440 tỷ USD bitcoin và ví Satoshi trước nguy cơ bị “bẻ khóa"

Thị trường tài chính toàn cầu những ngày cuối tháng 2 đang chứng kiến những biến động khó lường của bitcoin. Từ mức đỉnh cao lịch sử hơn 126.000 USD thiết lập hồi tháng 10 năm ngoái, giá của đồng tiền số vua lao dốc, hiện giao dịch quanh mốc 63.000 USD (tính đến 8 giờ tối ngày 24/2).

Trong khi giới phân tích kỹ thuật mải mê tìm kiếm các vùng hỗ trợ, thì một "bóng ma" công nghệ đang dần hiện hữu và trở thành tâm điểm của những cuộc tranh luận nóng hổi nhất tại thung lũng Silicon cũng như các diễn đàn tài chính phố Wall: Sự trỗi dậy của máy tính lượng tử.

Không còn là những lý thuyết xa vời trong phòng thí nghiệm, nguy cơ máy tính lượng tử phá vỡ lớp bảo mật của bitcoin đang được đặt lên bàn cân, kéo theo số phận của khối tài sản khổng lồ lên tới hàng trăm tỷ USD.

Kho báu của Satoshi và "quả bom" 440 tỷ USD

Theo dữ liệu từ CoinDesk, không chỉ có ví tiền của các nhà đầu tư nhỏ lẻ, mà ngay cả "kho báu" bất khả xâm phạm của cha đẻ bitcoin Satoshi Nakamoto cũng đang nằm trong vùng nguy hiểm. Ước tính, khoảng 1 triệu BTC (trị giá gần 63 tỷ USD) được cho là thuộc về Satoshi, cùng với hàng triệu đồng coin khác từ thời kỳ đầu của mạng lưới, đang đối mặt với rủi ro bị bẻ khóa.

Ki Young Ju, nhà sáng lập CryptoQuant, đưa ra một con số khiến bất kỳ ai đang nắm giữ tài sản số cũng phải giật mình: Khoảng 6,98 triệu BTC hiện đang nằm trong các địa chỉ ví cũ, dễ bị tổn thương trước sức mạnh tính toán của lượng tử. Với mức giá thị trường hiện tại, tổng giá trị của số bitcoin này lên tới gần 440 tỷ USD.

Việc số bitcoin này lại dễ bị tấn công nằm ở công nghệ "tiền sử". Trong những năm đầu tiên (2009-2010), bitcoin sử dụng cơ chế giao dịch P2PK, nơi khóa công khai được ghi trực tiếp lên blockchain.

Khác với các ví hiện đại chỉ tiết lộ bản băm cho đến khi giao dịch được thực hiện, các ví P2PK "phơi mình" hoàn toàn. Một khi máy tính lượng tử đủ mạnh xuất hiện, chúng có thể đảo ngược thuật toán để tìm ra khóa riêng tư và chiếm đoạt quyền kiểm soát ví.

Nếu điều này xảy ra, kịch bản tồi tệ nhất không chỉ là việc mất tiền. Đó là sự sụp đổ niềm tin. Hãy tưởng tượng 1 triệu BTC của Satoshi đột ngột "tỉnh giấc" và bị bán tháo ra thị trường bởi một nhóm hacker sở hữu siêu máy tính. Cú sốc cung tiền và tâm lý hoảng loạn có thể đẩy thị trường vào mùa đông vĩnh cửu.

Cuộc chiến triết lý "đóng băng" hay "đốt bỏ"?

Cộng đồng bitcoin, vốn tự hào về sự đồng thuận phi tập trung, nay đang bị chia rẽ sâu sắc về cách ứng phó. Câu hỏi đặt ra là: Chúng ta nên ngồi yên tuân thủ nguyên tắc "Code is Law" (Luật là mã lệnh), hay can thiệp vào giao thức để cứu vãn tài sản?

