Cách quan sát mưa sao băng để lại vệt sáng dài trên bầu trời rạng sáng mai
(Dân trí) - Trong cùng một khung cảnh, bạn có thể bắt gặp sao băng, các hành tinh và cả ánh bình minh đang dần ló rạng.

Sao băng Eta Aquarid sáng rực lao vút qua bầu trời đêm phía trên núi Bromo, trên đảo Java của Indonesia năm 2021 (Ảnh: Justin Ng).
Theo Hội Thiên văn và Vũ trụ học Việt Nam (VACA), mưa sao băng Eta Aquarids đang diễn ra và dự kiến đạt cực điểm vào ngày 6/5, từ sau 2h đến trước khi trời sáng.
Khi đó, điểm bức xạ của trận mưa hướng về dòng mảnh vụn sao chổi đang tiến tới đạt độ cao lớn nhất trên bầu trời đối với người quan sát ở bán cầu Bắc.
Trong điều kiện thời tiết thuận lợi, người quan sát có thể ghi nhận những vệt sao băng nổi bật trên bầu trời, tuy nhiên, do hiện tượng này diễn ra vào nửa cuối tháng Âm lịch, ánh trăng sẽ phần nào làm suy giảm khả năng quan sát, đặc biệt đối với các sao băng có độ sáng yếu.
Cụ thể, Mặt Trăng với khoảng 84% diện tích được chiếu sáng sẽ mọc lên từ chân trời đông nam ngay sau nửa đêm rạng sáng 6/5, khiến bầu trời trở nên sáng hơn. Điều này có thể làm lu mờ các sao băng có độ sáng yếu, khiến tần suất quan sát thực tế tại bán cầu Bắc giảm xuống dưới 10 vệt mỗi giờ.
Cách quan sát mưa sao băng
Để quan sát mưa sao băng Eta Aquarids, trước tiên cần xác định vị trí điểm bức xạ trong chòm sao Bảo Bình (Aquarius).

Người quan sát có thể xác định vị trí của mưa sao băng này gián tiếp qua vị trí của hình vuông lớn của chòm sao Pegasus - 4 ngôi sao sáng xếp thành một hình vuông bên cạnh chòm sao Aquarius (Ảnh: VACA).
Tại Việt Nam, vào rạng sáng, chòm sao sẽ dần nhô lên từ chân trời phía Đông và rõ hơn sau khoảng 2-3 giờ. Nếu không quen xác định các chòm sao, bạn có thể đơn giản hướng mắt về phía Đông, quan sát ở độ cao khoảng 30-70 độ trên bầu trời.
Dù có vùng trung tâm là chòm sao Aquarius như nêu trên, thực tế thì các sao băng của Eta Aquarids có thể xuất hiện từ mọi hướng trên bầu trời.
Các sao băng Eta Aquarids được biết đến với những vệt sáng kéo dài sau khi vụt qua bầu trời. Người quan sát nên để mắt đã thích nghi với bóng tối (10-15 phút), vào giai đoạn cực điểm có thể ghi nhận khoảng 20-30 sao băng mỗi giờ trong điều kiện thời tiết lý tưởng và bầu trời ít ô nhiễm ánh sáng.
Cần lưu ý, mưa sao băng không diễn ra dày đặc mà xuất hiện ngắt quãng, đòi hỏi sự kiên nhẫn khi quan sát. Vì vậy, nên chuẩn bị tư thế thoải mái, như sử dụng ghế ngả lưng để theo dõi bầu trời trong thời gian dài.
Người quan sát không cần thiết bị hỗ trợ, việc quan sát bằng mắt thường là cách hiệu quả nhất để theo dõi hiện tượng này. Để tăng khả năng quan sát, người xem nên chọn nơi ít ô nhiễm ánh sáng, tầm nhìn thoáng về phía Đông.
Khả năng ô nhiễm ánh sáng tại các thành phố lớn như thủ đô Hà Nội hay TPHCM là trở ngại lớn nhất khi quan sát mưa sao băng. Vì vậy, người yêu thiên văn nên ưu tiên di chuyển ra khu vực ngoại ô, vùng núi cao hoặc ven biển, nơi có bầu trời tối và tầm nhìn thoáng.
Tại miền Bắc, các điểm cao và ít ánh sáng như Sa Pa, Mẫu Sơn hay khu vực Ba Vì là những lựa chọn phù hợp nhờ không khí trong và ít ô nhiễm ánh sáng.
Ở miền Trung, các vùng ven biển như Phú Yên, Ninh Thuận hay Bình Thuận có lợi thế về đường chân trời rộng, ít bị che khuất, thuận lợi để quan sát bầu trời phía Đông vào rạng sáng.
Tại miền Nam, các bãi biển như Vũng Tàu, Phan Thiết hoặc khu vực cao nguyên như Lâm Đồng cũng là những điểm quan sát tốt, đặc biệt khi chọn được vị trí xa khu dân cư.





