hồi vốn như hạ tầng đường sắt quốc gia hay hệ thống truyền tải điện. Khi đó, Nhà nước buộc phải đứng ra cung ứng dịch vụ này và sẽ dẫn đến tình trạng độc quyền Nhà nước. Tuy nhiên, cần lưu ý, độc quyền nhà nước lúc này là hệ quả của việc tư nhân không muốn tham gia.

"Còn việc đưa ra Nghị định này và tuyên bố tư nhân bị cấm tham gia các lĩnh vực đó lại là không phù hợp. Đang từ chỗ "độc quyền Nhà nước" là hệ quả của việc tư nhân không muốn tham gia, biến thành "cấm tư nhân tham gia". Giả sử một ngày nào đó tư nhân muốn tham gia, thì sao? Phải sửa Nghị định? Mặc dù Điều 6 của Nghị định đã mở ra cơ chế để sửa Nghị định khi tư nhân đề xuất tham gia, nhưng khi đó quyền Hiến định của Doanh nghiệp mà lại phải đi xin Nhà nước để được làm sao?", ông bình luận.

Lý do thứ ba, đại diện VCCI cho rằng, đúng là hiện nay có một số ngành nghề liên quan đến quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia mà Nhà nước chưa dám cho tư nhân tham gia, vì lo ngại sẽ nảy sinh những tác động tiêu cực không kiểm soát được. Tuy nhiên, việc cấm tư nhân tham gia là chưa thỏa đáng. Việc kiểm soát tác động tiêu cực có thể được thực hiện bằng phương pháp khác như điều kiện kinh doanh, cơ chế kiểm tra, giám sát…

Ông cũng nêu ví dụ: "Vietlott kinh doanh xổ số là một doanh nghiệp Nhà nước. Nhưng vẫn có nhu cầu giám sát việc trao thưởng. Đến mức cơ quan công an phải cử cán bộ giám sát việc quay số và trao thưởng, đơn vị kiểm toán độc lập cũng phải giám sát. Như vậy, rõ ràng là dù doanh nghiệp tư nhân hay doanh nghiệp Nhà nước cung ứng dịch vụ không quan trọng, mà quan trọng là cơ chế kiểm tra, giám sát như thế nào".

Hoặc một ví dụ khác được chỉ ra là ngay như ngành ngân hàng, một ngân hàng hoạt động có thể tác động lớn vào an toàn tài chính quốc gia, ổn định kinh tế vĩ mô, tác động không khác gì việc vàng miếng cung cấp ra thị trường. Nhưng Việt Nam vẫn cho phép thành lập ngân hàng tư nhân, chỉ có điều là toàn bộ việc thành lập cũng như vận hành của ngân hàng tư nhân đó được kiểm soát rất chặt chẽ bằng thể chế Luật Tổ chức tín dụng và thiết chế Ngân hàng Nhà nước.

"Có thể, trong giai đoạn trước mắt, Nhà nước chưa kịp hoàn thiện thể chế và thiết chế để quản lý một số thị trường nhất định thì có thể hạn chế tư nhân đầu tư. Nhưng làm việc này thì phải xác định rõ thời hạn cho việc xây dựng pháp luật và cơ quan quản lý đó, và đến thời điểm đó thì phải cho tư nhân tham gia. Không nên đưa ra một quy định cấm tư nhân tham gia vô thời hạn như vậy", ông Tuấn cho biết.

Ngoài ra, về thời hạn độc quyền, đại diện VCCI cũng cho biết, theo Luật Thương mại 2005 có quy định: "Nhà nước thực hiện độc quyền Nhà nước có thời hạn về hoạt động thương mại đối với một số hàng hóa, dịch vụ hoặc tại một số địa bàn để bảo đảm lợi ích quốc gia. Chính phủ quy định cụ thể danh mục hàng hóa, dịch vụ, địa bàn độc quyền Nhà nước."