Theo tờ Coindesk, một phe ủng hộ sự trung lập tuyệt đối. Nima Beni, nhà sáng lập Bitlease, lập luận rằng cấu trúc của bitcoin đối xử với mọi giao dịch như nhau. "Nếu chúng ta tạo ra tiền lệ đóng băng ví của ai đó vì lý do bảo mật, thì sự trung lập - nền tảng uy tín của bitcoin - sẽ sụp đổ", ông nói.

Paolo Ardoino, CEO của Tether, cũng đồng tình khi cho rằng ngay cả khi ví của Satoshi bị hack, thị trường sẽ tự hấp thụ cú sốc lạm phát đó thay vì phá vỡ các quy tắc cốt lõi.

Tuy nhiên, ở bên kia chiến tuyến, Jameson Lopp - một chuyên gia bảo mật uy tín - lại đưa ra quan điểm quyết liệt hơn. Ông gọi những thợ đào lượng tử (những kẻ dùng máy tính lượng tử để hack ví) là "những kẻ hút máu hệ thống". Thay vì để hacker chiếm đoạt tài sản, Lopp đề xuất một giải pháp cực đoan, đó là "đốt" số coin đó.

Cụ thể, cộng đồng có thể thực hiện một đợt nâng cấp phần mềm, yêu cầu các ví cũ phải chuyển sang địa chỉ kháng lượng tử trước một thời hạn nhất định. Nếu không thực hiện, số bitcoin đó sẽ bị vô hiệu hóa vĩnh viễn. "Điều này không phải là tịch thu, mà là ngăn chặn một cuộc tái phân phối tài sản bất công cho kẻ sở hữu phần cứng mạnh nhất", Lopp nhấn mạnh.

Góc nhìn "cá mập": Bình tĩnh, đừng hoảng loạn!

Giữa lúc những tranh luận về kỹ thuật đang nóng lên, các "tay to" trên thị trường tài chính lại tỏ ra khá bình thản.

Theo báo cáo mới nhất từ CoinShares được trích dẫn bởi ETF Database, mối đe dọa từ lượng tử vẫn còn là câu chuyện của tương lai xa, có thể là thập niên 2030. Các chuyên gia tại đây chỉ ra rằng, để bẻ khóa bitcoin, cần những hệ thống lượng tử với hàng triệu qubit logic - mạnh gấp 100.000 lần so với những siêu máy tính hiện đại nhất ngày nay.

Thêm vào đó, Michael Saylor, CEO của MicroStrategy, công ty đang nắm giữ lượng bitcoin khổng lồ lên tới 717.722 BTC (tương đương hơn 54 tỷ USD), đã lên tiếng trấn an nhà đầu tư. Trong cuộc phỏng vấn mới nhất, Saylor khẳng định rủi ro này đang bị thổi phồng quá mức.

"Nếu có một mối đe dọa lượng tử thực sự, nó sẽ không chỉ tấn công bitcoin. Nó sẽ đánh sập hệ thống ngân hàng toàn cầu, hạ tầng internet và cả các bí mật quân sự trước tiên", Saylor phân tích trên tờ Cointelegraph. Ông tin rằng, trước khi bitcoin bị bẻ khóa, thế giới đã phải đồng loạt nâng cấp lên các chuẩn mật mã "hậu lượng tử". Khi đó, bitcoin chỉ cần một bản cập nhật phần mềm đơn giản để thích nghi, giống như cách mạng lưới này đã nâng cấp SegWit hay Taproot trước đây.

Dẫu vậy, không phải ai cũng lạc quan như Saylor. Vitalik Buterin, đồng sáng lập Ethereum, đã cảnh báo rằng rủi ro có thể đến sớm hơn dự kiến. Ethereum Foundation thậm chí đã thành lập một nhóm nghiên cứu chuyên trách về hậu lượng tử, coi đây là vấn đề sống còn cần giải quyết ngay trong lộ trình an ninh năm 2026.