Cước hàng không đắt đỏ, nhu cầu gửi hàng vẫn tăng vọt

Nhu cầu “gửi hàng bay” vẫn cao

Theo thống kê mới nhất của Cục Hàng không Việt Nam (CAA), bên cạnh sản lượng hành khách tăng, sản lượng hàng hóa thông qua các cảng hàng không trong 6 tháng cũng tăng trưởng theo.

Cụ thể, trong 6 tháng đầu năm nay, sản lượng hàng hóa qua các cảng hàng không cả nước đạt hơn 923.000 tấn, tăng hơn 13% so với cùng kỳ năm ngoái. Sự bứt phá này chủ yếu nhờ nhu cầu xuất nhập khẩu hàng điện tử, thương mại điện tử quốc tế phục hồi.

Trong số này, sản lượng vận chuyển hàng hóa của các hãng hàng không Việt Nam đạt hơn 227.000 tấn, tăng 0,6% so với cùng kỳ năm trước. Phần còn lại do các hãng hàng không quốc tế đảm nhiệm.

Việc vận tải hàng hóa qua đường hàng không tăng trưởng mạnh tạo điều kiện cho các hãng bay Việt đang nhắm đến miếng bánh “air cargo” như Vietnam Airlines, Vietjet Air.

Với Vietnam Airlines, hãng đang đẩy mạnh chiến lược phát triển vận tải hàng hóa thông qua việc hoàn thiện năng lực khai thác, xây dựng hệ sinh thái logistics hàng không hiện đại. Cùng với đó là đầu tư đội tàu bay chuyên chở hàng hóa và tiến tới thành lập hãng hàng không vận tải hàng hóa chuyên biệt trong thời gian tới.

“Đây sẽ là nền tảng để Hãng hàng không Quốc gia mở rộng năng lực vận chuyển, tăng khả năng kết nối chuỗi cung ứng và đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của thị trường trong nước cũng như quốc tế”, lãnh đạo Vietnam Airlines nhận định.

Còn theo dự báo mới nhất của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), doanh thu vận tải hàng hóa hàng không toàn cầu có thể đạt 162 tỷ USD trong năm 2026. Quy mô thị trường ngày càng mở rộng cũng đặt ra yêu cầu chuẩn hóa dữ liệu và tăng khả năng kết nối giữa các doanh nghiệp trong chuỗi logistics.

Các chuyên gia cho rằng, có ba yếu tố thúc đẩy vận tải hàng hóa bằng đường hàng không tại Việt Nam phát triển mạnh trong thời gian tới. Thứ nhất là sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu dưới tác động của thuế quan và địa chính trị, khiến Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn sản xuất công nghệ, điện tử, may mặc và logistics.

Thứ hai là sự bùng nổ của thương mại điện tử xuyên biên giới, đặc biệt trong các ngành hàng giá trị cao, yêu cầu vận chuyển nhanh. Cuối cùng, hạ tầng hàng không Việt Nam đang được đầu tư mạnh mẽ trong giai đoạn 2025-2030.

Theo đó, các dự án trọng điểm đang tạo nền tảng cho sự bứt phá của ngành. Sân bay quốc tế Long Thành được kỳ vọng là “trụ cột logistics hàng không” trong tương lai trong khi sân bay Quảng Trị, với vốn đầu tư hơn 230 triệu USD khi đi vào hoạt động cũng sẽ giúp giảm tải cho các cảng hàng không trọng điểm và mở thêm năng lực vận chuyển hàng hóa giá trị cao.

Khắc phục điểm nghẽn trong quản lý dữ liệu hàng hóa

Theo nhận định của ông Sheldon Hee - Phó Chủ tịch khu vực châu Á Thái Bình Dương (IATA), Việt Nam là một thị trường tăng trưởng quan trọng cả về vận tải hành khách và vận tải hàng hóa của ngành hàng không trong năm 2026.

Ông Sheldon Hee dự báo, tại thị trường Việt Nam, sự tăng trưởng của xuất nhập khẩu và hoạt động thương mại điện tử là bệ đỡ cho tăng trưởng của vận tải hàng hóa giai đoạn tới.

Đây cũng là bệ đỡ tăng trưởng của các doanh nghiệp trong lĩnh vực dịch vụ hàng hóa hàng không tại Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp đã đạt mức lợi nhuận cao trong năm vừa qua.

Mặc dù vậy, điểm nghẽn của vận tải hàng hóa bằng đường hàng không Việt Nam hiện nay là dữ liệu của mỗi lô hàng hiện vẫn được quản lý trên nhiều hệ thống khác nhau của hãng hàng không, doanh nghiệp logistics, đơn vị phục vụ mặt đất và các bên liên quan. Điều này khiến việc chia sẻ thông tin, theo dõi hàng hóa và phối hợp xử lý chưa thực sự thông suốt, làm tăng thời gian xử lý cũng như chi phí vận hành.

Với vấn đề này, ông Nguyễn Quang Trung - Phó Tổng giám đốc Vietnam Airlines, cho biết, Hãng đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong nhiều lĩnh vực, trong đó vận tải hàng hóa là một trong những trọng tâm để từng bước áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế và đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường.

Theo ông Trung, Vietnam Airlines đang phối hợp cùng IATA phát triển và thúc đẩy triển khai tiêu chuẩn ONE Record. Theo đó, ONE Record là bộ tiêu chuẩn cho phép các bên trong chuỗi logistics sử dụng chung một nguồn dữ liệu cho mỗi lô hàng và chia sẻ thông tin theo chuẩn thống nhất, bảo mật. Tiêu chuẩn này giúp tăng khả năng kết nối, theo dõi hành trình hàng hóa, minh bạch dữ liệu và tối ưu quy trình khai thác trong toàn bộ chuỗi vận chuyển.

“Khi cùng sử dụng một chuẩn dữ liệu, doanh nghiệp có thể rút ngắn thời gian xử lý, giảm chi phí vận hành và nâng cao chất lượng dịch vụ”, ông Trung nhận định.