Tuy nhiên, Nghị định này không xác định thời hạn độc quyền, điều này được hiểu rằng, 20 ngành nghề này là độc quyền không xác định thời hạn. Điều này chưa phù hợp với Luật Thương mại.

Do đó, vị chuyên gia khuyến nghị, cách tốt nhất để xử lý Nghị định này là loại bỏ toàn bộ các ngành nghề được đưa vào danh mục với lý do tư nhân không thể hoặc không muốn tham gia. Đồng thời, chỉ giữ lại những ngành nghề mà sự tham gia của tư nhân có thể nảy sinh tác động tiêu cực, nhưng đi kèm với đó là phải xác định rõ thời hạn tối đa là 3 năm để Nhà nước chuẩn bị cơ chế quản lý phù hợp. Hết thời hạn đó phải để cho tư nhân tham gia.

"Bên cạnh đó, nên thay thế Nghị định này bằng một đạo luật vì chỉ đạo luật của Quốc hội mới hạn chế quyền tự do kinh doanh của người dân", ông nói thêm.

Phương Dung

MỚI NHẤT
Ra mắt dự án Vincom Shophouse Phú Yên
Ra mắt dự án Vincom Shophouse Phú Yên

Ngày 13/2, Tập đoàn Vingroup chính thức ra mắt dự án Vincom Shophouse Phú Yên - khu nhà phố thương mại đẳng cấp đầu tiên tại thành phố Tuy Hòa. Sau khi đi vào hoạt động, đây sẽ là tâm điểm kinh doanh sầm uất, đánh dấu sự xuất hiện của một "trung tâm mới" - nơi kết nối giá trị thịnh vượng và năng động nhất thành phố.

Thứ tư, 15/02/2017 - 06:15

Ô tô giá rẻ ồ ạt về Việt Nam: Xe Ấn Độ chỉ 84 triệu đồng/chiếc
Ô tô giá rẻ ồ ạt về Việt Nam: Xe Ấn Độ chỉ 84 triệu đồng/chiếc

(Dân trí) - Kinh doanh ô tô nhỏ, dung tích xilanh dưới 2.0L đang trở thành mốt của dân buôn xe tại Hà Nội trong thời gian 1 năm trở lại đây. Nguyên nhân là mức thuế dòng xe này ồ ạt giảm, thị trường ngày càng đa dạng và số lượng xe nhỏ nhập về Việt Nam đang lớn chưa từng thấy.

Thứ tư, 15/02/2017 - 06:00

ĐBSCL: “Đại gia” thủy sản kẻ vướng lao lý, người “mất tích”
ĐBSCL: “Đại gia” thủy sản kẻ vướng lao lý, người “mất tích”

(Dân trí) - Nhiều doanh nhân kinh doanh thủy sản ở miền Tây, một thời phất lên như diều gặp gió, có người xài tiền giống “công tử Bạc Liêu” và được phong là “đại gia”. Nhưng mấy năm trở lại đây, không ít doanh nhân liên tiếp vỡ nợ, người thì vướng vào vòng lao lý, kẻ thì “mất tích” khiến hàng trăm nông dân đứng ngồi không yên.

Thứ tư, 15/02/2017 - 06:00

Nữ Thứ trưởng sở hữu tài sản “khủng” ở Điện Quang có phạm luật?
Nữ Thứ trưởng sở hữu tài sản “khủng” ở Điện Quang có phạm luật?

Trong suốt những ngày qua việc Thứ trưởng Bộ Công Thương Hồ Thị Kim Thoa cùng gia đình sở hữu tài sản “khủng” ở Công ty Cổ phần Bóng đèn Điện Quang (DQC) thu hút sự quan tâm của dư luận.Trao đổi với Dân Việt, các chuyên gia kinh tế và luật sư đã có nhiều góc nhìn khác nhau về sự việc này.

Thứ ba, 14/02/2017 - 11:37

3 tiêu chí đầu tư của "nhà đầu tư huyền thoại" Warren Buffett
3 tiêu chí đầu tư của "nhà đầu tư huyền thoại" Warren Buffett

(Dân trí) - Warren Buffett được xem như nhà đầu tư vĩ đại nhất mọi thời đại bởi tỷ phú 86 tuổi này dường như có giác quan thứ 6 khi ông quyết định đầu tư vào một công ty nào đó.

Thứ ba, 14/02/2017 - 09:00

Quà tặng Valentine "làm xiếc" với giá
Quà tặng Valentine "làm xiếc" với giá

(Dân trí) - Từ trưa đến chiều tối của ngày lễ tình nhân Valentine (14/2), giá của các loại hoa, quà tặng... tăng gấp 2 -3 lần. Tuy nhiên, dự báo càng về khuya, những loại quà tặng mang tính "thời vụ" này sẽ giảm dần và đi đến "bán tháo".

Thứ ba, 14/02/2017 - 07:50

Bộ Công Thương: Không tăng thêm lĩnh vực kinh doanh độc quyền nhà nước
Bộ Công Thương: Không tăng thêm lĩnh vực kinh doanh độc quyền nhà nước

(Dân trí) - Bộ Công Thương vừa chính thức có phản hồi về dự thảo Nghị định về hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại (dự thảo Nghị định), đặc biệt là về Danh mục hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại ban hành kèm theo dự thảo Nghị định.

Thứ ba, 14/02/2017 - 06:59

Hoa hồng dát vàng giá 60 nghìn đồng bán nhiều trên vỉa hè Hà Nội
Hoa hồng dát vàng giá 60 nghìn đồng bán nhiều trên vỉa hè Hà Nội

(Dân trí) - Dịp lễ tình nhân năm nay, hoa hồng mạ vàng được bày bán trên vỉa hè của nhiều tuyến phố ở Hà Nội với giá siêu rẻ, chỉ từ 60.000 – 150.000 đồng/bông. Tuy nhiên theo một số người bán, mặt hàng này tiêu thụ khá chậm.

Thứ ba, 14/02/2017 - 04:23

Giá USD tiếp tục tăng cao
Giá USD tiếp tục tăng cao

(Dân trí) - Chiều nay 14/2, các ngân hàng thương mại liên tiếp điều chỉnh giá USD tăng, đưa mức giá lên cao nhất 1,5 tháng qua.

Thứ ba, 14/02/2017 - 03:59

Sếp EVN nguy cơ mất chức nếu không thu hồi được nợ
Sếp EVN nguy cơ mất chức nếu không thu hồi được nợ

(Dân trí) - Theo quy định mới, nếu không xử lý kịp thời các khoản nợ không thu hồi được theo quy định thì Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc sẽ bị miễn nhiệm như trường hợp báo cáo không trung thực tình hình tài chính của EVN từ 2 lần trở lên.

Thứ ba, 14/02/2017 - 03:50

Vinh danh ngân hàng bán lẻ tăng trưởng tốt nhất Việt Nam 2016
Vinh danh ngân hàng bán lẻ tăng trưởng tốt nhất Việt Nam 2016

Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank) đã vinh dự được tổ chức quốc tế Finance Digest (Vương quốc Anh) bình chọn và trao tặng danh hiệu “Ngân hàng bán lẻ tăng trưởng tốt nhất Việt Nam 2016” (Excellence In Growth For Retail Banking Vietnam 2016) - giải thưởng ghi nhận sự phát triển mạnh mẽ dịch vụ ngân hàng bán lẻ trong thời gian qua.

Thứ ba, 14/02/2017 - 03:00

Hà Nội đề xuất Uber, Grab phải gắn phù hiệu như taxi
Hà Nội đề xuất Uber, Grab phải gắn phù hiệu như taxi

(Dân trí) - Hà Nội đề xuất, đối với xe hợp đồng dưới 9 chỗ ngồi gồm Uber, GrabTaxi và các đơn vị tham gia thí điểm triển khai ứng dụng khoa học công nghệ hỗ trợ quản lý và kết nối vận tải khách theo hợp đồng là loại xe yêu cầu phải có phù hiệu xe hợp đồng.

Thứ ba, 14/02/2017 - 02:16

ĐÁNG QUAN TÂM
Quốc Cường Gia Lai đối mặt khoản nợ khổng lồ sắp đáo hạn
Quốc Cường Gia Lai đối mặt khoản nợ khổng lồ sắp đáo hạn

(Dân trí) - Tại thời điểm 31/12/2016, công ty có 1.692,4 tỷ đồng các khoản vay ngắn hạn, tăng gấp 3 lần so với thời điểm cuối năm 2015. Trong đó, 291,3 tỷ đồng các khoản vay ngắn hạn ngân hàng và xấp xỉ 1.400 tỷ đồng vay ngân hàng dài hạn đều đáo hạn ngay trong quý I/2017 này.

Thứ ba, 14/02/2017 - 01:45

Doanh nghiệp "mất ăn, mất ngủ" vì Hải Phòng "siết" phí cảng biển
Doanh nghiệp "mất ăn, mất ngủ" vì Hải Phòng "siết" phí cảng biển

(Dân trí) - Từ hơn 1 tháng qua, với Nghị quyết về việc thu phí cửa khẩu cảng biển và yêu cầu doanh nghiệp (DN) phải nộp giấy tờ thu phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ cảng biển khi trong hồ sơ thông quan, chính quyền TP Hải Phòng đang khiến doanh nghiệp hoạt động tại đây “mất ăn, mất ngủ”.

Thứ ba, 14/02/2017 - 12:00

Không quy định hộ kinh doanh phải thành lập doanh nghiệp để vay vốn
Không quy định hộ kinh doanh phải thành lập doanh nghiệp để vay vốn

(Dân trí) - Thông tư 39/2016/TT-NHNN quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng (Thông tư 39) không có bất kỳ quy định nào buộc hộ kinh doanh phải thành lập doanh nghiệp để vay vốn.

Thứ ba, 14/02/2017 - 10:15

Người Việt ngày càng ít dùng tiền mặt trong giao dịch
Người Việt ngày càng ít dùng tiền mặt trong giao dịch

Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước về hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt, trong giai đoạn 2010-2016, tỷ trọng sử dụng tiền mặt của người Việt đã giảm khá mạnh. Việc sử dụng thẻ để thanh toán trong các giao dịch đ ang trở thành phổ biến ở các thành phố lớn.

Thứ ba, 14/02/2017 - 10:02

Dự án nghìn tỷ “đắp chiếu, dân nơm nớp lo nhà sập, lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh nói gì?
Dự án nghìn tỷ “đắp chiếu, dân nơm nớp lo nhà sập, lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh nói gì?

(Dân trí) - Như tin đã đưa 6 năm nay, dự án khu đô thị Đồi Chè tại phường Cao Xanh, TP Hạ Long, Quảng Ninh với quy mô đầu tư hơn 2.000 tỷ đồng “đắp chiếu”. 750 hộ dân tại đây đang phải sống nguy hiểm trong những căn nhà tường nứt và những sụt lún của hố tử thần chờ chương trình di dân. Để giải quyết thực trạng này cần lắm sự chung tay của chính quyền và ngành than. Ông Đặng Huy Hậu, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh đã trả lời về vấn đề này.

Thứ ba, 14/02/2017 - 10:00

Dự án tại Hà Đông "tạo sóng" ngay sau Tết
Dự án tại Hà Đông "tạo sóng" ngay sau Tết

Với lợi thế sở hữu quỹ đất lớn, quy hoạch hạ tầng xã hội và giao thông ngày càng hoàn thiện, đồng bộ, nhiều chuyên gia bất động sản (BĐS) nhận định: BĐS khu vực Hà Đông sẽ có tiềm năng phát triển mạnh vào năm 2017.

Thứ ba, 14/02/2017 - 09:26

Tài sản lớn của gia đình Thứ trưởng Kim Thoa: Cần làm rõ việc thâu tóm cổ phần
Tài sản lớn của gia đình Thứ trưởng Kim Thoa: Cần làm rõ việc thâu tóm cổ phần

Đại diện Hiệp hội các nhà đầu tư tài chính (VAFI) cho biết, với những thông tin báo chí nêu thời gian qua, cần làm rõ quá trình thâu tóm cổ phần tại Công ty CP Điện Quang của gia đình Thứ trưởng Bộ Công Thương Hồ Thị Kim Thoa cũng như làm rõ việc điều hành với tư cách Thứ trưởng có làm lợi cho công ty mà gia đình bà Thoa đang sở hữu cổ phần lớn.

Thứ ba, 14/02/2017 - 09:02

Rạp chiếu phim quá tải, chật cứng khách ngày Valentine
Rạp chiếu phim quá tải, chật cứng khách ngày Valentine

(Dân trí) - Ngày 14/2 hàng năm là ngày Valentine hay còn gọi là ngày lễ Tình nhân trên toàn thế giới. Các cặp tình nhân sẽ tranh thủ ngày này để thể hiện tình cảm với nhau. Vì thế, các địa điểm giải trí, ăn uống luôn là sự lựa chọn hàng đầu của nhiều cặp tình nhân, nhất là tại các rạp chiếu phim.

Thứ ba, 14/02/2017 - 09:00

"Sếp" nhà băng sai phạm: Tước vĩnh viễn quyền quản trị
"Sếp" nhà băng sai phạm: Tước vĩnh viễn quyền quản trị

Cá nhân mua cổ phần ngân hàng phải chứng minh được nguồn thu nhập hợp pháp, hợp lệ.

Thứ ba, 14/02/2017 - 07:50

Hà Nội: Hầu hết điểm trông giữ xe thu phí cao gấp 2-3 lần quy định
Hà Nội: Hầu hết điểm trông giữ xe thu phí cao gấp 2-3 lần quy định

(Dân trí) - Theo quy định của thành phố tại các địa điểm danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử văn hóa, đối với xe máy ban ngày thu 3.000 đồng/lượt, song tất cả các điểm được khảo sát đều thu cao hơn quy định, hầu hết 10.000 đồng/lượt; đối với ô tô xe đến 9 ghế ngồi và xe tải từ 2 tấn trở xuống quy định thu 30.000 đồng/lượt, song hầu hết 50.000 đồng/lượt.

Thứ ba, 14/02/2017 - 07:00

Thêm 2 triệu m2 văn phòng, nhà ở cao cấp tại Hà Nội và TPHCM
Thêm 2 triệu m2 văn phòng, nhà ở cao cấp tại Hà Nội và TPHCM

Trong năm 2017, TNR Holdings Việt Nam sẽ cho ra mắt 2 triệu m2 văn phòng, nhà ở cao cấp và 4 dự án mới tại trung tâm Thủ đô Hà Nội, TPHCM.

Thứ ba, 14/02/2017 - 06:30

Hàng Việt sang Mỹ giảm hơn 600 triệu USD khi ông Trump lên làm tổng thống
Hàng Việt sang Mỹ giảm hơn 600 triệu USD khi ông Trump lên làm tổng thống

(Dân trí) - Tháng đầu tiên khi Mỹ có tổng thống mới (tháng 01/2017), kim ngạch xuất khẩu hàng Việt sang Mỹ ghi nhận giảm hơn 600 triệu USD so với tháng trước. Thông tin vừa được Tổng cục Hải quan, Bộ Tài chính công bố.

Thứ ba, 14/02/2017 - 06:00